Tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục thu hút sự quan tâm lớn từ giới đầu tư quốc tế khi các tổ chức phân tích đánh giá triển vọng ngày càng rõ ràng hơn. Trong báo cáo mới công bố, Chứng khoán Maybank nhận định những rủi ro liên quan đến tiêu chí tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) – yếu tố từng gây lo ngại – hiện vẫn nằm trong phạm vi kiểm soát.
Tại một hội thảo trực tuyến gần đây, bà Wanming, Giám đốc Chính sách của FTSE Russell, ghi nhận những bước tiến quan trọng của Việt Nam trong việc hoàn thiện khung pháp lý phục vụ nâng hạng. Đặc biệt, việc triển khai mô hình môi giới toàn cầu được đánh giá là bước đi kịp thời nhằm tháo gỡ các rào cản kỹ thuật còn tồn tại.
Tuy vậy, FTSE Russell cũng lưu ý kinh nghiệm từ một số thị trường mới được nâng hạng gần đây, trong đó có Indonesia, nơi các vấn đề liên quan đến tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng đã phát sinh thành rủi ro mới đối với quá trình vận hành chỉ số.
Theo đánh giá của Maybank, nguy cơ tương tự đối với Việt Nam hiện chưa đáng lo ngại. Các quy định về công bố thông tin sở hữu cổ đông tại Việt Nam nhìn chung đã tiệm cận chuẩn mực quốc tế, thậm chí chặt chẽ hơn ở một số lĩnh vực như ngân hàng. Ngưỡng yêu cầu về tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng cũng chỉ thấp hơn nhẹ so với nhiều thị trường trong khu vực, do đó vẫn được xem là phù hợp với tiêu chí nâng hạng.
FTSE Russell cho biết ba thay đổi pháp lý quan trọng đã tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi của thị trường Việt Nam gồm: việc đưa vào vận hành cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (triển khai từ tháng 11/2024), bãi bỏ quy định công bố thông tin đối với các giao dịch thất bại và kế hoạch áp dụng mô hình môi giới toàn cầu dự kiến từ tháng 2/2026. Đây được xem là những cải cách mang tính then chốt nhằm nâng cao khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài.
Trong kỳ rà soát tháng 3/2026, FTSE Russell sẽ thu thập phản hồi từ cộng đồng đầu tư quốc tế về mô hình môi giới toàn cầu trước khi đưa ra lộ trình triển khai chính thức. Chứng khoán Maybank dự báo quá trình này nhiều khả năng sẽ diễn ra theo từng giai đoạn, kéo dài từ ba đến năm bước, bắt đầu sớm nhất từ tháng 9/2026.
Dựa trên dữ liệu cuối năm 2024, FTSE Russell ước tính Việt Nam có thể chiếm khoảng 0,4% tỷ trọng trong rổ FTSE Emerging Markets All Cap Index nếu được nâng hạng, với khoảng 28 cổ phiếu đủ điều kiện ban đầu. Dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF được dự báo đạt khoảng 0,8–1 tỷ USD, trong khi dòng vốn chủ động có thể cao gấp nhiều lần con số này.
Triển vọng dài hạn được đánh giá còn rộng mở khi số lượng cổ phiếu đáp ứng tiêu chí và tỷ trọng chỉ số có thể tăng theo thời gian. Maybank cho rằng việc nâng hạng không phải là điểm kết thúc mà là khởi đầu cho một chu kỳ cải cách sâu hơn, bao gồm mở rộng giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL), minh bạch hóa thông tin free-float và thúc đẩy thành lập cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) nhằm hoàn thiện hạ tầng thị trường.
Đáng chú ý, FTSE Russell gần đây thông báo tạm dừng việc điều chỉnh thành phần chỉ số đối với thị trường Indonesia trong kỳ rà soát tháng 3/2026. Diễn biến này khiến tổ chức chỉ số đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu Việt Nam cần tiếp tục nâng cao minh bạch thông tin cổ đông và tăng cường hệ thống giám sát nhằm phát hiện các giao dịch bất thường.
Dù vậy, Chứng khoán Maybank vẫn giữ quan điểm tích cực khi cho rằng nâng hạng thị trường đang trở thành ưu tiên kinh tế quan trọng của Việt Nam. Với quyết tâm cải cách mạnh mẽ trong hai năm qua, nhiều khả năng Chính phủ sẽ tiếp tục triển khai các bước cần thiết để xử lý những quan ngại còn lại từ các nhà cung cấp chỉ số cũng như nhà đầu tư toàn cầu, qua đó mở đường cho thị trường chứng khoán Việt Nam tiến gần hơn tới nhóm thị trường mới nổi.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/tien-trinh-nang-hang-chung-khoan-dang-di-dung-huong-gan-30-co-phieu-du-dieu-kien-don-dong-von-ty-do-1429357.html
