Triển vọng thị trường trái phiếu 2026: Phục hồi niềm tin, siết chặt kỷ luật và cơ hội từ dòng vốn quốc tế

Triển vọng thị trường trái phiếu 2026: Phục hồi niềm tin, siết chặt kỷ luật và cơ hội từ dòng vốn quốc tế

Nhận định về bức tranh năm 2026, các chuyên gia cho rằng, thị trường sẽ không tăng trưởng “nóng” mà hướng tới sự phục hồi thực chất, minh bạch hóa thông tin và mở ra cơ hội lớn từ việc hình thành Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam.

Bộ Tài chính cho biết, trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước diễn biến phức tạp, thị trường trái phiếu Việt Nam vẫn duy trì ổn định và tăng trưởng tích cực. Tổng mức vốn huy động qua thị trường trái phiếu năm 2025 đạt hơn 730 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 27% tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Quy mô thị trường đến cuối năm đạt khoảng 3.83 triệu tỷ đồng, tương đương 33.3% GDP năm 2024. Trong đó, phát hành trái phiếu Chính phủ (TPCP) tiếp tục là kênh huy động chủ đạo, đóng góp 70% nhu cầu vốn của ngân sách trung ương và khoảng 80% tổng huy động vốn trong nước giai đoạn 2021-2025.

Đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN), khung pháp lý được hoàn thiện, đồng thời công tác quản lý, giám sát và cảnh báo rủi ro cho nhà đầu tư được chú trọng. Bộ Tài chính đã chủ động báo cáo cấp có thẩm quyền, kiến nghị các giải pháp chính sách phù hợp. Nhờ đó, thị trường TPDN năm 2025 tăng trưởng tích cực so với năm trước, cả về số lượng doanh nghiệp phát hành và tổng giá trị huy động, ước đạt 442 nghìn tỷ đồng.

Hiện nay, Bộ Tài chính đang phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành xây dựng Đề án thí điểm phát hành TPCP xanh, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt để triển khai từ năm 2026.

Tăng trưởng cả về giá trị lẫn số lượng

Ông Lê Thành Hưng – Giám đốc đầu tư UOB Asset Management (Việt Nam) nhận định, sau giai đoạn chững lại và việc áp dụng các quy định mới để nâng cao tính minh bạch và giám sát, thị trường TPDN đang cho thấy tín hiệu hồi phục. Các biện pháp siết chặt từ cơ quan quản lý không chỉ loại bỏ những tổ chức phát hành yếu kém mà còn củng cố niềm tin của nhà đầu tư, tạo nền tảng để trái phiếu trở lại vai trò là kênh huy động vốn dài hạn cho doanh nghiệp, bên cạnh nguồn vốn ngân hàng.

Theo xu hướng, nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến trái phiếu như một kênh phân bổ tài sản quan trọng. Dự báo năm 2026, thị trường sẽ tiếp tục tăng trưởng cả về giá trị phát hành lẫn số lượng doanh nghiệp tham gia, nhờ khung pháp lý rõ ràng và sự cải thiện chất lượng phát hành.

Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất vẫn nằm ở việc thiếu thẩm định kỹ càng khi đầu tư. Nhiều nhà đầu tư chỉ chú trọng lãi suất mà bỏ qua việc đánh giá năng lực tài chính của tổ chức phát hành, dẫn đến danh mục tập trung vào trái phiếu rủi ro cao và thiếu đa dạng. Giải pháp là phân tán rủi ro thông qua việc đầu tư vào các sản phẩm đầu tư được quản lý chuyên nghiệp, đồng thời ưu tiên trái phiếu có xếp hạng tín nhiệm tốt và thông tin minh bạch.

Cùng quan điểm, Chuyên gia kinh tế Phan Dũng Khánh cũng đánh giá thị trường TPDN trong năm 2026 được dự báo sẽ ghi nhận những tín hiệu hồi phục tích cực và ấm dần lên, tuy nhiên mức độ sôi động sẽ chỉ vừa phải chứ khó tạo ra những làn sóng bùng nổ mạnh mẽ như giai đoạn trước đây. Bản chất của thị trường này trong năm 2026 vẫn là sân chơi chuyên biệt dành cho các tổ chức tài chính và định chế đầu tư chuyên nghiệp, thay vì thu hút dòng tiền từ nhà đầu tư đại chúng.

Đối với nhà đầu tư cá nhân, sự tham gia vào kênh này vẫn sẽ rất hạn chế; nếu có, đó chủ yếu là những nhà đầu tư mang tâm lý phòng thủ, tìm kiếm sự an toàn về lợi nhuận cố định hoặc những người coi đây là một kênh phụ trợ để đa dạng hóa danh mục – “bỏ trứng vào nhiều giỏ” sau khi đã đầu tư vào cổ phiếu. Do đó, nếu đặt lên bàn cân so sánh về sức hấp dẫn dòng tiền và độ sôi động, thị trường TPDN chắc chắn sẽ không thể cạnh tranh được với sự nhộn nhịp của thị trường cổ phiếu hay bất động sản mà sẽ giữ vai trò là một kênh dẫn vốn ổn định, trầm lắng hơn trong bức tranh tài chính tổng thể của năm 2026.

Theo ông Bùi Văn Huy – Phó Chủ tịch HĐQT FIDT, bức tranh thị trường TPDN năm 2026 sẽ ghi nhận sự phục hồi tương đối ổn định, đánh dấu bước chuyển mình tích cực cả về chất và lượng dựa trên sự cải thiện đồng bộ của 3 trụ cột chính là: cơ quan quản lý, tổ chức phát hành và nhà đầu tư. Xét trên khía cạnh pháp lý, hành lang quy định từ phía các cơ quan quản lý đang ngày càng được hoàn thiện theo hướng chặt chẽ hơn, với mục tiêu trọng tâm là gia tăng lớp bảo vệ an toàn cho nhà đầu tư.

Song song đó, ở khía cạnh các tổ chức phát hành, chất lượng của các doanh nghiệp tham gia thị trường được đánh giá sẽ tốt hơn hẳn so với giai đoạn trước; nguyên nhân là do thị trường đã trải qua một quá trình thanh lọc, những doanh nghiệp yếu kém đã bị đào thải; do đó, những đơn vị còn trụ lại và đủ năng lực tiếp tục phát hành trái phiếu trong thời gian tới đều là những doanh nghiệp đã được kiểm chứng về sức khỏe tài chính.

Cuối cùng, về phía nhà đầu tư, tâm lý thị trường sau một khoảng thời gian dài chịu đựng những biến cố đau thương đang dần ổn định và quay trở lại, tạo tiền đề vững chắc để kênh đầu tư này hồi phục một cách thực chất và bền vững hơn trong năm 2026.

Phục hồi niềm tin qua kỷ luật thị trường

Ông Nguyễn Quang Huy – CEO Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường đại học Nguyễn Trãi – cho rằng, sau giai đoạn biến động mạnh, thị trường TPDN bước vào năm 2026 với nhiều kỳ vọng về sự phục hồi niềm tin, song cũng đặt ra những yêu cầu về kỷ luật thị trường cao hơn. Mặc dù các quy định mới đã thiết lập được một khung pháp lý chặt chẽ, nhưng để thị trường phát triển bền vững thì yếu tố cốt lõi vẫn nằm ở khâu quản trị điều kiện phát hành và kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng vốn sau phát hành.

Một thị trường trái phiếu chuyên nghiệp đòi hỏi doanh nghiệp chỉ được phép huy động vốn khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về năng lực tài chính, phương án sử dụng vốn, tài sản bảo đảm hoặc dòng tiền tương lai phải thật sự rõ ràng và được thẩm định khách quan. Bên cạnh đó, công tác công bố thông tin cần được chuẩn hóa và minh bạch để nhà đầu tư có thể nắm rõ dòng vốn huy động được sử dụng vào đâu, tiến độ thực hiện, hiệu quả dự án cũng như các rủi ro tiềm ẩn.

Điểm mấu chốt quan trọng nhất để tạo dựng niềm tin chính là việc giám sát dòng tiền sau phát hành, đảm bảo vốn phải được sử dụng đúng mục đích cam kết; mọi sự thay đổi đều phải được công bố công khai và trải qua quá trình kiểm toán hoặc kiểm tra độc lập.

Nếu 3 yếu tố gồm điều kiện phát hành, minh bạch thông tin và giám sát dòng tiền được vận hành nghiêm túc, thị trường sẽ tránh được tình trạng huy động vốn sai mục đích, vốn là nguyên nhân chính gây ra cuộc khủng hoảng niềm tin trong thời gian trước đây. Về triển vọng, thị trường đang đứng trước cơ hội hồi phục bền vững, đặc biệt khi nhu cầu vốn trung và dài hạn của doanh nghiệp trong các lĩnh vực hạ tầng, năng lượng, công nghiệp và nhà ở tiếp tục gia tăng; đồng thời các nhà đầu tư tổ chức cũng dần quay trở lại nhờ khung pháp lý minh bạch hơn.

Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất mà thị trường phải đối mặt vẫn là vấn đề rủi ro tín dụng và thanh khoản, bởi chỉ cần 1 trường hợp vi phạm lớn xảy ra cũng có thể gây hiệu ứng lan truyền tiêu cực. Để xây dựng và duy trì niềm tin ổn định, thị trường cần thực hiện đồng bộ các giải pháp như đưa xếp hạng tín nhiệm trở thành công cụ bắt buộc, tăng cường vai trò của nhà đầu tư tổ chức nhằm giảm bớt tính đầu cơ, đồng thời tạo ra cơ chế tái cấu trúc trái phiếu rõ ràng, minh bạch với thời gian xử lý được rút ngắn. Trên hết, việc duy trì giám sát chặt chẽ quá trình sử dụng tiền sau huy động vẫn là yếu tố quan trọng nhất để củng cố nền tảng niềm tin cho thị trường trong dài hạn.

PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân – Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành, Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM – nhận định, chắc chắn kênh TPDN sẽ tiếp tục duy trì đà phục hồi trong thời gian tới. Tuy nhiên, triển vọng không chỉ dừng lại ở sự phục hồi mà hứa hẹn bùng nổ mạnh mẽ nhờ vào sự hình thành và đi vào hoạt động của Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam. Khi trung tâm này đi vào vận hành, một trong những chức năng quan trọng sẽ là xây dựng và thiết lập nên các thị trường trái phiếu quốc tế ngay tại đây. Việc này sẽ mở ra bước ngoặt lớn, biến thị trường trái phiếu trở thành kênh huy động vốn chiến lược và hiệu quả, cho phép các doanh nghiệp trong nước có thể trực tiếp tiếp cận và huy động nguồn vốn từ các nhà đầu tư nước ngoài thông qua việc phát hành trái phiếu trên thị trường quốc tế này.

Cát Lam

FILI

– 08:00 19/01/2026