TS Lê Xuân Nghĩa: Khó khăn của DN đến rất gần, thời gian xử lý không còn nhiều

Lạm phát thấp mà lãi suất cho vay rất cao?

Tại đối thoại chuyên đề: “Điều hành tỷ giá USD/VND: Ổn định kinh tế vĩ mô” do Tạp chí Kinh tế Việt Nam (Vneconomy) tổ chức, TS Lê Xuân Nghĩa – Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính tiền tệ Quốc gia, đã có những bình luận về điều hành tỷ giá và lãi suất của Ngân hàng Nhà nước.

Theo TS Lê Xuân Nghĩa, tỷ giá là vấn đề trọng điểm của chính sách tiền tệ năm 2022. Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã sử dụng một loạt công cụ để ổn định tỷ giá hối đoái. Thứ nhất, Ngân hàng Nhà nước đã kích hoạt trở lại kênh hút tiền trên thị trường mở (OMO) để kiểm soát cung tiền tốt hơn. Hai là đã bán ngoại tệ ở mức vừa phải để ổn định tỷ giá.

Thứ ba, quan trọng nhất, Ngân hàng Nhà nước đã 2 lần tăng lãi suất điều hành với mức tăng 1%/lần. “Tại Mỹ, lạm phát tới 8% – 9% nhưng ngân hàng trung ương chỉ tăng lãi suất thêm 0,75 điểm %/lần; còn Việt Nam lạm phát ở mức 3% nhưng mỗi lần tăng đến 1 điểm % là rất mạnh tay”, TS Nghĩa bình luận.

Biện pháp thứ tư là Ngân hàng Nhà nước đã điều chỉnh tỷ giá trung tâm và nới lỏng biên độ (từ mức ±3% lên ±5%). Tổng hợp các biện pháp, tới nay, tỷ giá đã biến động ở mức 9,5% – 9,6%.

lãi suất tăng cao doanh nghiệp khó
TS Lê Xuân Nghĩa cho hay lạm phát của Việt Nam thấp mà lãi suất cho vay lại cao nhất thế giới. Ảnh minh hoạ

TS Lê Xuân Nghĩa đánh giá chính sách điều hành tỷ giá hối đoái của Ngân hàng Nhà nước tương đối thành công khi đã giữ được tỷ giá biến động ở mức thấp nhất trong khu vực. Chẳng hạn, tại Trung Quốc, lạm phát chỉ 2,5% nhưng đồng nhân dân tệ lại mất giá 16% – 17% so với USD, còn đồng yên của Nhật Bản đã mất giá trên 40%.

“Tuy nhiên, điều chưa đạt trong điều hành tỷ giá là lãi suất điều hành của Việt Nam tương đối cao. Lạm phát của Việt Nam thấp mà lãi suất cho vay lại cao nhất thế giới. Lãi suất thực cao gấp ba lần lạm phát, không có doanh nghiệp nào chịu nổi, kể cả đi buôn bất động sản. Đây là điều chúng ta cần lưu ý”, TS Lê Xuân Nghĩa nói và nhấn mạnh, “Điều này đã tạo ra gánh nặng rất lớn cho doanh nghiệp và từ đầu quý III/2022 đến giờ, doanh nghiệp khó khăn thực sự”.

Tiền đang thiếu

Với các doanh nghiệp hiện nay, vấn đề không chỉ nằm ở mức lãi suất cho vay rất cao mà còn là khó khăn trong việc vay vốn, muốn cũng không vay được. TS Lê Xuân Nghĩa cho biết nhiều doanh nghiệp đã phải vay trên thị trường tự do (tín dụng đen) để có tiền hoàn thành dự án. “Đây là điều không chấp nhận được” – ông Nghĩa nói.

Giải thích về thực trạng này, vị chuyên gia cho rằng nguyên nhân có thể do phương pháp điều hành. “Tiền trong lưu thông rất thiếu. GDP danh nghĩa tăng khoảng 11%, trong khi cung tiền chỉ tăng 3%. Năm ngoái, cung tiền tăng 11% trong khi GDP và lạm phát cộng lại chỉ 4,5%, tức năm ngoái dư thừa 6,5%, nên mới kéo dài tăng trưởng sang quý I – quý II năm nay. Nhưng đến quý III/2022 thì thanh khoản bắt đầu có vấn đề”.

Ngân hàng Nhà nước đã hành động, song lại gặp khó khăn: muốn bơm tiền ra thì phải mua trái phiếu chính phủ vào. Điều này phụ thuộc vào các ngân hàng thương mại, nhưng các ngân hàng thương mại đã trót mang trái phiếu chính phủ đi thế chấp. “Tôi nghĩ vấn đề nằm ở tỷ lệ chiết khấu còn mua thì vẫn mua được”, TS Nghĩa bình luận.

TS Nghĩa tỏ ra lo lắng khi 900.000 tỷ đồng đầu tư công đã được Bộ Tài chính hút về và “đóng băng” ở hệ thống ngân hàng (2/3 ở Ngân hàng Nhà nước, 1/3 ở các ngân hàng thương mại). Còn Ngân hàng Nhà nước đã bán ngoại tệ hút tiền về, đâu đó khoảng 1,5 triệu tỷ đồng.

Do vậy, để giải quyết vấn đề thanh khoản, chỉ có 2 cách. Một là Ngân hàng Nhà nước phải bơm tiền tương xứng với GDP danh nghĩa. Hai là Bộ Tài chính phải xử lý nguồn vốn đầu tư công đang “mắc cạn”.

TS Lê Xuân Nghĩa cho rằng có một số việc cần phải làm ngay. Một là bơm 300.000 tỷ đồng cho vay ngắn hạn như khoản tín dụng với các doanh nghiệp. Hai là tạm ứng tiền cho các tập đoàn đã trúng thầu và đang triển khai các dự án đầu tư công. Ba là thành lập quỹ bảo lãnh trái phiếu như Hàn Quốc: vừa bảo lãnh, vừa mua lại với điều kiện có tài sản thế chấp theo tỷ lệ nhà nước quy định. Hàn Quốc đã kích hoạt quỹ này từ 26/10 để cứu thị trường trái phiếu nước này.

“Đấy là những việc tôi nghĩ cần làm. Các bạn phải xuống doanh nghiệp mới thấy họ khó khăn thế nào. Mấy ngày nay, biểu hiện trên thị trường chứng khoán, là các ông chủ bán giải chấp cổ phiếu ồ ạt, giá bất động sản giảm tới 50%, đó là những khó khăn đang đến rất gần và thời gian xử lý không còn nhiều”, TS Nghĩa nói.

Hải Thu

Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/ts-le-xuan-nghia-kho-khan-cua-dn-den-rat-gan-thoi-gian-xu-ly-khong-con-nhieu-159100.html

Bài viết liên quan
Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *