Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) vừa ban hành quyết định duy trì diện cảnh báo đối với cổ phiếu LLM của Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam – CTCP (Lilama), căn cứ trên báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025. Việc cổ phiếu bị cảnh báo không phải là diễn biến mới khi doanh nghiệp này đã bị kiểm toán đưa ra ý kiến ngoại trừ trong 3 năm liên tiếp, thuộc trường hợp phải áp dụng biện pháp kiểm soát theo quy định.
Đáng chú ý, trong khi các vấn đề kiểm toán chưa được xử lý triệt để, báo cáo tài chính năm 2025 lại ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận đột biến, nhưng đi kèm với đó là sự suy giảm rõ rệt của dòng tiền kinh doanh.
Kiểm toán ngoại trừ kéo dài: Áp lực từ chất lượng tài sản và công nợ
Theo báo cáo kiểm toán do AASC thực hiện, hàng loạt khoản mục trọng yếu tại các công ty con của Lilama chưa thể xác minh đầy đủ, dẫn đến việc kiểm toán không thể đưa ra ý kiến chấp nhận toàn phần.
Tại Lilama 5 và Lilama 7, nhiều khoản phải thu đã quá hạn với giá trị lần lượt khoảng 76,7 tỷ đồng và 92,26 tỷ đồng nhưng chưa có đủ cơ sở đánh giá khả năng thu hồi. Điều này khiến doanh nghiệp chưa thể xác định chính xác mức trích lập dự phòng, đồng thời tiềm ẩn khả năng làm sai lệch lợi nhuận hợp nhất.
Ở một khía cạnh khác, hàng tồn kho tại các công ty con với giá trị lớn, lên tới gần 287 tỷ đồng và 246,7 tỷ đồng, cũng không được kiểm toán xác nhận đầy đủ về tính hiện hữu. Đây là yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quy mô tài sản và hiệu quả kinh doanth.
Bên cạnh đó, các khoản vay ngân hàng tại Lilama 5, Lilama 7 với quy mô hàng trăm tỷ đồng chưa được xác nhận đầy đủ về nghĩa vụ và chi phí lãi vay. Một số nghĩa vụ tài chính như bảo hiểm xã hội và tiền phạt chậm nộp cũng chưa được ghi nhận, dẫn đến khả năng lợi nhuận đang được phản ánh cao hơn thực tế.
Không chỉ dừng lại ở đó, kiểm toán cũng không thể xác nhận tính chính xác của nhiều khoản phải thu, phải trả có giá trị lớn, cũng như chưa đánh giá được đầy đủ ảnh hưởng từ các công ty liên kết do hạn chế thông tin.
Việc các vấn đề này kéo dài trong nhiều năm cho thấy đây không còn là sai lệch mang tính kỹ thuật, mà phản ánh những tồn tại mang tính hệ thống trong công tác kế toán và kiểm soát nội bộ. Đây chính là nguyên nhân trực tiếp khiến cổ phiếu Lilama tiếp tục bị duy trì diện cảnh báo.
Lợi nhuận tăng mạnh nhưng dòng tiền âm: Bức tranh tài chính phân hóa
Báo cáo tài chính năm 2025 cho thấy Lilama ghi nhận sự cải thiện đáng kể về mặt lợi nhuận. Doanh thu thuần đạt hơn 5.432 tỷ đồng, giảm sâu so với năm trước, nhưng lợi nhuận gộp tăng mạnh lên hơn 380 tỷ đồng, gấp hơn 3,5 lần cùng kỳ. Nhờ đó, lợi nhuận trước thuế đạt 566 tỷ đồng, tăng gần 7 lần so với năm 2024, trong khi lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt khoảng 474 tỷ đồng.
Tuy nhiên, mức tăng trưởng này chủ yếu đến từ khoản lợi nhuận khác hơn 203 tỷ đồng, thay vì hoạt động kinh doanh cốt lõi. Trong khi đó, chi phí tài chính vẫn duy trì ở mức cao, cho thấy áp lực vay nợ chưa được cải thiện đáng kể.
Trái ngược với lợi nhuận, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh lại ghi nhận âm gần 5,7 tỷ đồng, đảo chiều so với mức dương 479 tỷ đồng của năm trước. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự gia tăng mạnh của các khoản phải thu và hàng tồn kho, với mức tăng lần lượt hơn 1.209 tỷ đồng và hơn 323 tỷ đồng.
Diễn biến này cho thấy một lượng lớn nguồn lực đang bị ‘giam’ trong vốn lưu động, khiến lợi nhuận chưa được chuyển hóa thành dòng tiền thực.
Dòng tiền từ hoạt động đầu tư đạt dương hơn 46 tỷ đồng, trong khi dòng tiền tài chính âm hơn 360 tỷ đồng do doanh nghiệp tăng chi trả nợ vay và cổ tức. Kết quả, lưu chuyển tiền thuần trong năm âm hơn 319 tỷ đồng, trái ngược với mức dương hơn 209 tỷ đồng của năm 2024.
Ở quy mô tổng thể, tổng tài sản của Lilama tăng lên khoảng 7.354 tỷ đồng, trong đó các khoản phải thu từ khách hàng chiếm đến 2.895,5 tỷ đồng. Hàng tồn kho cũng tăng mạnh, trong khi tiền và tương đương tiền giảm xuống còn khoảng 2.699 tỷ đồng.
Về phía nguồn vốn, tổng nợ phải trả ở mức gần 5.938 tỷ đồng, chủ yếu là nợ ngắn hạn, phản ánh áp lực tài chính trong ngắn hạn vẫn hiện hữu. Vốn chủ sở hữu tăng nhờ lợi nhuận giữ lại, nhưng chưa đủ để cải thiện đáng kể cấu trúc tài chính.
Việc Lilama tiếp tục bị kiểm toán ngoại trừ và cổ phiếu bị cảnh báo cho thấy những vấn đề trong chất lượng báo cáo tài chính vẫn chưa được xử lý triệt để. Trong bối cảnh lợi nhuận tăng mạnh nhưng dòng tiền suy giảm, cùng với các khoản mục trọng yếu chưa được kiểm toán xác nhận, bài toán đặt ra không chỉ nằm ở tăng trưởng, mà còn ở khả năng cải thiện chất lượng tài chính và tính minh bạch trong thời gian tới.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/3-nam-lien-tiep-bi-kiem-toan-ngoai-tru-co-phieu-lilama-duy-tri-dien-canh-bao-1439661.html
