Nợ xấu và áp lực tài chính: Điểm nghẽn chi phối toàn bộ hoạt động
Bức tranh tài chính năm 2025 của Công ty CP Đầu tư Thương mại SMC (SMC) cho thấy doanh nghiệp đang bước vào giai đoạn xử lý tồn đọng và tái sắp xếp lại toàn bộ hoạt động, thay vì theo đuổi mục tiêu tăng trưởng. Trọng tâm của quá trình này nằm ở áp lực công nợ và cấu trúc tài chính, khi các khoản phải thu khó đòi và chi phí vốn cao đang chi phối trực tiếp hiệu quả kinh doanh cũng như các quyết định vận hành của doanh nghiệp.
Theo báo cáo quản trị năm 2025, SMC đang đối mặt với tổng giá trị nợ xấu lên tới 862 tỷ đồng. Con số này phản ánh rõ mức độ rủi ro tín dụng tích tụ trong bối cảnh thị trường thép và các ngành liên quan như bất động sản, xây dựng gặp nhiều khó khăn. Đáng chú ý, riêng khoản phải thu 440 tỷ đồng từ Delta Valley Bình Thuận đã buộc doanh nghiệp phải trích lập dự phòng hơn 141 tỷ đồng. Cùng với nhiều khoản công nợ khác, tổng mức dự phòng nợ xấu của SMC đã tiến sát mốc 400 tỷ đồng, tạo áp lực đáng kể lên kết quả kinh doanh.
Việc nợ xấu phình to không chỉ làm suy giảm lợi nhuận kế toán, mà còn kéo dài vòng quay vốn, ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền hoạt động. Trong bối cảnh này, chi phí tài chính tiếp tục là gánh nặng lớn khi tổng dư nợ vay và thuê tài chính của SMC lên tới gần 2.300 tỷ đồng, trong đó hơn 2.100 tỷ đồng là nợ ngắn hạn. Cơ cấu nợ với tỷ trọng ngắn hạn cao khiến doanh nghiệp phải duy trì áp lực thanh toán lớn, trong khi khả năng tạo dòng tiền từ hoạt động kinh doanh chưa cho thấy sự cải thiện rõ rệt.
Những yếu tố trên nhanh chóng phản ánh vào kết quả kinh doanh. Trong 9 tháng đầu năm 2025, SMC ghi nhận doanh thu thuần đạt 5.374 tỷ đồng nhưng vẫn lỗ 159 tỷ đồng, qua đó nâng mức lỗ lũy kế lên 318 tỷ đồng. Áp lực từ dự phòng nợ xấu và chi phí lãi vay đã bào mòn gần như toàn bộ hiệu quả hoạt động, khiến doanh nghiệp rơi vào trạng thái phòng thủ, ưu tiên xử lý các vấn đề tài chính tồn đọng hơn là mở rộng kinh doanh.
Thu hẹp quy mô và xử lý tài sản
Trong bối cảnh áp lực tài chính gia tăng, các quyết định vận hành của SMC trong năm 2025 cho thấy doanh nghiệp lựa chọn hướng đi thận trọng, tập trung thu hẹp quy mô và xử lý tài sản nhằm cải thiện thanh khoản. Một trong những động thái đáng chú ý là việc chuyển nhượng quyền thuê đất, quyền sở hữu nhà xưởng và tài sản gắn liền với đất tại Khu công nghiệp Phú Mỹ 1, với tổng giá trị thu về hơn 480 tỷ đồng (đã bao gồm VAT). Đồng thời, dự án đầu tư của Công ty TNHH MTV Cơ khí Thép SMC tại khu công nghiệp này chính thức chấm dứt từ ngày 1/12/2025.
Cơ khí Thép SMC từng được kỳ vọng là mảng bổ trợ quan trọng cho hoạt động thương mại thép, với vai trò gia công và xử lý thép cuộn cán nóng. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường biến động mạnh, hiệu quả của mảng này đã suy giảm rõ rệt. Từ giai đoạn cao điểm với doanh thu vượt 7.400 tỷ đồng mỗi năm và lợi nhuận hàng trăm tỷ đồng, đơn vị này đã ghi nhận khoản lỗ 108 tỷ đồng năm 2022 và tiếp tục lỗ 63 tỷ đồng trong năm 2024. Việc chấm dứt dự án tại Phú Mỹ 1 vì vậy phản ánh lựa chọn co rút để giảm áp lực tài chính, thay vì tiếp tục duy trì một mảng hoạt động kém hiệu quả.
Song song với đó, SMC cũng thanh lý toàn bộ các khoản đầu tư tài chính thua lỗ, trong đó có cổ phiếu HBC và NKG, nhằm thu hồi vốn và hạn chế rủi ro. Việc thu hẹp quy mô thể hiện rõ qua nhân sự khi số lượng lao động của doanh nghiệp giảm mạnh, từ hơn 1.200 người cuối năm 2022 xuống còn khoảng 500 người vào cuối quý III/2025. Những động thái này cho thấy SMC đang tập trung vào việc cắt giảm chi phí, xử lý tài sản và bảo toàn nguồn lực trong ngắn hạn.
Tái cấu trúc hệ thống và ưu tiên xử lý công nợ
Cùng với việc thu hẹp quy mô hoạt động, SMC đẩy mạnh tái cấu trúc hệ thống nhằm tinh gọn bộ máy và tập trung nguồn lực cho các ưu tiên tài chính. Doanh nghiệp đã giải thể Công ty TNHH MTV SMC Đà Nẵng – đơn vị thành lập từ năm 2018, đồng thời chấm dứt kế hoạch mở rộng nhà máy gia công tại Khu công nghiệp Phú Mỹ 1.
Ở chiều ngược lại, SMC lựa chọn Công ty TNHH MTV SMC Tân Tạo làm một trong những điểm tựa trong giai đoạn tái cơ cấu. Doanh nghiệp đã chuyển 50 tỷ đồng từ khoản cho vay thành vốn góp bổ sung, nâng vốn điều lệ của SMC Tân Tạo từ 150 tỷ đồng lên 200 tỷ đồng. Dù hoạt động theo mô hình coil center với công suất khoảng 200.000 tấn mỗi năm, bản thân SMC Tân Tạo cũng đang trải qua giai đoạn khó khăn khi ghi nhận khoản lỗ 166 tỷ đồng năm 2022 và tiếp tục lỗ 68 tỷ đồng trong năm 2024, cho thấy quá trình tái cấu trúc của SMC vẫn đối mặt với nhiều thách thức.
Đáng chú ý, tháng 12/2025, SMC thành lập Ban quản lý nợ đọng trong toàn hệ thống nhằm tập trung xử lý các khoản phải thu và kiểm soát rủi ro tín dụng. Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2025 cũng thông qua việc không chi trả thù lao cho Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát và Ban điều hành trong năm 2024 và 2025, trong bối cảnh doanh nghiệp chưa có lợi nhuận.
Có thể thấy, năm 2025 đánh dấu giai đoạn SMC buộc phải thu hẹp và tái sắp xếp lại toàn bộ hoạt động xoay quanh mục tiêu xử lý công nợ và giảm áp lực tài chính. Trong bối cảnh thị trường thép bước vào chu kỳ mới với nhiều biến động, doanh nghiệp đang bước tiếp với quy mô gọn hơn, ưu tiên cao nhất dành cho sự ổn định tài chính và khả năng kiểm soát rủi ro.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/ap-luc-tai-chinh-buoc-mot-dai-gia-nganh-thep-mot-thoi-phai-thu-hep-hoat-dong-1425699.html
