Khi các đại dự án hạ tầng đồng loạt gọi tên tư nhân
Năm 2025 khép lại với một bức tranh đầu tư hạ tầng mang màu sắc rất khác so với những giai đoạn trước. Trên phạm vi toàn quốc, 564 công trình, dự án trọng điểm đã được khởi công và khánh thành qua ba đợt cao điểm, với tổng mức đầu tư hơn 5,14 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 40% GDP. Điều đáng chú ý không nằm ở số lượng dự án, mà ở cấu trúc nguồn vốn khi khu vực doanh nghiệp tư nhân đóng góp khoảng 3,8 triệu tỷ đồng, chiếm tới 74,6% tổng vốn đầu tư.
Tỷ lệ này phản ánh một sự dịch chuyển rõ nét trong vai trò của khu vực tư nhân, đặc biệt trong các lĩnh vực vốn được xem là “địa hạt truyền thống” của Nhà nước như hạ tầng giao thông, đô thị quy mô lớn hay các công trình mang tầm vóc quốc gia. Thay vì chỉ tham gia ở các dự án nhỏ lẻ hoặc giữ vai trò thứ yếu, nhiều tập đoàn tư nhân đang xuất hiện với tư cách chủ đầu tư hoặc hạt nhân trong các liên danh triển khai dự án.
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là siêu dự án Khu đô thị thể thao Olympic vừa chính thức khởi công tại Hà Nội. Với quy mô hơn 9.000 ha, tổng vốn đầu tư trên 925.000 tỷ đồng và dân số dự kiến khoảng 751.000 người, dự án được định hướng phát triển thành một tổ hợp liên hiệp thể thao – đô thị hiện đại, đủ năng lực đăng cai các sự kiện thể thao tầm châu lục và quốc tế. Điểm nhấn của dự án là Sân vận động Trống Đồng, công trình thể thao cấp quốc gia có sức chứa 135.000 chỗ ngồi, được thiết kế đạt chuẩn FIFA với hệ mái che đóng – mở tự động quy mô lớn.
Cùng thời điểm, dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng cũng được khởi công theo phương thức đối tác công tư, với quy mô khoảng 11.000 ha và tổng mức đầu tư sơ bộ 855.000 tỷ đồng. Dự án kéo dài từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, đi qua 19 xã, phường của Hà Nội, được giao cho liên danh các nhà đầu tư tư nhân gồm Đại Quang Minh, Văn Phú, THACO, T&T Group và Tập đoàn Hòa Phát.
Ở lĩnh vực hàng không, dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, với tổng mức đầu tư hơn 196.000 tỷ đồng đã được Quốc hội thông qua và giao cho Masterise Group làm chủ đầu tư. Đây là dự án hạ tầng chiến lược có ý nghĩa vùng, đồng thời phát đi tín hiệu rõ ràng về mức độ tin cậy của Nhà nước đối với năng lực tài chính và quản trị của khu vực tư nhân. Song song với đó, tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, dài khoảng 41,3 km, tổng vốn đầu tư hơn 83.000 tỷ đồng, cũng được giao cho Sun Group triển khai nhằm bảo đảm hiệu quả khai thác đồng bộ.
Ở quy mô lớn hơn, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 67 tỷ USD đang bước vào giai đoạn chuẩn bị lựa chọn nhà đầu tư, với định hướng mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp tư nhân. Danh sách các đơn vị đăng ký nghiên cứu và đề xuất đầu tư cho thấy sự quan tâm ngày càng rõ nét của khu vực tư nhân đối với những công trình được xem là “xương sống” của hệ thống giao thông quốc gia.
Những diễn biến này đặt ra một câu hỏi lớn: đâu là nền tảng chính sách đứng sau sự trỗi dậy mạnh mẽ của dòng vốn tư nhân trong các dự án hạ tầng chiến lược?
Nghị quyết 68-NQ/TW và cú xoay trục trong tư duy phát triển
Câu trả lời nằm ở Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, được ban hành ngày 4/5/2025. Khác với các nghị quyết trước đây vốn nhấn mạnh vai trò “quan trọng” hay “bổ trợ”, Nghị quyết 68 lần đầu tiên xác lập khu vực kinh tế tư nhân là “một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế”. Sự thay đổi trong cách diễn đạt này phản ánh một bước ngoặt về tư duy phát triển, khi khu vực tư nhân được đặt vào vị trí trung tâm của cấu trúc tăng trưởng.
Một trong những điểm đột phá quan trọng của Nghị quyết 68 là việc mở rộng cánh cửa cho doanh nghiệp tư nhân tham gia trực tiếp vào các dự án quan trọng quốc gia và các lĩnh vực chiến lược. Không chỉ dừng ở cơ chế khuyến khích, Nhà nước chủ động thiết kế các hình thức đặt hàng, chỉ định thầu, đối tác công tư và các cơ chế ưu đãi nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào hạ tầng, khoa học – công nghệ và các nhiệm vụ phát triển dài hạn.
Chủ trương “lấy đầu tư công dẫn dắt, kích hoạt đầu tư tư” được nhấn mạnh trong Nghị quyết 68 đang cho thấy hiệu ứng lan tỏa rõ rệt trong thực tế. Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào ngân sách Nhà nước, các dự án hạ tầng ngày càng được thiết kế theo hướng huy động nguồn lực xã hội, trong đó khu vực tư nhân giữ vai trò ngày càng lớn về vốn, quản trị và tổ chức thực hiện.
Cuộc chạy đà vốn và bài toán năng lực của các doanh nghiệp
Điểm đáng chú ý là làn sóng doanh nghiệp tư nhân tham gia các đại dự án hạ tầng không diễn ra một cách tự phát. Song hành với việc mở rộng cơ hội tiếp cận dự án, nhiều tập đoàn lớn đã chủ động chuẩn bị về năng lực tài chính và quản trị để đáp ứng yêu cầu của các công trình có quy mô vốn lớn, thời gian triển khai dài và chu kỳ thu hồi kéo dài.
Trong năm 2025, Vingroup đã hoàn tất đợt phát hành 3,85 tỷ cổ phiếu thưởng, nâng vốn điều lệ lên 77.335 tỷ đồng, trở thành thương vụ phát hành cổ phiếu lớn nhất trong lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam. THACO cũng nâng vốn điều lệ thêm hơn 10.000 tỷ đồng, lên mức 40.519 tỷ đồng. Ở lĩnh vực bất động sản, Masterise Group tăng vốn điều lệ từ 6.700 tỷ đồng lên 35.200 tỷ đồng chỉ trong một đợt điều chỉnh, trong khi Sun Group nâng vốn từ 10.828 tỷ đồng lên 22.628 tỷ đồng.
Những động thái tăng vốn quy mô lớn này cho thấy khu vực kinh tế tư nhân đang chuyển từ trạng thái “đi tìm cơ hội” sang “chủ động sẵn sàng cho vai trò mới”. Khi cánh cửa hạ tầng chiến lược được mở ra, yêu cầu đặt ra không chỉ là ý chí đầu tư, mà là năng lực tài chính đủ mạnh, chuẩn mực quản trị cao và khả năng triển khai dự án ở tầm quốc gia.
Trong bối cảnh dư địa ngân sách còn hạn chế, trong khi mục tiêu tăng trưởng giai đoạn tới được đặt ra ở mức cao, thậm chí hai chữ số, việc xác lập kinh tế tư nhân là “động lực quan trọng nhất” không còn mang tính lựa chọn mà trở thành yêu cầu tất yếu. Nếu Nghị quyết 68 được triển khai một cách nhất quán, kỷ luật và đi kèm cơ chế giám sát đủ chặt chẽ, đây có thể trở thành bước ngoặt quan trọng, không chỉ mở ra một chu kỳ đầu tư mới, mà còn tái định hình vai trò của khu vực tư nhân trong cấu trúc phát triển dài hạn của kinh tế Việt Nam.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/cung-nhin-lai-nam-2025-vingroup-thaco-hoa-phat-sun-group-va-cuoc-dan-than-vao-nhung-du-an-ha-tang-lon-nhat-tu-truoc-den-nay-1421434.html
