Xây kênh dẫn vốn bền vững

Sự dịch chuyển này không chỉ phản ánh quá trình chuyển giao thế hệ, mà còn cho thấy một xu hướng lớn hơn khi dòng tiền trong xã hội đang dần thay đổi cách thức vận động.

Thay vì tích trữ thụ động, một bộ phận người dân, đặc biệt là lớp trẻ, bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến các kênh đầu tư tài chính. Đây chính là nền tảng quan trọng để Việt Nam có thể huy động nguồn lực trong dân, phục vụ cho mục tiêu phát triển đất nước.

Các quyết sách và mục tiêu phát triển được công bố gần đây cho thấy nhu cầu vốn cho nền kinh tế ngày càng lớn, đặc biệt là đầu tư cho hạ tầng và các ngành chiến lược, việc phụ thuộc quá nhiều vào tín dụng ngân hàng đang bộc lộ những giới hạn rõ rệt. Tỷ lệ dư nợ tín dụng/GDP của Việt Nam đã ở mức cao so với thế giới, khiến dư địa mở rộng thêm không còn nhiều. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải phát triển các kênh dẫn vốn trung và dài hạn, trong đó thị trường vốn cần trở thành một trụ cột.

Theo định hướng từ Đề án 3168 của Bộ Tài chính, mục tiêu đến năm 2030 là phát triển mạnh ngành quỹ đầu tư với quy mô tài sản đạt khoảng 5% GDP và hàng triệu nhà đầu tư tham gia. Đây không chỉ là một con số tham vọng, mà còn khẳng định rõ hướng đi, thị trường vốn Việt Nam cần chuyển từ “chiều rộng” sang “chiều sâu”, từ phụ thuộc vào nhà đầu tư cá nhân ngắn hạn sang hệ sinh thái có sự tham gia của các định chế tài chính chuyên nghiệp.

Muốn đạt được điều đó, yếu tố then chốt là huy động hiệu quả nguồn lực từ người dân. Việt Nam có tỷ lệ tiết kiệm cao, nhưng phần lớn vẫn nằm trong các kênh truyền thống như tiền gửi ngân hàng, vàng hoặc bất động sản. Giới chuyên gia đều đồng thuận, vấn đề không phải là người dân thiếu tiền, mà là thiếu cơ chế chuyển hóa dòng tiền này thành vốn đầu tư dài hạn cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, để người dân sẵn sàng “rót tiền” vào thị trường vốn, điều kiện tiên quyết là niềm tin. Niềm tin này không chỉ đến từ hiệu quả đầu tư, mà còn từ sự minh bạch, chuyên nghiệp và khả năng quản trị rủi ro của các doanh nghiệp niêm yết, các định chế tài chính trung gian, để người dân yên tâm gửi gắm tài sản dài lâu.

Song song với đó, việc nâng cao hiểu biết tài chính của nhà đầu tư cá nhân cũng không kém phần quan trọng. Một thực tế là phần lớn nhà đầu tư vẫn mang tâm lý đầu cơ ngắn hạn, dễ bị cuốn theo biến động thị trường. Nếu không có nền tảng kiến thức đủ vững, họ khó có thể trở thành nguồn vốn ổn định cho thị trường. Do đó, việc đào tạo, truyền thông và xây dựng văn hóa đầu tư dài hạn cần được xem là chiến lược xuyên suốt.

Khi hai yếu tố này được cải thiện, năng lực của các doanh nghiệp và chất lượng nhà đầu tư, thị trường vốn Việt Nam sẽ trở nên hấp dẫn hơn trong mắt các định chế tài chính lớn, cả trong và ngoài nước. Dòng vốn lớn toàn cầu vẫn luôn tìm kiếm những cơ hội đầu tư có triển vọng. Một khi họ tham gia sâu hơn, thị trường không chỉ có thêm nguồn vốn lớn, mà còn được nâng tầm về chuẩn mực vận hành, quản trị và sản phẩm.

Nhìn dài hạn, việc huy động nguồn lực từ người dân thông qua thị trường vốn không chỉ là câu chuyện tài chính, mà còn là chiến lược phát triển quốc gia. Khi dòng tiền trong dân được “kích hoạt” đúng cách, nó sẽ trở thành nguồn lực bền vững, giúp giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng, đồng thời tạo ra dòng máu mới, sinh khí mới cho nền kinh tế, tạo ra thị trường vốn hiện đại và bền vững trong tương lai.