Giữ vị thế dẫn đầu từ thị trường nội địa
Trong bối cảnh thị trường vận tải biển toàn cầu bước vào giai đoạn điều chỉnh sau chu kỳ tăng nóng, Tổng Công ty CP Vận tải Dầu khí (HoSE: PVT) đang cho thấy một trạng thái phát triển thận trọng hơn: mở rộng quy mô nhưng kiểm soát rủi ro, duy trì lợi nhuận ổn định thay vì chạy theo các đột biến ngắn hạn.
Báo cáo phân tích mới đây của HSC đánh giá PVT đang sở hữu nền tảng tài chính vững vàng trong một ngành vốn mang tính chu kỳ cao, đồng thời ghi nhận doanh nghiệp đã xây dựng được vị thế chi phối tại thị trường vận tải dầu khí nội địa.
Thành lập năm 2002 và hiện do Petrovietnam nắm giữ 51% vốn, PVT đóng vai trò trụ cột trong chiến lược tự chủ logistics dầu khí của Việt Nam. Doanh nghiệp đang nắm giữ 100% thị phần nội địa ở mảng vận tải dầu thô và LPG, cùng khoảng 30% thị phần vận tải dầu sản phẩm.
Cơ cấu hợp đồng vận tải nội địa theo cơ chế “chi phí cộng thêm” giúp PVT duy trì biên lợi nhuận ổn định hơn so với hoạt động quốc tế. Giai đoạn 2021–2024, tỷ suất lợi nhuận gộp mảng nội địa dao động từ 18–31%, cao hơn đáng kể so với mức 16–20% của mảng quốc tế. Năm 2024, dù chỉ đóng góp khoảng 32% doanh thu vận tải, thị trường nội địa lại chiếm tới gần một nửa lợi nhuận gộp của mảng này.
Bên cạnh lợi thế thị phần, PVT còn duy trì cơ cấu tài chính tương đối thận trọng. Tỷ lệ nợ thuần/vốn chủ sở hữu cuối năm 2024 ở mức 23%, nợ thuần/tổng tài sản khoảng 12%. Trong giai đoạn 2020–2024, doanh thu và lợi nhuận thuần lần lượt tăng trưởng bình quân 12% và 13% mỗi năm, trong khi EBITDA tăng trưởng khoảng 21%/năm. ROAE duy trì quanh 11%, phản ánh khả năng tạo lợi nhuận ổn định dù ngành vận tải biển biến động mạnh theo chu kỳ.
Đội tàu là nền tảng quan trọng cho chiến lược này. Tính đến cuối năm 2025, PVT sở hữu 65 tàu với tổng trọng tải khoảng 2 triệu DWT, tăng trưởng bình quân 17%/năm trong giai đoạn 2017–2025. Cơ cấu đội tàu đa dạng gồm dầu thô, LPG, dầu sản phẩm/hóa chất và hàng rời giúp doanh nghiệp phân tán rủi ro theo từng phân khúc thị trường.
Mở rộng quy mô trong bối cảnh giá thuê suy yếu
Tuy nhiên, bức tranh ngành năm 2025 đã có những thay đổi đáng kể. Nguồn cung tàu toàn cầu tăng nhanh hơn nhu cầu khiến giá thuê tàu tại hầu hết các phân khúc (ngoại trừ LPG) giảm 10–25%. Trong bối cảnh đó, HSC dự báo lợi nhuận thuần năm 2025 của PVT đạt khoảng 993 tỷ đồng, giảm 4% nếu xét trên cơ sở lợi nhuận cốt lõi.
Dù vậy, mức sụt giảm được đánh giá là tương đối khiêm tốn so với áp lực giá thuê chung của thị trường. Nguyên nhân đến từ việc PVT tiếp tục mở rộng đội tàu và gia tăng công suất khai thác, qua đó bù đắp phần nào tác động của mặt bằng giá suy yếu. Riêng trong năm 2025, đội tàu tăng lên 65 chiếc, so với 58 chiếc cuối năm 2024.
Trong giai đoạn 2026–2027, lợi nhuận được dự báo phục hồi với mức tăng lần lượt 9% và 8% mỗi năm, nhờ đóng góp trọn năm của các tàu mới đầu tư và chiến lược trẻ hóa đội tàu. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2024–2027 theo ước tính chỉ ở mức 4%/năm, phản ánh quan điểm thận trọng trước áp lực cung tàu mới toàn cầu.
Một điểm đáng chú ý là dù khoảng 90% đội tàu hiện hoạt động trên các tuyến quốc tế, mảng này chỉ đóng góp 68% doanh thu và 59% lợi nhuận gộp năm 2024, do biên lợi nhuận thấp hơn thị trường nội địa. Điều này cho thấy dư địa cải thiện hiệu quả khai thác quốc tế vẫn là bài toán dài hạn đối với doanh nghiệp.
Ở góc độ định giá, cổ phiếu PVT hiện giao dịch quanh mức EV/EBITDA trượt dự phóng một năm khoảng 3,5 lần, xấp xỉ mức trung bình 4 năm gần đây. Theo đánh giá của HSC, mức định giá này phản ánh tương đối đầy đủ triển vọng tăng trưởng chậm lại trong chu kỳ mới.
Nhìn tổng thể, PVT đang bước vào giai đoạn mà tăng trưởng không còn dựa nhiều vào mặt bằng giá thuê thuận lợi như các năm trước, mà phụ thuộc nhiều hơn vào quy mô đội tàu, năng lực quản trị chi phí và khả năng duy trì công suất khai thác cao. Trong một ngành biến động mạnh theo chu kỳ, lựa chọn phát triển theo hướng ổn định và kiểm soát rủi ro có thể không tạo ra các đột biến lợi nhuận, nhưng lại giúp doanh nghiệp giữ được thế cân bằng khi thị trường bước sang nhịp điều chỉnh mới.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/pvt-truoc-chu-ky-moi-cua-nganh-van-tai-bien-giu-nhip-tang-truong-trong-the-can-bang-1428590.html
