Doanh nghiệp địa phương: “Trỗi dậy” từ nội lực vùng miền

Nội lực bản địa gặp cơ hội phát triển mới

Vài năm trở lại đây, nhiều địa phương ghi nhận những chuyển động tích cực khi dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước gia tăng, kéo theo sự cải thiện rõ nét về hạ tầng, công nghiệp và thị trường nội địa. Trong bối cảnh đó, không ít doanh nghiệp địa phương đã nhanh chóng nắm bắt cơ hội, mở rộng hoạt động ngay trên ‘sân nhà, thay vì chờ đợi những bước đi mạo hiểm ra bên ngoài.

Nghệ An là một ví dụ tiêu biểu. Cùng với làn sóng FDI và đầu tư của các tập đoàn lớn trong nước, diện mạo kinh tế địa phương thay đổi nhanh chóng, tạo ra nhu cầu lớn về vật liệu xây dựng, logistics và sản xuất công nghiệp. Công ty CP Xi măng Sông Lam đã tận dụng tốt cơ hội này. Năm 2025, sản lượng của doanh nghiệp vượt 4,3 triệu tấn, cao hơn kế hoạch hơn 100 nghìn tấn. Dù xuất khẩu chững lại, thị trường nội địa ấm lên nhờ đầu tư công và phát triển hạ tầng khu vực Bắc Trung Bộ đã giúp doanh nghiệp duy trì nhịp tăng trưởng ổn định. Thay vì dàn trải nguồn lực, Xi măng Sông Lam tập trung tối ưu công suất và bám sát nhu cầu thực tế của thị trường.

Một câu chuyện khác cũng tại Nghệ An là Công ty Lâm nông nghiệp Sông Hiếu. Doanh nghiệp này đã lựa chọn đầu tư chiều sâu khi thay thế lò sấy nhiệt truyền thống bằng công nghệ sấy hơi hiện đại, đồng thời nâng cấp dây chuyền gỗ ghép từ thủ công sang bán tự động. Nhờ đó, năng lực sản xuất tăng hơn ba lần, đạt gần 2.900 m³ mỗi năm. Dù nửa đầu năm 2025 đối mặt nhiều khó khăn, hoạt động kinh doanh đã khởi sắc rõ rệt vào cuối năm, đặc biệt ở mảng dăm gỗ và ván ghép, với khoảng 70% sản lượng xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Cách tiếp cận thận trọng nhưng bài bản giúp doanh nghiệp đứng vững trước biến động của thị trường.

Từ lợi thế vùng miền đến năng lực cạnh tranh dài hạn

Không chỉ tại Nghệ An, sự bứt phá của doanh nghiệp địa phương đang diễn ra trên diện rộng, phản ánh một xu hướng phát triển mang tính cấu trúc. Trong bối cảnh chi phí logistics, nguyên liệu và tiêu chuẩn thị trường ngày càng khắt khe, lợi thế gần nguồn, hiểu thị trường, bám địa bàn trở thành một dạng năng lực cạnh tranh tự nhiên, khó sao chép.

Ở góc độ chính sách, Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân đã xác lập rõ vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong cấu trúc tăng trưởng mới. Các chính sách miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp trong giai đoạn đầu, ưu đãi tín dụng cho dự án xanh, tuần hoàn và hỗ trợ chuyển đổi số, nếu được triển khai thực chất, sẽ giúp nhiều doanh nghiệp địa phương vượt qua ngưỡng phát triển, chuyển từ tồn tại sang mở rộng có kiểm soát.

Tại miền Tây Nam Bộ, Công ty CP Rau quả Thực phẩm An Giang (Antesco) lựa chọn con đường chế biến sâu thay vì phụ thuộc vào xuất khẩu thô. Tận dụng vùng nguyên liệu nông sản phong phú tại chỗ, doanh nghiệp đầu tư bài bản vào công nghệ đông lạnh và đóng hộp theo chuẩn quốc tế, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Từ một doanh nghiệp vật tư nông nghiệp quy mô khiêm tốn, Antesco đã xây dựng được vị thế vững chắc trong ngành chế biến rau củ quả nhiệt đới, với thị trường xuất khẩu trải rộng từ châu Á sang Bắc Mỹ và châu Âu. Việc được chấp thuận niêm yết trên HOSE đầu năm 2026 đánh dấu một giai đoạn phát triển mới của doanh nghiệp này.

Ở miền Bắc, Green Food Hà Nam lại cho thấy hướng đi khác của doanh nghiệp địa phương quy mô vừa. Xuất phát từ đặc sản nấm hương Mẫu Sơn, doanh nghiệp kiên trì đầu tư vào nuôi trồng công nghệ cao, bảo quản và xây dựng thương hiệu gắn với chỉ dẫn địa lý. Thay vì chạy theo sản lượng, Green Food tập trung vào phân khúc chất lượng cao, từng bước mở rộng thị trường tại Hà Nội và TP.HCM.

Tại Bình Phước, Vinahe đã định vị lại hạt điều từ mặt hàng xuất khẩu thô thành sản phẩm tiêu dùng có giá trị gia tăng cao. Lợi thế gần vùng nguyên liệu giúp doanh nghiệp kiểm soát chất lượng đầu vào, trong khi đầu tư vào chế biến, bao bì và thương hiệu giúp sản phẩm hiện diện tại các kênh bán lẻ hiện đại và sân bay quốc tế.

Điểm chung của những doanh nghiệp này là không phát triển tách rời khỏi địa phương, mà trở thành hạt nhân lan tỏa giá trị. Việc hình thành vùng nguyên liệu ổn định, tạo việc làm tại chỗ và nâng cao thu nhập cho lao động địa phương giúp doanh nghiệp và cộng đồng cùng hưởng lợi. Đây cũng chính là nền tảng khiến mô hình phát triển dựa trên nội lực vùng miền có tính bền vững cao hơn.

Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/doanh-nghiep-dia-phuong-troi-day-tu-noi-luc-vung-mien-1428397.html