Kích hoạt làn sóng tháo chạy khỏi tài sản rủi ro

Dòng tiền rời bỏ tài sản rủi ro

Ngày 4/3/2026, chỉ số tiền tệ của các thị trường mới nổi ghi nhận diễn biến tồi tệ nhất kể từ tháng 11/2024. Nguyên nhân chính là đồng USD tăng giá mạnh, trong khi giới đầu tư ồ ạt bán tháo tài sản rủi ro như cổ phiếu và trái phiếu tại nhiều nước đang phát triển để tìm nơi trú ẩn an toàn.

Ông Elias Haddad, Giám đốc chiến lược thị trường toàn cầu tại Brown Brothers Harriman cho rằng, thị trường đang bước vào trạng thái né rủi ro điển hình. Trong bối cảnh này, đồng tiền của các quốc gia nhập khẩu dầu chịu áp lực mất giá nặng nề, còn các nước xuất khẩu dầu thể hiện sức chống chịu tốt hơn. Đồng peso Colombia tăng nhờ hưởng lợi từ giá dầu, trong khi peso Chile, rupiah Indonesia, won Hàn Quốc và baht Thái Lan rơi vào thế bất lợi.

Giá dầu và rủi ro lạm phát quay trở lại

Tác động của xung đột không chỉ dừng ở thị trường tiền tệ mà còn lan sang năng lượng, đe dọa thổi bùng trở lại lạm phát.

Các chiến lược gia tại Ngân hàng Barclays cảnh báo, nếu giá dầu tăng bền vững, thế giới sẽ phải đối mặt với một cú sốc lạm phát nhập khẩu, qua đó thu hẹp dư địa để các ngân hàng trung ương cắt giảm lãi suất.

Bloomberg Economics dự báo, nếu xung đột leo thang và kéo dài, giá dầu có thể lên tới 108 USD/thùng.

Trong kịch bản này, những quốc gia có dự trữ ngoại hối thấp như Argentina, Sri Lanka, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đối diện rủi ro lớn. Các chuyên gia Citigroup nhận định, nhóm nước này có nguy cơ cao hứng chịu dòng vốn rút ra và đồng nội tệ mất giá mạnh.

Nếu dầu thực sự chạm mốc 108 USD/thùng như dự báo của Bloomberg Economics, chi phí sản xuất và vận tải toàn cầu sẽ tăng vọt. Khi đó, các ngân hàng trung ương – đặc biệt là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) – có thể phải xem xét lại lộ trình hạ lãi suất nhằm tránh làm lạm phát trầm trọng hơn.

Kospi lao dốc kỷ lục vì áp lực giải chấp

Sóng gió từ Trung Đông đã tạo ra một “cơn địa chấn” trên thị trường chứng khoán châu Á, đặc biệt tại Hàn Quốc và Thái Lan. Chỉ số MSCI châu Á – Thái Bình Dương giảm hơn 4% trong phiên 4/3.

Tại Thái Lan, nền kinh tế dễ bị tổn thương bởi giá dầu thô tăng mạnh vì phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu, giao dịch cổ phiếu đã bị tạm dừng 30 phút trong phiên 4/3 sau khi chỉ số SET giảm chạm ngưỡng 8%.

Tại Hàn Quốc, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông làm bộc lộ điểm yếu tích tụ từ trước: lượng nợ ký quỹ khổng lồ mà nhà đầu tư đã tích lũy suốt nhiều tháng. Khi thị trường đi lên, đòn bẩy khuếch đại lợi nhuận; khi đảo chiều, nó trở thành vòng xoáy rủi ro.

Chỉ số Kospi lao dốc 12% trong một phiên, sau mức giảm 7,2% của ngày trước đó, ghi nhận đợt bán tháo lớn nhất lịch sử. Trong hơn 800 cổ phiếu thuộc chỉ số chuẩn, chỉ 10 mã giữ được sắc xanh. Thị trường buộc phải kích hoạt cơ chế ngắt mạch 20 phút nhằm hạn chế hoảng loạn. Chỉ số đo lường biến động vọt lên mức cao nhất kể từ năm 2008.

Nền tảng của cú lao dốc này hình thành từ nhiều tháng trước, khi làn sóng lạc quan về trí tuệ nhân tạo và nhu cầu bùng nổ đối với chip nhớ – lĩnh vực Hàn Quốc thống trị toàn cầu qua Samsung và SK Hynix – thúc đẩy nhà đầu tư nhỏ lẻ vay tiền mua cổ phiếu với quy mô kỷ lục. Từ các chiến lược gia Phố Wall đến nhà đầu tư cá nhân, ít ai dự báo được sự đảo chiều nhanh chóng do một cú sốc địa chính trị ngoài tầm kiểm soát.

Khi giá cổ phiếu lao dốc, các công ty chứng khoán kích hoạt bán giải chấp để thu hồi khoản vay, bất kể ý chí nhà đầu tư. Quá trình này tạo vòng xoáy tự khuếch đại: giá giảm kéo theo bán bắt buộc, bán bắt buộc lại đẩy giá giảm sâu hơn.

Ông An Hyungjin, Giám đốc điều hành tại Billionfold Asset Management (Seoul) thừa nhận: “Biến động quá cực đoan khiến việc dự báo gần như bất khả thi – phân tích không còn thực sự hữu ích”.