Gập ghềnh đường thoái vốn

Giá cứ tăng hơn 10% lại giảm và tạo ra nhiều nhịp như vậy trong thời gian qua. Gần nhất là 2 phiên tăng trần đem lại gần 20.000 đồng/CP cho thị giá nếu nhà đầu tư đón đúng sóng cổ phiếu từ 93.000 lên 112.000 đồng/CP. Sau tăng nóng, giá cổ phiếu này lại giảm về vùng trước đó là 94.000 đồng.

Giới thạo tin nhận định cổ phiếu này tạo sóng nương theo thông tin thoái vốn. Giá khởi điểm tuy chưa được công bố chính thức nhưng nhiều nguồn dự báo lên tới 293.000 đồng/CP, tức là gấp 3 lần so với thị giá cổ phiếu hiện nay.

Nhìn nhận một cách sòng phẳng, PVI là cổ phiếu bảo hiểm đầu ngành, duy trì chính sách cổ tức tiền mặt đều đặn trên 25% trong 3 năm gần đây, tăng trưởng lợi nhuận, doanh thu đều khá tốt. Nhưng cổ phiếu này cũng đã tăng giá tới gần 100% trong vòng gần 1 năm trở lại đây, tức là với nhà đầu tư trading, cổ phiếu không còn rẻ, chưa kể thanh khoản hiện chỉ vài trăm nghìn cổ phiếu được giao dịch mỗi ngày, trước kia là vài chục nghìn cổ phiếu. Hiện cổ đông nước ngoài và cổ đông Petrovietnam đang nắm giữ gần 90% cổ phần, chưa kể một số tổ chức cũng giữ PVI nhằm tạo bộ đệm ổn định cho danh mục.

Nếu theo mong muốn của Petrovietnam là thoái vốn cả lô (35%) thì rất ít nhà đầu tư có khả năng tham gia. Cổ đông nước ngoài lớn nhất là HDI, khi IFC thoái vốn tại PVI hồi giữa năm nay đã mua vào một phần nhằm tăng tỷ lệ sở hữu. Một đại diện của họ chia sẻ với Đầu tư Chứng khoán rằng nếu giá khởi điểm của đợt thoái vốn ở mức phù hợp và Petrovietnam không bán cả lô, có lẽ họ sẽ gia tăng sở hữu đến mức chi phối hoàn toàn.

Nhưng đợt thoái vốn này, cũng như nhiều hồ sơ thoái vốn khác đang nằm dồn toa tại các Sở giao dịch bởi khoảng trống chưa hoàn thiện của các văn bản pháp lý. Điều này có nghĩa, trong thời gian ngắn trước mắt, kỳ vọng về các đợt thoái vốn nhằm tạo sự sôi động cho TTCK chưa xảy ra.

Tất nhiên, cổ phiếu tốt, doanh nghiệp chất lượng thì không bán được lúc này, cổ đông Nhà nước vẫn có thể bán được lúc khác, thậm chí bán sau lại được giá cao hơn khi doanh nghiệp có nhiều chuyển biến tích cực. Trong góc nhìn của nhiều tổ chức đại diện vốn nhà nước, họ cũng không muốn thoái vốn tại các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả. Ví dụ như trường hợp tại PVI, Petrovietnam có nhiều dự án lớn đã và đang triển khai, có 1 đơn vị có vốn của Tập đoàn tham gia mảng bảo hiểm sẽ có nhiều thuận lợi hơn rất nhiều. Chưa kể, tính trên giá đầu tư của Petrovietnam chỉ là mệnh giá mà PVI trả cổ tức toàn trên 25%. Ít có khoản đầu tư mới nào đem lại tỷ lệ sinh lời tốt như vậy.

Nhìn rộng hơn, có nhiều doanh nghiệp trong tình huống trên, tức là chủ sở hữu không hẳn muốn thoái vốn, nếu đó không phải là quy định bắt buộc phải triển khai.

Tại một hội thảo quốc tế gần đây do SCIC tổ chức, giới chuyên gia đều khuyến nghị cần đẩy mạnh tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước, tập trung nguồn lực cho những ngành lĩnh vực thực sự dẫn dắt và phục vụ mục tiêu lớn của đất nước. Dữ liệu từ nhiều doanh nghiệp đang niêm yết mà Nhà nước thoái vốn hoàn toàn như Sabeco, BMP… đều cho thấy họ hoạt động hiệu quả hơn, đóng góp nhiều hơn về thuế, ngân sách.

Những nút thắt ở vấn đề này được kỳ vọng sớm hóa giải khi văn bản hướng dẫn hoạt động thoái vốn nhà nước sớm được ban hành. Quan trọng hơn, khi hoạt động này được triển khai hiệu quả, thực chất, sẽ phát đi tín hiệu rõ ràng về định hướng thực thi các quyết sách đã được Bộ Chính trị ban hành, thể hiện rõ qua Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước.