Bước dịch chuyển sang hệ sinh thái xe điện
Sau nhiều năm gắn với đại lý phân phối các thương hiệu xe động cơ đốt trong, Công ty CP Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh (Haxaco – HAX) đang đứng trước một bước chuyển quan trọng trong chiến lược kinh doanh khi tham gia sâu hơn vào hệ thống phân phối xe điện VinFast. Động thái này diễn ra trong bối cảnh thị trường ô tô Việt Nam đang dịch chuyển rõ rệt sang các dòng xe điện và hybrid, khiến nhiều nhà phân phối truyền thống phải điều chỉnh mô hình hoạt động để thích nghi.
Những thay đổi của thị trường đã phần nào phản ánh trong kết quả kinh doanh của Haxaco. Năm 2025, doanh thu của doanh nghiệp đạt 4.651 tỷ đồng, giảm so với mức 5.513 tỷ đồng của năm trước đó. Lợi nhuận ròng cũng giảm mạnh, từ 125 tỷ đồng xuống còn 5,62 tỷ đồng, kéo biên lợi nhuận ròng xuống mức khoảng 0,12%.
Bối cảnh chung của thị trường ô tô được đánh giá là không thuận lợi khi các hãng xe cạnh tranh ngày càng gay gắt về giá để kích cầu và xử lý lượng tồn kho lớn. Cùng với đó, xu hướng chính sách đang dần nghiêng về phương tiện sử dụng năng lượng sạch hơn, tạo áp lực dài hạn đối với các dòng xe động cơ đốt trong. Những yếu tố này khiến mô hình đại lý truyền thống vốn phụ thuộc nhiều vào xe xăng đối mặt với không ít thách thức.
Trong bối cảnh đó, Haxaco bắt đầu mở rộng sang mảng phân phối xe điện VinFast thông qua kế hoạch mua từ 65% đến 85% vốn của Viet Future Group (VFG), một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực phân phối xe điện VinFast. Giá trị thương vụ được thông qua ở mức tối đa 867 tỷ đồng, tương đương khoảng 35% tổng tài sản của Haxaco tại thời điểm cuối năm 2025.
Viet Future Group được thành lập trong quý IV/2025 bởi nhóm quản lý liên quan đến Haxaco và đang vận hành mạng lưới đại lý VinFast. Theo kế hoạch, Haxaco dự kiến hợp nhất hoạt động của doanh nghiệp này từ quý II/2026.
Trong mô hình dự phóng của HSC, mạng lưới showroom VinFast của Haxaco có thể tăng từ 6 điểm bán vào cuối năm 2025 lên khoảng 12 showroom trong năm 2026 và tiếp tục mở rộng trong các năm tiếp theo.
Điểm đáng chú ý là nếu quá trình mở rộng diễn ra theo kế hoạch, mảng VinFast có thể nhanh chóng trở thành một phần quan trọng trong cơ cấu kinh doanh của Haxaco. Theo các ước tính được công bố, VinFast có thể đóng góp khoảng 27% doanh thu của doanh nghiệp vào năm 2026; tỷ lệ này có thể tăng lên khoảng 47% vào năm 2027 và vượt 50% trong năm 2028.
Về lợi nhuận, đóng góp của VinFast cũng được dự báo tăng nhanh trong giai đoạn tới, phản ánh vai trò ngày càng lớn của mảng xe điện trong hoạt động của Haxaco.
Một yếu tố được các tổ chức phân tích nhấn mạnh là lợi thế về hạ tầng sạc của VinFast. Trong khi nhiều hãng xe điện khác tại Việt Nam vẫn phải dựa vào hệ thống sạc tại nhà hoặc các trạm sạc độc lập với độ phủ còn hạn chế, VinFast đã phát triển mạng lưới trạm sạc trên phạm vi rộng. Sự khác biệt về hạ tầng được cho là có thể ảnh hưởng đáng kể đến tốc độ phổ biến của xe điện và qua đó tác động đến hoạt động của các nhà phân phối.
Các mảng kinh doanh hiện hữu vẫn cần thời gian thích nghi
Song song với việc mở rộng sang xe điện, các mảng kinh doanh hiện hữu của Haxaco vẫn đang trong quá trình điều chỉnh để thích nghi với bối cảnh mới của thị trường.
Ở phân khúc xe sang, Haxaco vẫn là một trong những đại lý Mercedes-Benz lớn tại Việt Nam. Tuy nhiên, doanh số của dòng xe này trong hệ thống doanh nghiệp đã có xu hướng giảm trong vài năm gần đây. Năm 2025, Haxaco bán khoảng 900 xe Mercedes, giảm 23% so với năm trước, dù vẫn chiếm khoảng 41% tổng doanh số bán lẻ của hệ thống đại lý Mercedes tại Việt Nam.
Công ty hiện vận hành bốn showroom Mercedes, sau khi dừng hoạt động phân phối tại địa điểm Kim Giang và chuyển cơ sở này sang phục vụ hệ thống đại lý VinFast.
Ở phân khúc xe phổ thông, thương hiệu MG được Haxaco phân phối thông qua công ty con, ghi nhận doanh số hơn 5.000 xe trong năm 2025, gần như không thay đổi so với năm trước. Trong thời gian tới, doanh nghiệp kỳ vọng các mẫu hybrid mới ra mắt có thể hỗ trợ tăng trưởng doanh số của dòng xe này.
Tuy vậy, việc phát triển các dòng xe điện của những thương hiệu ngoài VinFast vẫn gặp trở ngại nhất định do thiếu hệ sinh thái trạm sạc tương tự. Điều này khiến tốc độ mở rộng của các dòng xe điện khác trên thị trường có thể diễn ra chậm hơn.
Trong bối cảnh đó, việc tham gia vào hệ thống phân phối VinFast được xem như một bước điều chỉnh chiến lược của Haxaco khi ngành ô tô Việt Nam bước vào giai đoạn chuyển đổi sang phương tiện điện hóa. Khi xu hướng thị trường thay đổi, các nhà phân phối lâu năm cũng buộc phải thích nghi để duy trì vị thế trong chuỗi giá trị mới của ngành.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/tim-den-vinfast-ong-trum-buon-xe-sang-haxaco-dang-tinh-gi-1434218.html
