Nghị định 20/2026 mở lối doanh nghiệp SME và startup, điểm tên cổ phiếu hai nhóm ngành được hưởng lợi

Theo phân tích của Nguyễn Thế Minh, Giám đốc khối Nghiên cứu và phát triển Khách hàng cá nhân Chứng khoán Yuanta Việt Nam, Nghị định số 20/2026/NĐ-CP ban hành ngày 15/01/2026 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm phát triển kinh tế tư nhân.

Nghị định áp dụng cho toàn bộ khu vực kinh tế tư nhân, bao gồm doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và các tổ chức, cá nhân có liên quan. Trọng tâm của chính sách lần này là tháo gỡ các điểm nghẽn về đất đai, chi phí vốn, thuế, khoa học công nghệ và thủ tục hành chính – những yếu tố lâu nay được xem là rào cản lớn đối với sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân.

Một trong những nội dung đáng chú ý là chính sách hỗ trợ tiếp cận đất đai và mặt bằng sản xuất. Theo đó, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm công khai quỹ đất tại các khu công nghiệp và vườn ươm công nghệ dành riêng cho doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) cũng như doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (startup) thuê hoặc thuê lại.

Đặc biệt, cơ chế hoàn trả khoản hỗ trợ giảm tiền thuê đất cho các chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp được xem là điểm mới quan trọng, khi Nhà nước cho phép bù trừ nghĩa vụ thuế hoặc hoàn chi trực tiếp từ ngân sách. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp SME, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo còn được ưu tiên thuê nhà, đất là tài sản công với giá niêm yết hoặc được giảm tiền thuê.

Về chính sách thuế, Nghị định đưa ra nhiều ưu đãi mạnh nhằm khuyến khích khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Thuế thu nhập doanh nghiệp được miễn, giảm đối với các công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp, doanh nghiệp khởi nghiệp và các tổ chức trung gian hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Đáng chú ý, thu nhập từ chuyển nhượng vốn góp, cổ phần vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, trong khi doanh nghiệp SME đăng ký kinh doanh lần đầu được miễn thuế trong ba năm.

Ở góc độ cá nhân, các nhà đầu tư chuyển nhượng vốn vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế thu nhập cá nhân; chuyên gia, nhà khoa học làm việc tại doanh nghiệp khởi nghiệp và tổ chức trung gian đổi mới sáng tạo được miễn thuế hai năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong bốn năm tiếp theo đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Nghị định cũng tạo dư địa cho doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, khi cho phép trích tối đa 20% thu nhập tính thuế thu nhập doanh nghiệp để lập Quỹ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Song song đó, thủ tục hành chính được đơn giản hóa thông qua việc khuyến khích sử dụng văn bản điện tử (định dạng pdf) và chữ ký số thay cho văn bản giấy; đồng thời chuẩn hóa các mẫu hồ sơ liên quan đến hoàn trả tiền thuê đất và xác nhận thông tin doanh nghiệp.

Từ góc nhìn thị trường chứng khoán, ông Minh đánh giá nhóm bất động sản khu công nghiệp và nhóm công nghệ là hai nhóm hưởng lợi rõ nét nhất từ Nghị định 20.

Với nhóm bất động sản khu công nghiệp, cơ chế hoàn trả khoản tiền đã giảm giá thuê đất giúp cải thiện đáng kể dòng tiền và hiệu quả tài chính cho các chủ đầu tư hạ tầng, trong bối cảnh nhu cầu thuê đất từ doanh nghiệp công nghệ cao và doanh nghiệp nhỏ và vừa được thúc đẩy mạnh hơn. Các doanh nghiệp như BCM, IDC, KBC, PHR hay GVR được đánh giá là những cái tên có khả năng hưởng lợi trực tiếp.

Trong khi đó, nhóm công nghệ được hưởng lợi từ cả chính sách khuyến khích chuyển đổi số lẫn các ưu đãi thuế dành cho hoạt động đổi mới sáng tạo. Việc được trích lập quỹ khoa học – công nghệ với tỷ lệ cao, cùng các ưu đãi thuế cho đội ngũ chuyên gia và nhà khoa học, giúp doanh nghiệp giảm áp lực chi phí nhân sự chất lượng cao và tăng khả năng đầu tư cho nghiên cứu, phát triển. Vậy nên, các doanh nghiệp công nghệ lớn như FPT, CMG hay ELC có thể là những đại diện tiêu biểu hưởng lợi từ xu hướng này.

Nhìn chung, Nghị định 20/2026/NĐ-CP không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân, mà còn tạo ra những kỳ vọng mới cho thị trường chứng khoán, khi dòng vốn và chính sách được định hướng rõ ràng hơn vào các lĩnh vực then chốt của tăng trưởng dài hạn.