Bổ sung nhiều quy định xử phạt với công ty chứng khoán

Nghị định số 306/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 156/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán (được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị định số 128/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021 của Chính phủ) và Nghị định số 158/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 của Chính phủ về chứng khoán phái sinh và thị trường chứng khoán phái sinh (Nghị định số 306/2025/NĐ-CP).

Nghị định số 306/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 09/01/2026. Trong đó, có sửa đổi, bổ sung một số vi phạm về hoạt động của công ty chứng khoán.

Bổ sung nhiều hành vi vi phạm

Theo đó, Nghị định số 306/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số khoản của Điều 26 Nghị định số 156/2020/NĐ-CP “vi phạm quy định về hoạt động của công ty chứng khoán, chi nhánh công ty chứng khoán nước ngoài tại Việt Nam”.

Bổ sung hành vi không thiết lập một bộ phận chuyên trách chịu trách nhiệm thông tin liên lạc với khách hàng và giải quyết các thắc mắc, khiếu nại của khách hàng, với mức phạt tiền từ 50-70 triệu đồng.

Bổ sung hành vi không tuân thủ quy định về tỷ lệ đầu tư an toàn của công ty chứng khoán, về nguồn vốn đầu tư, công cụ đầu tư khi thực hiện đầu tư gián tiếp ra nước ngoài, với mức phạt tiền từ 70-100 triệu đồng.

Bổ sung hành vi vi phạm quy định về xác định tư cách nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp tham gia đợt chào bán, phát hành; không lưu giữ tài liệu xác định tư cách nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp theo quy định pháp luật, với mức phạt tiền từ 70-100 triệu đồng.

Chuyển hành vi vi phạm nghĩa vụ về giám sát giao dịch tại điểm g khoản 2 Điều 26 hiện hành xuống khoản 5b để tăng mức phạt tiền, từ khung tiền phạt 70 – 100 triệu lên khung tiền phạt từ 300 – 400 triệu đồng nhằm nâng cao trách nhiệm của công ty chứng khoán trong giám sát giao dịch khách hàng; chỉnh sửa hành vi thống nhất với nghĩa vụ quy định tại khoản 6 và khoản 7 Điều 23 Thông tư 95/2020/TT-BTC hướng dẫn về giám sát giao dịch chứng khoán trên thị trường chứng khoán.

Sửa đổi và nâng mức tiền phạt với nhiều hành vi

Nghị định số 306/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung mô tả hành vi vi phạm, đồng thời nâng mức phạt tiền từ 70-100 triệu đồng lên 300-400 triệu đồng đối với công ty chứng khoán không thực hiện giám sát giao dịch chứng khoán theo quy định; không thực hiện báo cáo khi phát hiện giao dịch chứng khoán có dấu hiệu vi phạm các quy định pháp luật về chứng khoán; không lập và gửi báo cáo bất thường, báo cáo theo yêu cầu của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam và công ty con liên quan đến giao dịch chứng khoán theo quy định.

Nghị định số 306/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 26 vi phạm quy định về giao dịch ký quỹ theo hướng:

Không quy định hành vi “chứng khoán được phép giao dịch ký quỹ” tại điểm a do trùng với hành vi quy định điểm c khoản 4 Điều này (vi phạm về hạn chế giao dịch ký quỹ). Theo quy định tại khoản 2 Điều 10 Quy chế hướng dẫn giao dịch ký quỹ chứng khoán ban hành kèm theo Quyết định số 87/QĐ-UBCK, hạn chế giao dịch ký quỹ bao gồm cả trường hợp về chứng khoán được phép giao dịch ký quỹ.

Nâng khung phạt tiền tại các điểm a, b và c khoản 4 để tăng tính răn đe; đồng thời chuyển hành vi tại điểm d khoản này lên điểm c để bảo đảm thống nhất về mức tiền phạt do tính chất tương đồng của hành vi vi phạm.

Sửa đổi, bổ sung khoản 5 Điều 26 theo hướng: Bổ sung hành vi “không xây dựng hệ thống quản lý tách bạch tiền của khách hàng theo phương thức khách hàng của công ty chứng khoán mở tài khoản trực tiếp tại ngân hàng thương mại do công ty chứng khoán lựa chọn để quản lý tiền giao dịch chứng khoán” để phù hợp với nghĩa vụ của công ty chứng khoán theo quy định tại khoản 4 Điều 17 Thông tư số 121/2020/TT-BTC.

Bỏ cụm từ “chi nhánh công ty chứng khoán nước ngoài tại Việt Nam” do tại khoản 7 Điều 86 Luật Chứng khoán năm 2019 chỉ quy định việc quản lý tách biệt tài sản của từng khách hàng, tách biệt tài sản của khách hàng với tài sản của công ty chứng khoán.

Bổ sung khoản 5a sau khoản 5 Điều 26 về hành vi vi phạm quy định về trách nhiệm rà soát, kiểm tra thông tin trong hồ sơ chào bán, phát hành chứng khoán của tổ chức tư vấn trong chào bán, phát hành chứng khoán theo khoản 4 Điều 1 Luật số 56/2024/QH15 (bổ sung Điều 11a tại Luật Chứng khoán 2019).

Nghị định số 306/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 7 Điều 26 về hình thức xử phạt bổ sung theo hướng:

Bổ sung hình thức đình chỉ hoạt động cung cấp dịch vụ cho khách hàng vay tiền mua chứng khoán (cho vay để giao dịch ký quỹ) đối với vi phạm về giao dịch ký quỹ tại điểm c khoản 4;

Bổ sung hình thức xử phạt bổ sung đối với các vi phạm tại khoản 6 theo hướng quy định hình thức xử phạt có tính chất răn đe cao là đình chỉ nghiệp vụ môi giới chứng khoán có thời hạn từ 01 đến 03 tháng đối với các hành vi có tính lạm dụng tài sản khách hàng quy định tại khoản 6 Điều 26.

Bỏ quy định về hình thức xử phạt bổ sung “tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề chứng khoán từ 01 tháng đến 03 tháng đối với người hành nghề chứng khoán” tại điểm b khoản 7 do Điều 26 quy định xử phạt đối với hoạt động của công ty chứng khoán (tổ chức) nên không áp dụng hình thức tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề đối với cá nhân.

Sửa đổi, bổ sung khoản 8 Điều 26 theo hướng bổ sung biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng với hành vi không xây dựng hệ thống quản lý tách bạch tiền của khách hàng tại công ty chứng khoán được bổ sung tại điểm a khoản 5 Điều này.

Sửa đổi một số hành vi vi phạm quy định về giao dịch chứng khoán

Nghị định số 306/2025/NĐ-CP ửa đổi, bổ sung các quy định tại Điều 33, 34, 35 Nghị định số 156/2020/NĐ-CP “hành vi vi phạm quy định về giao dịch chứng khoán”

Theo đó, sửa đổi, bổ sung Điều 32 theo hướng: Nâng mức phạt tiền đối với các hành vi vi phạm quy định về quản lý nhân viên, người hành nghề chứng khoán tại các khoản 1, 2, 4 và 5 Điều 32. Bổ sung điểm c sau điểm b khoản 2 Điều 32 để bổ sung hành vi vi phạm đối với trách nhiệm giám sát người hành nghề của tổ chức kinh doanh chứng khoán.

Sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 7, theo đó, không quy định tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề có thời hạn đối với hành vi tại điểm a khoản 6 do hành vi này là hành vi bị nghiêm cấm tại Điều 12 Luật Chứng khoán và theo điểm b khoản 3 Điều 97 Luật Chứng khoán sẽ bị thu hồi và không cấp lại chứng chỉ hành nghề.

Sửa đổi, bổ sung Điều 33 theo hướng: Sắp xếp lại các hành vi vi phạm tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5 và 6 Điều này theo nguyên tắc các khung phạt tiền trong một điều theo thứ tự mức phạt từ thấp đến cao. Sửa đổi hình thức xử phạt bổ sung tại khoản 7 theo hướng tăng thời hạn đình chỉ hoạt động giao dịch chứng khoán (tăng khung thời hạn đình chỉ từ 01 – 03 tháng và 03 – 05 tháng lên từ 06-12 tháng và 18 – 24 tháng) đối với vi phạm giao dịch có giá trị lớn của người nội bộ và người có liên quan, để tăng tính răn đe, phòng ngừa vi phạm.

Sửa đổi, bổ sung Điều 34: Sửa đổi khoản 1 Điều 34 theo hướng tăng thời hạn áp dụng hình thức xử phạt “đình chỉ hoạt động giao dịch chứng khoán” từ 06-12 tháng lên từ 18-24 tháng, để tăng cường tính răn đe, phòng ngừa đối với hành vi vi phạm cho người khác mượn tài khoản để giao dịch chứng khoán hoặc đứng tên sở hữu chứng khoán hộ người khác dẫn đến thao túng thị trường chứng khoán.

Sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 2 Điều 34 theo hướng bổ sung hành vi vi phạm nghĩa vụ của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được quy định tại Điều 143 Nghị định số 155/2020/NĐ-CP.