Giám đốc Phân tích ACBS: Không nên quá bi quan và bỏ lỡ các cơ hội đầu tư hấp dẫn

Trong bối cảnh dù còn những thách thức từ bên ngoài, nền kinh tế trong nước vẫn đang tăng trưởng tích cực, bức tranh lợi nhuận trung bình trong quý I/2026 của các doanh nghiệp được dự báo có thể đạt mức hai con số và khá đồng đều ở các nhóm ngành.

Trao đổi về vấn đề này trong Talk show Phố Tài chính (The Finance Street Talk show) trên VTV8, bà Đỗ Minh Trang, Giám đốc Trung tâm Phân tích, Công ty TNHH Chứng khoán ACB (ACBS) cho rằng, dù còn những thách thức ở phía trước nhưng với những thuận lợi từ sự tăng trưởng của nền kinh tế cũng như triển vọng nâng hạng đang đến gần, thị trường sẽ vẫn có những cơ hội tích cực về trung và dài hạn.

Thời điểm này nhiều doanh nghiệp cũng đã tổ chức đại hội cổ đông, cũng như công bố kết quả kinh doanh năm 2025 và quý I/2026, bà đánh giá như thế nào về bức tranh kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết hiện nay?

Bà Đỗ Minh Trang: Mặc dù chúng ta trải qua những ngày tháng 3 với rất nhiều biến động liên quan tới rủi ro địa chính trị ở khu vực Trung Đông, nhưng chúng tôi tin rằng kết quả kinh doanh (KQKD) quý 1/2026 của các doanh nghiệp niêm yết sẽ rất tích cực. Mức tăng trưởng kỳ vọng là khoảng 20% so với cùng kỳ năm trước.

Vậy trong bức kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết, thì những nhóm ngành nào có kết quả kinh doanh tích cực? Và vì sao?

Bà Đỗ Minh Trang: Tin vui là chúng tôi cho rằng, bức tranh KQKD quý 1/2026 không chỉ tích cực, mà còn tích cực một cách đồng đều ở các nhóm ngành.

Ví dụ như, nhóm ngành ngân hàng, chúng tôi kỳ vọng sẽ tăng trưởng lợi nhuận hơn 20%/năm so với cùng kỳ năm trước, và là nhóm ngành nâng đỡ đà tăng trưởng lợi nhuận của thị trường.

Mặc dù Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) hiện đang có động thái kiểm soát chặt hơn tăng trưởng tín dụng trong năm 2026, tuy nhiên, chúng tôi dự báo hết quý 1/2026, tăng trưởng tín dụng vẫn đạt khoảng 3% so với đầu năm và 20% so với năm trước. Mức tăng trưởng này thậm chí còn tích cực hơn các năm trước, khi chúng ta thường gặp tình trạng tín dụng tăng tốc vào cuối năm và sau đó lại giảm tốc vào đầu năm. Ngoài ra, mặc dù lãi suất huy động các kỳ hạn đã tăng lên đáng kể, nhưng mặt bằng lãi suất cho vay của các ngân hàng cũng tăng lên, vì vậy khả năng NIM vẫn được duy trì, thậm chí mở rộng nhẹ. Hai yếu tố này sẽ hỗ trợ cho đà tăng lợi nhuận của ngành ngân hàng.

Nhóm thứ 2 là chứng khoán, chúng tôi kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận trên 40% nhờ giá trị giao dịch bình quân/ngày của quý 1/2026 tăng hơn 90% so với quý 1/2025 và 18% so với quý 4/2025. Bên cạnh đó, danh mục cho vay ký quỹ tiếp tục được mở rộng. Từ đó, những công ty chứng khoán không tập trung nhiều vào hoạt động tự doanh sẽ có thể ghi nhận kết quả lợi nhuận quý 1/2026 tích cực.

Nhóm thứ 3 là bất động sản sẽ có sự phân hóa. Nhóm bất động sản (BĐS) khu công nghiệp tuy không khởi sắc kể từ khi có sự kiện thuế đối ứng vào tháng 4/2025 nhưng vẫn duy trì được sự tăng trưởng ổn định ở mức khoảng 10%/năm. Trong khi đó, nhóm bất động sản dân dụng thì kém khả quan hơn.

Với những chính sách kiểm soát chặt hơn tín dụng cho bất động sản kể từ cuối năm 2025, và vai trò chi phối của VHM trong nhóm này (gần 90% lợi nhuận sau thuế của cả ngành), tỷ lệ tăng trưởng lợi nhuận của nhóm này phụ thuộc rất nhiều vào diễn biến lợi nhuận của VHM. Và trong môi trường lãi suất cho vay gia tăng, chúng tôi cho rằng, triển vọng của ngành BĐS dân dụng sẽ không mấy tích cực.

Các nhóm bán lẻ, đầu tư công, vật liệu xây dựng ,… cũng được dự báo sẽ ghi nhận KQKD tích cực trong quý 1/2026. Doanh số bán lẻ những tháng đầu năm 2026 đang tăng trưởng tích cực và quyết tâm đẩy mạnh đầu tư công của Chính phủ là những tiền đề hỗ trợ cho kết quả kinh doanh của các nhóm này.

Cuối cùng, chúng tôi muốn đề cập tới nhóm dầu khí – tâm điểm của tháng 3 vừa qua. Giá xăng dầu tăng mạnh, vượt lên trên 100 USD/thùng trong những ngày qua do ảnh hưởng của tắc nghẽn nguồn cung liên quan tới chiến sự ở Trung Đông.

Tuy nhiên, tác động của giá xăng dầu lên lợi nhuận của các doanh nghiệp ngành dầu khí tương đối khác nhau. Đối với nhóm thượng nguồn (khoan, khai thác dầu, xây dựng hạ tầng giàn khoan…) thì biến động của giá dầu gần như không tác động nhiều tới KQKD ngắn hạn của nhóm này. Hầu hết các hợp đồng dịch vụ đều ký trung hạn, và chỉ tăng giá khi xu hướng giá dầu neo cao là rõ rệt trong thời gian dài.

Trong khi đó, đối với các doanh nghiệp hạ nguồn (vận chuyển, lọc dầu, phân phối bán lẻ xăng dầu, phân bón…), giá dầu tăng trong thời gian qua sẽ hỗ trợ kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp này. Tuy nhiên, lợi nhuận có thể không bền vững khi giá dầu giảm đột ngột, hoặc đứt gãy chuỗi cung ứng làm ảnh hưởng tới sản lượng hàng hóa.

Vậy thì trên thị trường chứng khoán, những kết quả trên đã phản ánh hết vào giá chưa?

Bà Đỗ Minh Trang: Theo quan điểm của chúng tôi, những kết quả trên chưa phản ánh vào giá của các cổ phiếu. Lý do chủ yếu đến từ hoàn cảnh khách quan của thị trường hiện tại. Hầu hết mối quan tâm của nhà đầu tư đang xoay quanh diễn biến chiến sự ở Trung Đông và tình trạng giá dầu leo thang. Từ đó, nguy cơ các loại hàng hóa đồng loạt tăng giá và ảnh hưởng tới lạm phát toàn cầu. Vì vậy, tâm lý phổ biến gần đây là các nhà đầu tư là giảm tỷ trọng cổ phiếu để kiểm soát rủi ro. Từ đó, thị trường tiếp tục điều chỉnh trước áp lực bán.

Ở vùng giá hiện tại, định giá của VN-Index đang ở ngưỡng trung vị P/E của 5 năm gần đây. Trong đó, những nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn và có tác động chi phối lên đà tăng trưởng lợi nhuận của toàn thị trường như ngành ngân hàng, chứng khoán, bán lẻ, đầu tư công đều được dự phóng sẽ báo cáo KQKD rất tích cực trong quý 1/2026. Vùng định giá của các cổ phiếu của các nhóm ngành này cũng đang ở vùng giá rất hợp lý cho tầm nhìn đầu tư trung – dài hạn.

Vì vậy, chúng tôi cho rằng, thị trường vẫn đang bị chi phối chủ yếu bởi các vấn đề địa chính trị ở bên ngoài, thay vì tập trung nhìn nhận vào lợi nhuận quý I/2026 của các doanh nghiệp niêm yết. Dù lo ngại này là có cơ sở, tuy nhiên, không nên quá bi quan và bỏ lỡ các cơ hội đầu tư hấp dẫn.

Vậy theo quan điểm của bà thì tình kinh tế trong các quý tới sẽ diễn biến ra sao?

Bà Đỗ Minh Trang: Dự báo tình hình kinh tế của Việt Nam nói riêng, trong các quý tới cũng là một thách thức lớn trong bối cảnh hiện tại. Bởi vì, yếu tố lớn nhất đang tác động lên toàn bộ triển vọng kinh tế thế giới, trong đó có Việt Nam, là rủi ro địa chính trị ở Trung Đông và những vấn đề liên quan. Triển vọng kinh tế vì thế sẽ phụ thuộc vào mức độ và thời gian của chiến sự.

Trong trường hợp chiến sự kéo dài, giá dầu có thể tiếp tục tăng và duy trì ở vùng cao trong một thời gian dài. Điều đó sẽ khiến lạm phát toàn cầu có nguy cơ tăng vọt, và kích hoạt lại làn sóng tăng lãi suất của các ngân hàng Trung ương. Khi đó, nền kinh tế toàn cầu có thể đối mặt với rủi ro đình lạm (lạm phát cao và tăng trưởng thấp).

Trong bối cảnh đó, Việt Nam cũng không tránh khỏi bị ảnh hưởng. Đặc biệt khi chúng ta vẫn đang là một nền kinh tế mở, với tỷ trọng xuất nhập khẩu rất cao. Chính vì vậy, việc tập trung vào hoàn thiện các chính sách, thúc đẩy kinh tế nội địa, đẩy mạnh đầu tư công sẽ tiếp tục là các chiến lược trong giai đoạn biến động này. Tuy nhiên, mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10%/năm trong giai đoạn tới sẽ trở nên thách thức hơn nhiều.

Như vậy các doanh nghiệp được dự báo tình hình kinh doanh trong các quý tới sẽ như thế nào?

Bà Đỗ Minh Trang: Bối cảnh đối với các doanh nghiệp cũng tương tự như bối cảnh chung của nền kinh tế. Việc dự báo tình hình kinh doanh trong dài hạn là điều hết sức khó khăn. Tiếp nối năm 2025, trong năm 2026, các doanh nghiệp sẽ tiếp tục phải đối mặt với một môi trường nhiều bất định từ rủi ro địa chính trị toàn cầu, từ đó phải xây dựng các kế hoạch kinh doanh dựa trên sự linh hoạt và chủ động.

Tuy nhiên, chúng ta có thể xem xét các kế hoạch kinh doanh năm 2026 mà các doanh nghiệp đang lần lượt công bố trong mùa họp đại hội đồng cổ đông năm nay làm một tham chiếu phù hợp. Qua đó, chúng tôi thấy hầu hết các doanh nghiệp ở các nhóm ngành vẫn đang đặt kế hoạch kinh doanh tăng trưởng tích cực. Hầu hết các ngân hàng đang đặt mức tăng trưởng từ 10% – 35%, phổ biến ở mức 15% – 20%, với hạn mức tín dụng hiện tại của NHNN là khoảng 15% cho toàn ngành.

Các công ty chứng khoán hiện cũng đang đặt kế hoạch kinh doanh năm 2026 tích cực, với tầm nhìn thị trường tiếp tục tăng giá so với 2025 và triển vọng nâng hạng lên thị trường mới nổi sắp tới. Những doanh nghiệp đầu ngành bán lẻ, sản xuất thép, … cũng đang đặt mức tăng trưởng 20% – 30%/năm cho năm 2026. Từ đó, có thể thấy rằng, từ phía các doanh nghiệp, dự báo bức tranh kinh doanh 2026 tuy nhiều thách thức vì sự bất định nhưng vẫn hứa hẹn.

Còn thị trường chứng khoán được dự báo sẽ ra sao và nhà đầu tư nên có chiến lược như thế nào, theo bà?

Bà Đỗ Minh Trang: Với vùng định giá hiện tại của VN-Index (trung vị của 5 năm), chúng tôi cho rằng, đây là nền định giá phù hợp cho các quyết định đầu tư trung-dài hạn. Chúng ta đứng trước cả các cơ hội và thách thức. Cơ hội là dự báo về tăng trưởng lợi nhuận ở thời điểm hiện tại của các doanh nghiệp vẫn tương đối tích cực, triển vọng nâng hạng của thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian tới, quyết tâm tăng trưởng của Chính phủ. Nhưng thách thức từ bên ngoài vẫn còn nhiều, cụ thể là rủi ro địa chính trị, nguy cơ lạm phát dẫn theo sự đảo chiều của chính sách tiền tệ toàn cầu…

Vì vậy, chúng tôi cho rằng, trong bối cảnh hiện tại, nhà đầu tư nên theo đuổi một chiến lược đầu tư có khẩu vị rủi ro thấp, theo hướng tích sản, với tầm nhìn trung – dài hạn. Trong đó, nhà đầu tư có thể ưu tiên mua mạnh khi thị trường có những phiên điều chỉnh sâu, vì vùng định giá đã tương đối hấp dẫn. Đồng thời, cần tránh mua đuổi và sử dụng đòn bẩy khi thị trường tăng mạnh vì xu hướng ngắn hạn chưa rõ ràng.

Ngoài ra, nhà đầu tư nên tập trung vào các nhóm cổ phiếu có thể đảm bảo được đà tăng trưởng lợi nhuận mà không bị tác động quá nhiều bởi các yếu tố rủi ro từ bên ngoài. Ví dụ như ngành ngân hàng, bán lẻ tập trung vào thị trường nội địa, ngành tiêu dùng thiết yếu (điện, nước) và các ngành liên quan tới chiến lược đầu tư công.