Cổ phiếu ngành dầu khí nổi sóng

Nổi sóng

Cổ phiếu ngành dầu khí và các nhóm có liên quan như phân bón, vận tải biển đang phản ứng mạnh trước diễn biến leo thang của xung đột vũ trang tại khu vực Trung Đông. Phản ứng này tương tự như các cuộc xung đột diễn ra trước đó tại khu vực này và hoàn toàn hợp lý do những lo ngại về gián đoạn nguồn cung dầu khí khi khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz.

Bên cạnh đó, triển vọng của ngành dầu khí năm 2026 đang mở ra một chu kỳ tăng trưởng mới, gắn với việc triển khai các dự án quy mô lớn như Lô B – Ô Môn, Lạc Đà Vàng, cùng xu hướng mở rộng đầu tư cho hoạt động thăm dò, khai thác. Song song với đó, các nghị định và nghị quyết mới được ban hành đang tạo khung chính sách thuận lợi hơn, qua đó củng cố vai trò của ngành năng lượng như một trụ cột quan trọng của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn tới.

Ông Trần Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phân tích Công ty Chứng khoán Dầu khí (PSI) cho rằng, một phần những lo ngại về rủi ro địa chính trị đã được thị trường phản ánh vào giá cổ phiếu dầu khí từ trước, khi căng thẳng tại Trung Đông âm ỉ kéo dài và liên tục được nhắc tới trong các kịch bản rủi ro. Tuy nhiên, các cuộc không kích do Mỹ và Israel nhắm vào Iran hôm 28/2 đã khiến các rủi ro địa chính trị chuyển từ kỳ vọng sang thực tế, qua đó làm gia tăng mạnh biến động của thị trường năng lượng. Điều này cũng góp phần thúc đẩy đà tăng giá của nhóm cổ phiếu dầu khí trong thời gian qua.

“Một số kịch bản cho thấy giá dầu có thể tiến sát hoặc vượt mốc 100 USD/thùng nếu nguồn cung từ Trung Đông bị gián đoạn nghiêm trọng. Rủi ro không chỉ đến từ các tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược, mà còn từ khả năng sụt giảm sản lượng của Iran – một trong những quốc gia sản xuất dầu lớn của thế giới”, ông Tuấn cho biết.

Theo ông Tuấn, trong giai đoạn tới, việc cổ phiếu dầu khí có tiếp tục nổi sóng theo rủi ro địa chính trị hay không sẽ phụ thuộc vào quy mô và thời gian kéo dài của xung đột, cũng như mức độ ảnh hưởng thực tế tới hoạt động sản xuất, vận chuyển và dòng chảy thương mại năng lượng toàn cầu. Một số cổ phiếu đã tăng quá mạnh và ở vùng giá không còn rẻ. Hiện tại, chưa thể dự đoán kịch bản xung đột tại Trung Đông sẽ đi theo chiều hướng nào. Giá dầu hoàn toàn có thể đảo chiều giảm mạnh khi căng thẳng hạ nhiệt, còn nếu xu hướng xung đột tiếp tục kéo dài thì giá dầu có thể sẽ duy trì ở nền cao trong thời gian tới, từ đó giúp cho giá cổ phiếu của nhóm dầu khí và các ngành liên quan tiếp tục neo ở vùng giá cao lâu hơn.

Chọn mặt gửi tiền

Nếu tính từ giữa năm 2025 đến nay, thị giá nhóm cổ phiếu dầu khí đã ghi nhận mức tăng từ 30 -50%, đặc biệt cổ phiếu của những doanh nghiệp như GAS hay BSR đã có mức tăng tính bằng lần. Diễn biến này phản ánh việc thị trường đã sớm định giá kỳ vọng về chu kỳ phục hồi của ngành năng lượng, đồng thời lường trước một phần rủi ro địa chính trị tại Trung Đông.

Ông Nguyễn Anh Tuấn nhìn nhận, trong bối cảnh hiện nay, khi giá dầu tiếp tục neo ở mặt bằng cao do căng thẳng địa chính trị và nguy cơ gián đoạn nguồn cung, nhóm dầu khí nhìn chung vẫn được thị trường theo dõi sát. Ở mảng vận tải dầu khí, PVT được hưởng lợi từ mặt bằng giá cước tàu tăng trên cả thị trường giao ngay và hợp đồng định hạn, phản ánh sự thắt chặt của nguồn cung tàu và chi phí vận chuyển gia tăng. Đáng chú ý, không chỉ giá cước spot (giao ngay) tăng mạnh, mà giá cước định hạn (time charter) cho các hợp đồng dài hạn cũng trong xu hướng tăng. Diễn biến này cho thấy các chủ hàng và nhà thuê tàu đang định giá lại rủi ro địa chính trị ở mức dài hạn hơn, thay vì coi đây chỉ là một cú sốc tạm thời.

Với mảng lọc hóa dầu, BSR có thể được hỗ trợ trong ngắn hạn khi biến động mạnh của giá dầu làm gia tăng chênh lệch giữa dầu thô và sản phẩm tinh chế. Biến động mạnh của giá dầu thô trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang tạo điều kiện để crack spread (biên lợi nhuận lọc dầu) có cải thiện trong ngắn hạn.

Trong khi đó, ở khâu thượng nguồn, các doanh nghiệp như GAS, PVD và PVS tiếp tục được hưởng lợi từ mặt bằng giá dầu cao, yếu tố thường đi kèm với sự cải thiện của hoạt động thăm dò, khai thác và nhu cầu dịch vụ kỹ thuật. Trước áp lực từ xung đột tại Trung Đông đối với chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, GAS đã chủ động triển khai hàng loạt giải pháp chiến lược nhằm đảm bảo nguồn cung LNG và LPG phục vụ khu vực sản xuất và sinh hoạt của dân cư. Trong kế hoạch nhập khẩu 3 chuyến LNG nửa đầu năm 2026, GAS đã thu xếp thành công 2 chuyến tàu từ Qatar và Đông Nam Á. Nhờ chiến lược mua hàng sớm trước khi xung đột bùng phát, doanh nghiệp này đã chốt được mức giá cạnh tranh, thấp hơn đến 50% so với giá thị trường hiện tại.

Với lượng tồn kho khả dụng khoảng 15.000 tấn cùng kế hoạch nhập khẩu được xây dựng chặt chẽ, PV GAS cho biết có thể đảm bảo đủ nguồn cung phục vụ sản xuất điện đến hết tháng 4/2026. Từ tháng 5/2026 trở đi, doanh nghiệp dự kiến tiếp tục đa dạng hóa các nguồn hàng nhập khẩu nhằm duy trì ổn định nguồn cung trong giai đoạn tiếp theo.

Trong khi đó, theo ông Nguyễn Thành Trung, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư KimGroup, nhóm có tính chất dịch vụ và thượng nguồn là Tổng công ty Khoan và Dịch vụ khoan dầu khí (mã PVD) và Tổng công ty Dịch vụ kỹ thuật dầu khí (mã PVS) là những doanh nghiệp có doanh thu chủ yếu đến từ các hợp đồng khoan dài hạn và các hợp đồng dịch vụ kỹ thuật. Các doanh nghiệp này ít bị ảnh hưởng trực tiếp bởi biến động giá dầu từng ngày, mà chịu ảnh hưởng từ khối lượng hợp đồng, tiến độ dự án và hiệu quả hoạt động kinh doanh. Còn các cổ phiếu hạ nguồn dầu khí như BSR (của Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn) và OIL (Tổng công ty Dầu Việt Nam) rất nhạy cảm với diễn biến giá dầu và có sự biến động mạnh.

Lưu ý về việc cả hai nhóm này đều đã tăng giá mạnh từ đầu năm đến nay, ông Trung cho rằng, cơ hội giải ngân thời điểm này vào cổ phiếu ngành dầu khí là không còn, thậm chí cực kỳ rủi ro khi giá dầu đảo chiều.

Hiện tại, xung đột ở Trung Đông vẫn chưa rõ sẽ kéo dài hay chỉ ngắn hạn một vài tuần, do vậy, CEO Kim Group cho rằng, nhà đầu tư cần theo dõi kỹ để có thể đánh giá kịp thời những tác động của cuộc xung đột này tới giá dầu là mang tính ngắn hạn hay dài hạn. Ngoài ra, cũng cần lưu ý những tác động trái chiều tới giá dầu như kinh tế thế giới vẫn tăng trưởng chậm, tiêu dùng của các nền kinh tế lớn vẫn yếu do đó chưa chắc giá dầu có thể tiếp tục tăng phi mã trong thời gian tới.

“Nhà đầu tư cần phải nắm rất chắc câu chuyện cơ bản của mỗi doanh nghiệp trong ngành này cũng như phải ước tính được vùng giá hợp lý của mỗi cổ phiếu. Giá dầu hoàn toàn có thể đảo chiều giảm mạnh khi căng thẳng tại khu vực Trung Đông hạ nhiệt, chưa kể hiện tại nhiều cổ phiếu dầu khí đã tăng quá nhanh và mạnh vượt định giá hợp lý ở hiện tại”, ông Trung nhấn mạnh.

Chuyên gia PSI cũng khuyến nghị nhà đầu tư cần theo dõi sát diễn biến của xung đột Mỹ – Iran, đặc biệt liên quan tới eo biển Hormuz – mắt xích chiến lược trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Bất kỳ diễn biến nào tại đây đều có thể nhanh chóng tác động đến dòng chảy năng lượng toàn cầu, làm thay đổi cán cân cung – cầu và dẫn tới những cú sốc giá dầu khí lớn trên thị trường. Trong trường hợp tâm lý rủi ro gia tăng và thị trường bước vào xu hướng điều chỉnh hoặc giảm sâu, các phản ứng mang tính phòng vệ có thể xuất hiện, kéo theo tình trạng bán tháo trên diện rộng. Khi đó, ngay cả những nhóm cổ phiếu đang hưởng lợi từ yếu tố giá hàng hóa như dầu khí cũng khó tránh khỏi áp lực điều chỉnh.