Góc nhìn đầu tư 2026: Ngành sữa – Bắt nhịp xu hướng giữa áp lực cạnh tranh

Góc nhìn đầu tư 2026: Ngành sữa – Bắt nhịp xu hướng giữa áp lực cạnh tranh

Ngành sữa Việt Nam duy trì tăng trưởng ổn định về quy mô nhưng đang dịch chuyển rõ rệt về động lực tăng trưởng. Áp lực chi phí gia tăng cùng sự thay đổi trong cấu trúc tiêu dùng buộc doanh nghiệp phải tái định hình chiến lược để duy trì hiệu quả trong bối cảnh tăng trưởng không còn đến dễ dàng từ sản lượng.

Thị trường sữa giữ nhịp tăng trưởng ổn định

Theo số liệu từ Hiệp hội sữa Việt Nam, quy mô ngành sữa Việt Nam tiếp tục được mở rộng trong năm 2025 khi tổng doanh thu toàn thị trường vượt 133 ngàn tỷ đồng, duy trì xu hướng tăng liên tục trong nhiều năm liên tiếp. Diễn biến này phản ánh nhu cầu tiêu dùng đối với các sản phẩm dinh dưỡng thiết yếu vẫn giữ được sự ổn định ngay cả trong bối cảnh sức mua chung của nền kinh tế tăng trưởng thận trọng hơn.

Doanh thu ngành sữa Việt Nam giai đoạn 2016-2025

(Đvt: Ngàn tỷ đồng)

Nguồn: Hiệp hội sữa Việt Nam (VDA)

Xét theo bình quân đầu người, mức tiêu thụ sữa quy đổi của Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 29 lít/người/năm, thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới. Điều này cho thấy dư địa tăng trưởng dài hạn của ngành vẫn còn tương đối lớn, dù tốc độ mở rộng đã chậm lại khi thị trường dần trưởng thành.

So sánh tiêu thụ sữa quy đổi bình quân giữa Việt Nam và một số nước/khu vực

(Đvt: lít/người/năm)

Nguồn: Hiệp hội sữa Việt Nam (VDA)

Áp lực chi phí định hình lợi nhuận

Trong giai đoạn hiện tại, biến số đáng chú ý của ngành không còn nằm ở doanh thu mà chuyển sang chi phí. Ngành sữa Việt Nam vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguyên liệu nhập khẩu khi nguồn cung sữa tươi nguyên liệu trong nước chưa đáp ứng đủ nhu cầu sản xuất. Theo số liệu của Cục Hải quan, kim ngạch nhập khẩu sữa và sản phẩm từ sữa năm 2025 đạt 1.44 tỷ USD, tăng hơn 27% so với năm trước, trong đó sữa bột (milk powder) và sữa bột gầy (skim milk powder) chiếm tỷ trọng khoảng 50%.

Cơ cấu một số chủng loại sữa và sản phẩm từ sữa nhập khẩu theo kim ngạch 11T/2025

Nguồn: Hiệp hội sữa Việt Nam (VDA)

Sự phụ thuộc này khiến chi phí đầu vào của các doanh nghiệp sữa trở nên nhạy cảm hơn với biến động giá nguyên liệu trên thế giới và tỷ giá. Trong bối cảnh dư địa tăng giá bán không còn nhiều, khả năng kiểm soát chi phí nguyên liệu và tối ưu chuỗi cung ứng vì vậy trở thành yếu tố then chốt quyết định hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, áp lực cạnh tranh thị phần ngày càng gia tăng cũng kéo theo chi phí bán hàng, marketing và phân phối ở mức cao. Việc mở rộng hệ thống phân phối và duy trì độ phủ thương hiệu khiến tốc độ gia tăng chi phí trong một số giai đoạn có thể cao hơn tốc độ tăng doanh thu, qua đó đặt ra thách thức lớn hơn đối với việc duy trì biên lợi nhuận so với việc duy trì tăng trưởng doanh thu đơn thuần.

Cấu trúc tiêu dùng đang thay đổi

Về phía cầu tiêu dùng, thị trường sữa Việt Nam đang ghi nhận sự chuyển dịch ngày càng rõ nét sang các dòng sản phẩm cao cấp và dinh dưỡng chuyên biệt. Quá trình già hóa dân số diễn ra nhanh hơn, tỷ lệ các bệnh không lây nhiễm gia tăng và mức độ quan tâm của người tiêu dùng đối với sức khỏe, dinh dưỡng ngày càng cao đã thúc đẩy nhu cầu đối với các sản phẩm có công thức chuyên sâu và phù hợp cho từng nhóm đối tượng. Theo đó, nhu cầu đối với sữa dành cho người cao tuổi, sữa dinh dưỡng cho trẻ em, sản phẩm dinh dưỡng y học, sữa cho chế độ ăn đặc biệt, sữa không lactose và các dòng hỗ trợ tiêu hóa được dự báo tiếp tục gia tăng trong những năm tới.

Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang dần định hình lại động lực tăng trưởng của ngành sữa. Khi thị trường phổ thông dần bão hòa và cạnh tranh về giá ngày càng gay gắt, việc đa dạng hóa danh mục sản phẩm được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng doanh thu và cải thiện biên lợi nhuận của doanh nghiệp trong trung và dài hạn.

Doanh nghiệp tiêu biểu

Là doanh nghiệp dẫn đầu thị trường sữa Việt Nam, CTCP Sữa Việt Nam (HOSE: VNM) đang tiếp tục chiến lược tái định vị thương hiệu để phù hợp với bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao, trong đó trọng tâm là nâng cấp danh mục sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ và tối ưu hiệu quả vận hành.

Năm 2025, Vinamilk ghi nhận doanh thu thuần đạt 63.6 ngàn tỷ đồng, tăng 3% so với năm trước và thiết lập mức cao nhất trong lịch sử hoạt động. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ việc đổi mới danh mục sản phẩm và mở rộng thị trường xuất khẩu trong bối cảnh tiêu thụ nội địa phục hồi chậm. Doanh nghiệp tiếp tục đẩy mạnh các dòng sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt và phân khúc cao cấp, qua đó nâng tỷ trọng nhóm sản phẩm này lên mức hai chữ số trong cơ cấu doanh thu nội địa và tạo nền tảng cho tăng trưởng trong các năm tới.

Kết quả kinh doanh VNM giai đoạn 2016-2025

(Đvt: Tỷ đồng)

Nguồn: Báo cáo tài chính VNM

Thị trường quốc tế ngày càng đóng góp rõ nét khi chiếm 20% tổng doanh thu năm 2025. Trong đó, doanh thu xuất khẩu đạt hơn 7.1 ngàn tỷ đồng, tăng 25% so với năm trước và ghi nhận chuỗi 10 quý tăng trưởng liên tiếp. Tính lũy kế, Vinamilk đã xuất khẩu sản phẩm tới 65 thị trường, với tổng doanh thu xuất khẩu đạt khoảng 3.7 tỷ USD, cho thấy xu hướng mở rộng thị trường và đa dạng hóa nguồn thu đang trở thành động lực tăng trưởng quan trọng trong tương lai.

Người viết sử dụng Market Multiple Models (P/E, P/B) kết hợp với phương pháp chiết khấu RIM (Residual Income Model) và DDM (Dividend Discount Model) với tỷ trọng bằng nhau. Mức giá hợp lý của VNM được xác định là 80,643 đồng. Như vậy, giá thị trường hiện tại vẫn còn khá hấp dẫn để mua vào cho mục tiêu đầu tư dài hạn.

Bộ phận Phân tích Doanh nghiệp, Phòng Tư vấn Vietstock

FILI

– 11:54 17/03/2026