Đại hội cổ đông Thủy điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh (VSH): Cổ đông REE yêu cầu đẩy nhanh dự án điện mặt trời để kịp vận hành trong quý III/2027

Cài số lùi mục tiêu lợi nhuận

Tại Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên 2026 ngày 26/03, CTCP Thuỷ điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh (mã VSH) đã thông qua mục tiêu doanh thu đạt 1.887 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 584 tỷ đồng, lần lượt giảm gần 20% và 32% so với kết quả thực hiện năm 2025.

Bà Nguyễn Thị Mai Thanh, Chủ tịch HĐQT CTCP Cơ điện lạnh (mã REE), cổ đông lớn của VSH nhận xét kế hoạch năm nay được xây dựng ở mức khá thận trọng, phần nào mang “âm hưởng” doanh nghiệp nhà nước. Bởi năm 2025, mục tiêu lợi nhuận chỉ hơn 500 tỷ đồng nhưng thực tế VSH đạt tới hơn 800 tỷ đồng, vượt khoảng 60% kế hoạch.

Bà cho rằng, việc xây dựng kế hoạch có tính thận trọng là cần thiết, nhất là khi doanh nghiệp phải cân nhắc các yếu tố đầu vào như thủy văn và diễn biến thị trường điện, bao gồm giá hợp đồng (Qc), giá thị trường bình quân và tỷ lệ tham gia thị trường điện. Đây là cơ sở để đưa ra các kịch bản phù hợp. Tuy vậy, trong quá trình điều hành, doanh nghiệp cần bám sát thực tế để tối ưu kết quả, thay vì chỉ dừng ở mức kế hoạch an toàn.

Từ góc độ cổ đông lớn, đại diện REE đề nghị Hội đồng quản trị và Ban điều hành VSH xem xét lại hiệu quả sử dụng vốn. Theo đó, vốn chủ sở hữu của Công ty năm 2025 ở mức xấp xỉ 5.000 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận đạt 862 tỷ đồng, tương ứng tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) khoảng 17,3%. ROE năm 2024 chỉ đạt 11,5%, bình quân hai năm khoảng 14,4%.

“Ban điều hành cần nhìn lại phần vốn giữ lại tại Công ty để đánh giá hiệu quả vận hành. Với kết quả hiện tại, chúng ta chưa thể hoàn toàn hài lòng, bởi ngoài yếu tố thủy văn, vẫn còn nhiều dư địa cải thiện từ các yếu tố khác”, bà Thanh nhấn mạnh.

Bà Mai Thanh cho rằng kế hoạch năm nay của VSH được xây dựng ở mức khá thận trọng.

Cụ thể là công tác điều hành tài chính và vốn vay có thể giúp cải thiện hiệu quả hoạt động. Chủ tịch REE lấy ví dụ, trong giai đoạn đầu triển khai dự án Thủy điện Thượng Kon Tum, do chịu nhiều đánh giá kỹ thuật và bị xếp vào nhóm rủi ro cao, doanh nghiệp phải chấp nhận margin lên tới 3 – 3,5%. Ngay cả khi nhà máy đã vận hành ổn định trong khoảng 2 năm và chứng minh được hiệu quả, một số ngân hàng vẫn không điều chỉnh giảm lãi suất, khiến doanh nghiệp quyết định tất toán toàn bộ khoản vay, đồng thời chuyển sang vay các ngân hàng khác với mức lãi suất cạnh tranh hơn. Riêng Vietcombank đã thương lượng thành công giúp hạ margin xuống còn 2%.

“Nhà máy đã hoạt động ổn định, trong nhiều năm liền trả lãi rất lớn cho ngân hàng. Tổng mức đầu tư của dự án khoảng 9.500 tỷ đồng, riêng chi phí lãi vay đã lên tới khoảng 3.000 tỷ đồng”, bà Thanh nói.

Ông Võ Thành Trung, Chủ tịch HĐQT VSH nói thêm, Công ty sẽ chủ động tích nước và tập trung phát điện vào các tháng mùa khô (từ tháng 3 đến tháng 7) khi giá điện trên thị trường ở mức cao để tối ưu lợi nhuận. Mặt khác, việc thanh toán nợ vay của Công ty đang ở mức tốt, với chi phí lãi vay giảm dần hiện còn khoảng 200 tỷ đồng/năm. Dự kiến, lãi vay sẽ giảm xuống 97 tỷ đồng do mỗi năm nợ gốc giảm mạnh. Mục tiêu đến giai đoạn 2029 – 2030 sẽ trả dứt điểm nợ vay.

Đẩy mạnh triển khai dự án điện mặt trời trên hồ

Theo bà Mai Thanh, năm 2026, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số, nhưng hiện nay không có nhiều nhà máy điện mới được tiến hành xây dựng, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng, làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trong thời gian tới.

Trong khi đó, Bộ Công Thương đã mở ra dư địa phát triển đáng kể khi ưu tiên các dự án điện gió gần bờ, trên bờ và điện mặt trời, đặc biệt là điện mặt trời nổi trên hồ. Đây là cơ hội để các doanh nghiệp năng lượng, trong đó có VSH, mở rộng đầu tư vào các loại hình không phụ thuộc vào nhiên liệu như thủy điện và năng lượng tái tạo – những lĩnh vực được dự báo sẽ ngày càng giữ vai trò chủ đạo.

Với vai trò cổ đông lớn, đại diện REE yêu cầu VSH cần ưu tiên phát triển dự án điện mặt trời nổi trên hồ Sông Hinh. Theo đánh giá, dự án này không gặp vướng mắc lớn về mặt pháp lý hay hạ tầng, khi nhà máy hiện hữu đã có sẵn hệ thống vận hành và các đầu mối kỹ thuật.

“Trong năm nay, doanh nghiệp cần hoàn tất toàn bộ thủ tục liên quan, đồng thời triển khai lựa chọn nhà thầu để có thể khởi công vào đầu năm tới, hướng tới mục tiêu đưa dự án vào vận hành trong khoảng quý III/2027. Đây là nhiệm vụ rất quan trọng”, bà Thanh nhấn mạnh.

Mặt khác, Bộ Công Thương chuẩn bị tổ chức hội thảo liên quan đến giải pháp lưu trữ năng lượng (storage) cho thấy xu hướng phát triển hạ tầng hỗ trợ đang dần hình thành. Với sự tham gia của hệ thống lưu trữ, rủi ro phát điện nhưng không được huy động hết sản lượng sẽ giảm bớt. Phần điện dư có thể được tích trữ và phát lại vào các khung giờ cao điểm, qua đó nâng cao hiệu quả kinh tế của dự án.

Từ đó, bà Thanh đề xuất VSH cần sớm tính toán phương án đầu tư hệ thống lưu trữ điện, nhằm chủ động hơn trong điều tiết sản lượng và tối ưu giá bán. Kể cả khi doanh nghiệp sản xuất điện mà không được mua hết thì cũng có khả năng tự tích trữ và phát lại vào giờ cao điểm hoặc khi trời mưa.