Đòn bẩy tài chính lớn trong chu kỳ đầu tư
Là doanh nghiệp đầu ngành thép Việt Nam, Hòa Phát nhiều năm qua duy trì quy mô hoạt động lớn và theo đuổi chiến lược mở rộng dài hạn, không chỉ ở lĩnh vực thép (mảng kinh doanh cốt lõi) mà còn ở bất động sản khu công nghiệp và nông nghiệp. Quy mô đầu tư lớn kéo theo nhu cầu vốn cao, khiến cấu trúc tài chính của doanh nghiệp gắn liền với việc sử dụng đòn bẩy ở mức đáng kể.
Theo báo cáo tài chính hợp nhất, tính đến cuối năm 2025, tổng nợ phải trả của Hòa Phát đạt khoảng 126.700 tỷ đồng, chiếm gần một nửa tổng nguồn vốn. Trong đó, dư nợ vay tài chính vượt 92.100 tỷ đồng, tăng hơn 9.000 tỷ đồng so với đầu năm. So với mức đỉnh ghi nhận trong quý liền trước, dư nợ vay đã giảm gần 5.000 tỷ đồng, cho thấy doanh nghiệp bắt đầu kiểm soát lại đòn bẩy khi các dự án lớn bước vào giai đoạn vận hành.
Mặc dù nằm trong nhóm “đại gia tiền mặt” trên thị trường chứng khoán với lượng tiền và tương đương tiền khoảng 27.800 tỷ đồng, Hòa Phát vẫn là một trong những doanh nghiệp có dư nợ vay lớn nhất sàn. Thực tế này trở nên đáng chú ý hơn trong bối cảnh mặt bằng lãi suất không còn duy trì ở vùng thấp như giai đoạn 2024–2025.
Chi phí lãi vay lập đỉnh khi lãi suất đảo chiều
Trong năm 2025, chi phí lãi vay của Hòa Phát lên tới 3.115 tỷ đồng, tăng 828 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 38,6% so với năm trước, trong khi dư nợ vay chỉ tăng khoảng 10,8%. Bình quân mỗi ngày, tập đoàn phải gánh khoảng 8,5 tỷ đồng chi phí lãi vay. Diễn biến này cho thấy tác động rõ nét từ việc lãi suất cho vay tăng nhanh hơn tốc độ mở rộng dư nợ.
Áp lực chi phí vốn thể hiện rõ nhất trong quý IV/2025. Theo báo cáo tài chính hợp nhất, chi phí lãi vay trong ba tháng cuối năm đạt 1.237 tỷ đồng, mức cao kỷ lục từ trước đến nay. Con số này gấp hơn hai lần cùng kỳ năm 2024 và cao hơn trên 50% so với quý liền trước. Tính bình quân, mỗi ngày trong quý IV, Hòa Phát phải chi hơn 13 tỷ đồng cho lãi vay.
Giải trình về sự gia tăng đột biến này, Hòa Phát cho biết nguyên nhân chủ yếu đến từ việc dừng vốn hóa chi phí lãi vay sau khi Dự án Khu liên hợp gang thép Hòa Phát Dung Quất 2 chính thức đi vào hoạt động. Khi dự án vận hành, toàn bộ chi phí lãi vay phát sinh được ghi nhận trực tiếp vào chi phí tài chính, thay vì phân bổ vào giá trị tài sản như giai đoạn xây dựng trước đó.
Bên cạnh yếu tố vốn hóa, mặt bằng lãi suất cho vay VND trong nửa cuối năm 2025 cũng tăng rõ rệt. Theo Ngân hàng Nhà nước, tăng trưởng tín dụng đạt khoảng 19% trong khi huy động vốn chỉ tăng 14,1%, tạo ra độ vênh cung – cầu vốn trong hệ thống ngân hàng và kéo theo áp lực tăng lãi suất cho vay.
Kinh doanh tăng trưởng, chi phí vốn vẫn là biến số cần theo dõi
Dù chi phí tài chính gia tăng, kết quả kinh doanh của Hòa Phát trong năm 2025 vẫn ghi nhận nhiều điểm tích cực. Riêng quý IV, doanh thu đạt 47.302 tỷ đồng, tăng 34% so với cùng kỳ năm trước; lợi nhuận sau thuế đạt 3.888 tỷ đồng, tăng 38%. Lũy kế cả năm, doanh thu đạt 158.332 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 15.515 tỷ đồng, lần lượt tăng 13% và 29% so với năm 2024.
Hoạt động sản xuất cũng ghi nhận bước tăng trưởng mạnh. Năm 2025, Hòa Phát sản xuất 11 triệu tấn thép thô, tăng 26% so với năm trước. Tổng sản lượng bán hàng các sản phẩm thép đạt 10,6 triệu tấn, tăng 31% và lần đầu tiên vượt mốc 10 triệu tấn trong một năm. Riêng thép cuộn cán nóng đạt 5 triệu tấn, tăng 73%, nhờ Khu liên hợp Dung Quất 2 hoàn thành và có sản phẩm từ tháng 9/2025.
Trên báo cáo lưu chuyển tiền tệ, số tiền Hòa Phát thực chi để trả lãi vay trong năm đạt 2.883 tỷ đồng, tăng so với năm trước nhưng vẫn thấp hơn chi phí lãi vay ghi nhận trên báo cáo kết quả kinh doanh. Trong năm, doanh nghiệp vay mới gần 154.000 tỷ đồng và chi khoảng 144.500 tỷ đồng để trả nợ gốc, phản ánh đặc điểm cơ cấu nợ với tỷ trọng lớn là các khoản vay ngắn hạn và tốc độ quay vòng vốn cao.
Trong bối cảnh chu kỳ đầu tư lớn đang chuyển dần sang giai đoạn khai thác, chi phí lãi vay nhiều khả năng vẫn là yếu tố cần được theo dõi sát trong các năm tới, đặc biệt khi mặt bằng lãi suất không còn ở vùng thấp. Tuy vậy, với nền tảng sản xuất mở rộng và hiệu quả hoạt động cải thiện, Hòa Phát cho biết chi phí tài chính hiện vẫn nằm trong tầm kiểm soát và chưa tạo áp lực đáng kể lên hoạt động cốt lõi.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/mot-bien-so-lon-trong-bai-toan-tai-chinh-cua-hoa-phat-hpg-1426431.html
