“Tám” cùng chứng sĩ…

Tôi hỏi: Ông nằm vùng ở thị trường, thân với cả bên mua và bên bán, ông thấy năm 2026 có gì mới không?

Chép miệng, ông bạn bảo: Suy cho cùng, có lẽ vẫn tiếp mạch năm cũ, thị trường vẫn cứ tiến lên, nhưng vẫn như câu nói muôn thuở: “Bánh ngọt không dành cho tất cả”. Chỉ những cổ phiếu tốt, có câu chuyện mới mang đến nhiều cơ hội, chứ sóng ngành theo kiểu bình quân tăng giá sẽ rất khó.

– Nói thì là vậy, nhưng để nhìn ra cổ phiếu có câu chuyện riêng đâu phải dễ?

Lão bạn lại bảo: Ông biết không, 2 năm qua, pickleball thành trend, nhà nhà, người người mua vợt, sắm giày, đánh bất kể ngày đêm, tạo nên một sự ồn ào rất lớn. Tôi thì thấy, chứng khoán cũng có nhiều nét tương tự.

Năm qua, thị trường “nhảy cẫng” lên 1.800 điểm, ai cũng bảo dân chứng giàu đến nơi, bạn bè tôi đầy người cả đời chả biết chứng cháo là gì cũng lao vào như đúng rồi. Tôi cảm thấy dường như người ta đang sợ không chơi chứng thì lạc hậu, không thời thượng, cũng như giờ chẳng “oánh pick”, không chạy bộ… thì bị bỏ lại khỏi chuyển động thời cuộc của xã hội vậy.

Song, cái gì chả có giá của nó. Nếu pickleball có được tín đồ cho mình thì chứng khoán cũng vậy, thế nhưng chạy bộ hay chơi pick nếu có bỏ cuộc giữa chừng thì cũng chỉ mất ít tiền mua giày, mua vợt. Còn chứng khoán là tài chính, nếu vội vã, sai lầm là mất tiền triệu, tiền tỷ, có thể khiến kế hoạch tài chính của một cá nhân, một gia đình đi chệch hướng nhiều năm.

– Ông vẫn chưa trả lời câu hỏi của tôi về cổ phiếu có câu chuyện riêng?

– Cái này thì chả có công thức chung, nhưng nôm na thì cứ xem ngành nào sẽ “hot”, rồi trong đó cổ phiếu nào của ngành đó được hưởng lợi nhiều (thường là nhóm cổ phiếu có vốn hóa lớn, có thị trường ổn định). Dĩ nhiên, nếu doanh nghiệp có câu chuyện cụ thể như đơn hàng lớn, hưởng lợi từ tỷ giá, lãi suất… thì càng tốt. Không có công thức chuẩn cho tất cả, thế mới nói, khi tham gia một thứ theo phong trào thì chỉ thấy được cái vỏ bề ngoài và để “chọn đúng”, cũng cần kinh nghiệm và cả bài học xương máu.

– Vậy thực hư về “tin đồn” hay lời nguyền gì đó, rằng 95% nhà đầu tư thua lỗ thì sao?

– Con số đó thật khủng khiếp, có điều nguồn gốc thì không biết xuất phát từ đâu. Ông có bao giờ tự hỏi lại, rằng nếu thua lỗ nhiều thế thì còn ai tham gia thị trường không, trong khi thực tế mỗi năm số tài khoản lại tăng lên.

Tôi chỉ thấy rằng, nếu thực tế 95% nhà đầu tư thua lỗ và cứ lặp lại như vậy năm này qua năm khác, thì ở góc độ cá nhân, lì lắm chắc sau khi lỗ 3 năm liên tiếp tôi cũng chạy mất dép, lấy đâu ra con số tăng trưởng về tài khoản như suốt những năm qua. Tuy nhiên, một điểm đúng mà tôi đồng tình, đó là phần lớn các tài khoản thua lỗ là tài khoản cá nhân. Trong đó, tôi tin là tỷ lệ rất cao ở những F0 còn ít kinh nghiệm.

– Nói vậy thì có thể tạm coi 95% kia là ám chỉ về người mới. Nhưng sau bao lâu thì họ có thể không còn lỗ nữa?

– Cái này cũng tùy, tùy vào mức độ đầu tư nghiên cứu, học hỏi của nhà đầu tư, hay “ngộ tính” của họ. Người nhanh có thể sớm thành công, ngay trong nửa năm, một năm, người khác có thể chậm hơn. Điều này cũng còn phụ thuộc cả vào việc họ tự đầu tư hay có sự hỗ trợ của nhân viên tư vấn…

– Vậy nếu giờ một người hoàn toàn mới như tôi tham gia thị trường chẳng hạn, thì nên ở cấp độ thế nào?

– Đầu tiên, nếu xác định thử cho biết, không chuyên tâm thì tốt nhất thôi. Còn nếu coi đó là kênh kiếm tiền nhưng hoàn toàn mù tịt, thì trước khi xuống tiền phải tìm hiểu. Tốt nhất là có học hành qua các lớp, rồi nhờ người hiểu biết chỉ trỏ, hướng dẫn, kiểu cầm tay chỉ việc cho. Không đảm bảo chắc chắn lãi, nhưng có thể cái lỗ sẽ nhỏ hơn. Mới và chưa nhiều kinh nghiệm thì cứ cố tìm cổ phiếu tốt, xác định cầm dài hạn vài năm. Và điều này đặc biệt quan trọng: Chỉ dùng tiền nhàn rỗi, cấm vay mượn hay margin. Vậy mới giữ được tâm trạng tốt và thậm chí là không ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình.

Ông bạn lại tiếp: Nếu là người mới, chưa từng tham gia hay mới “quăng thân vào gió bụi” vài tháng, nửa năm… thì đừng vội vã. Dẫu nắm bắt cơ hội là tốt, nhưng suy cho cùng, đầu tư cũng là chuyện lâu dài, tốt nhất nên học hành cơ bản, tìm hiểu kỹ lưỡng, chứ nhìn nhiều anh em, bạn hữu “chơi chứng” chứ không phải đầu tư, rồi thua lỗ, lại buồn, lại “nghĩ xấu” cho thị trường.

“Tôi thấy vậy thà làm người ngoài cuộc còn hơn”, ông bạn kết luận xanh rờn.