Giá vàng, bạc tăng nóng: Các “ông lớn” Phố Wall chạy theo không kịp

Thị trường kim loại quý toàn cầu đang trải qua một trong những giai đoạn bùng nổ mạnh nhất nhiều thập kỷ trở lại đây. Giá vàng liên tiếp phá đỉnh lịch sử, qua đó tiến rất gần đến mốc 5.000 USD/oz. Bạc thậm chí còn dữ dội hơn với mức tăng 44% từ đầu năm 2026, vượt 100 USD/oz lần đầu trong lịch sử.

Điều đáng nói là đợt tăng giá này diễn ra ngoài sức tưởng tượng đến mức hàng loạt dự báo của các tổ chức tài chính lớn hàng đầu thế giới như Goldman Sachs, JPMorgan, Bank of America (BofA), UBS, Citigroup… nhanh chóng trở nên lỗi thời, buộc họ phải liên tục điều chỉnh quan điểm chỉ trong thời gian ngắn.

Vàng tăng vượt dự báo

Trước đó, đa phần các tổ chức lớn đều cho rằng vàng có thể đạt 5.000 USD nhưng sớm nhất cũng phải mất vài quý đầu năm 2026. Tuy nhiên, tốc độ tăng giá vàng thực tế nhanh hơn rất nhiều. Đặc biệt, đà tăng diễn ra bất chấp lợi suất trái phiếu Mỹ có giai đoạn neo cao và đồng USD không giảm quá sâu – những yếu tố vốn được xem là “kẻ thù truyền thống” của vàng.

Goldman Sachs mới đây đã nâng dự báo giá vàng cuối năm 2026 lên 5.400 USD/oz, từ mức 4.900 USD trước đó với nhận định khu vực tư nhân và các ngân hàng trung ương tại thị trường mới nổi tiếp tục mở rộng tỷ trọng nắm giữ vàng.

Tương tự, J.P. Morgan cũng dự báo giá vàng có thể lên tới 5.400 USD/oz vào cuối năm 2027 do quy mô nhóm nhà đầu tư sở hữu vàng có thể tiếp tục mở rộng trong năm tới, với các công ty bảo hiểm Trung Quốc và ngành công nghiệp tiền mã hóa là những nguồn cầu tiềm năng mới.

Trong khi đó, UBS có phần “việt vị” với dự báo giá vàng có thể đạt mức 5.000 USD/oz trong 3 quý đầu tiên của năm 2026. Tuy nhiên, các chuyên gia chiến lược của ngân hàng cho rằng vàng có thể tăng lên 5.400 USD/oz nếu tình hình địa chính trị và cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ.

Điểm chung trong nhiều dự báo của các tổ chức lớn là đánh giá thấp các yếu tố mang tính cấu trúc, trong khi quá tập trung vào các mối quan hệ truyền thống như lãi suất – vàng. Các mô hình định lượng, dù tinh vi, vẫn dựa nhiều vào dữ liệu lịch sử, trong khi thế giới hiện tại đang thay đổi nhanh hơn rất nhiều.

Thị trường vàng hiện không chỉ được dẫn dắt bởi nhà đầu tư tài chính, mà còn bởi các ngân hàng trung ương. Goldman Sachs và Bank of America đều từng thừa nhận trong các báo cáo cập nhật rằng nhu cầu vàng từ ngân hàng trung ương đang mạnh hơn dự kiến. Đây không phải là dòng tiền đầu cơ ngắn hạn, mà là dòng tiền chiến lược, mang tính cấu trúc và ít nhạy cảm với biến động giá.

Theo các báo cáo gần đây, hoạt động mua vàng của ngân hàng trung ương toàn cầu duy trì ở mức cao kỷ lục, đặc biệt tại các nền kinh tế mới nổi. Xu hướng đa dạng hóa dự trữ, giảm phụ thuộc vào USD và trái phiếu Mỹ đang tạo ra lực cầu mang tính dài hạn – yếu tố mà nhiều dự báo trước đó chưa phản ánh đầy đủ.

Ngoài ra, nhu cầu từ các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) vàng và nhu cầu mua vàng miếng, vàng xu của người dân vẫn duy trì ở mức cao kỷ lục trong nhiều quý liên tiếp, cho thấy lòng tin vào giá trị lâu dài của kim loại quý này.

Bạc có thể lên những mốc không tưởng

Nếu vàng khiến các dự báo trở nên lạc hậu, thì bạc còn khiến thị trường “sốc” hơn. Trong nhiều năm, bạc thường bị xếp sau vàng trong các chiến lược đầu tư, do biến động mạnh và phụ thuộc lớn vào nhu cầu công nghiệp. JPMorgan từng đánh giá bạc khó có thể duy trì đà tăng nếu kinh tế toàn cầu chậm lại, còn UBS cho rằng bạc chỉ tăng “ăn theo” vàng.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy bạc đang bước vào một chu kỳ tăng riêng biệt. Giá bạc tăng nhanh hơn vàng trong nhiều giai đoạn, phá vỡ các ngưỡng kỹ thuật quan trọng và thu hút dòng tiền đầu cơ lẫn đầu tư dài hạn. Các báo cáo cũ nhanh chóng bị bỏ lại phía sau, khi thị trường bắt đầu định giá lại vai trò của bạc trong bối cảnh mới.

Với bạc, ngoài yếu tố trú ẩn tương tự vàng, kim loại này còn được hưởng lợi từ xu hướng chuyển dịch năng lượng và công nghệ. Bạc là vật liệu không thể thay thế trong sản xuất pin mặt trời, linh kiện điện tử, xe điện và nhiều ứng dụng công nghệ cao.

Bank of America trong báo cáo gần đây đã phải thừa nhận rằng nhu cầu bạc cho năng lượng tái tạo đang tăng nhanh hơn dự kiến, trong khi nguồn cung lại không mở rộng tương ứng. Điều này khiến các dự báo từng cho rằng bạc dư cung trở nên thiếu chính xác.

Ông Michael Widmer, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Kim loại BofA cho rằng, bạc có thể hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận rủi ro cao hơn để có được lợi nhuận cao hơn và lịch sử cho thấy giá bạc có thể đạt đỉnh ở mức từ 135 đến 309 USD.

Ông Widmer lưu ý rằng tỷ lệ vàng/bạc hiện tại khoảng dưới 60 cho thấy bạc vẫn có thể vượt trội hơn vàng. Ông dẫn chứng mức thấp nhất trong 15 năm qua là 32 vào năm 2011 cho thấy giá bạc cao nhất là 135 USD, trong khi mức vàng/bạc thấp nhất năm 1980 là 14 cho thấy giá bạc là 309 USD/oz.

Không chỉ trên thế giới, tại Việt Nam, bạc cũng đang tạo nên một cơn sốt thực sự. Ông Mai Huy Tuần – Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Vàng bạc Đá quý Phú Quý, một trong những đơn vị tiên phong mở ra “cuộc chơi” bạc miếng tại Việt Nam, cho biết sự đón nhận của thị trường đã vượt xa kỳ vọng.

“Trước đây, rào cản lớn nhất của thị trường bạc là tính thanh khoản. Người dân thường lo ngại việc mua bạc trang sức khi bán lại sẽ mất giá sâu. Việc thay đổi nhận thức là thách thức lớn nhất. Người dân từng cho rằng mua bạc là lỗ, nhưng giờ đây, bạc dần trở thành một kênh đầu tư hấp dẫn. Với tốc độ phát triển hiện tại, bạc đang trở thành một kênh trú ẩn tài sản phổ biến”, ông Tuần nhận định.

Nhìn chung, diễn biến của vàng và bạc trong thời gian qua cho thấy một thực tế quen thuộc nhưng thường bị bỏ qua là “thị trường luôn đi trước các báo cáo”. Các tổ chức lớn, dù sở hữu đội ngũ phân tích hùng hậu, vẫn có độ trễ nhất định trong việc cập nhật các thay đổi mang tính cấu trúc. Việc các tổ chức lớn liên tục điều chỉnh dự báo không phải là điều bất thường, nhưng tốc độ điều chỉnh chóng mặt phản ánh mức độ bất định ngày càng lớn của môi trường vĩ mô toàn cầu.