Margin cao kỷ lục, vẫn là “xương sống” lợi nhuận khối chứng khoán

Tăng mạnh, nhưng vẫn còn dư địa

Theo thống kê, tính đến cuối quý I/2026, tổng dư nợ cho vay (bao gồm cho vay ký quỹ – margin và ứng trước tiền bán) toàn thị trường ước đạt khoảng 415.000 tỷ đồng, tăng khoảng 9.000 tỷ đồng so với cuối năm 2025 và thiết lập mức cao kỷ lục mới. Trong đó, dư nợ margin chiếm phần lớn với khoảng 405.000 tỷ đồng, tăng thêm 13.000 tỷ đồng chỉ sau 3 tháng. Tuy nhiên, so với con số 23.000 tỷ đồng tăng thêm trong quý IV/2025 so với quý trước đó, mức tăng thêm trong quý đầu năm 2026 đã chậm lại đáng kể.

Quy mô cho vay tiếp tục mở rộng giúp nhóm CTCK duy trì nguồn thu ổn định, đặc biệt trong bối cảnh hoạt động môi giới chưa thực sự bứt phá. Đến cuối quý I/2026, thị trường ghi nhận 15 CTCK có dư nợ cho vay vượt 10.000 tỷ đồng, trong đó 5 cái tên gồm TCBS, SSI, VPBankS, VPS và HSC đều đã vượt mốc 1 tỷ USD.

CTCK Techcombank (TCBS) tiếp tục dẫn đầu toàn ngành với dư nợ cho vay xấp xỉ 45.000 tỷ đồng, tăng nhẹ so với đầu năm. Nhóm bám đuổi phía sau ghi nhận sự cạnh tranh ngày càng gay gắt, nổi bật là VPBankS và VPS với tốc độ tăng trưởng nhanh. Đáng chú ý, VPS ghi nhận mức tăng dư nợ gần 8.000 tỷ đồng chỉ trong quý I, qua đó vượt HSC để vươn lên vị trí thứ 4 toàn thị trường về quy mô cho vay.

Bên cạnh đó, hàng loạt CTCK như ACBS, Vietcap, KIS, SHS… cũng ghi nhận dư nợ tăng mạnh, nhiều đơn vị thiết lập đỉnh mới. Diễn biến này cho thấy nhu cầu sử dụng đòn bẩy vẫn hiện hữu, đồng thời phản ánh chiến lược đẩy mạnh cho vay của các CTCK nhằm tối ưu hóa lợi nhuận.

Là một trong những CTCK có tốc độ tăng dư nợ margin lớn nhất thị trường, tính đến cuối quý I/2026, tổng tài sản VPBankS đạt gần 79.000 tỷ đồng, tăng 7,9% so với đầu năm, chủ yếu nhờ mở rộng dư nợ margin và danh mục tài sản tài chính. Dư nợ cho vay margin và ứng trước vượt 36.000 tỷ đồng, tăng 6,4%, trong khi hạn mức còn lại lên tới khoảng 32.000 tỷ đồng, cho thấy dư địa tăng trưởng vẫn rất lớn.

Ông Nhâm Hà Hải, Tổng giám đốc VPBankS cho biết, chiến lược cạnh tranh bằng sản phẩm linh hoạt với các gói “Zero Fee” và “Zero Margin” đã giúp VPBankS thu hút mạnh nhà đầu tư, qua đó vừa mở rộng tệp khách hàng lên hơn 1,3 triệu tài khoản (chiếm hơn 10% thị trường). Theo lãnh đạo VPBankS, margin không chỉ là công cụ hỗ trợ giao dịch mà còn đóng vai trò “xương sống” tạo doanh thu. Trong đó, chỉ trong quý I/2026, riêng lãi từ cho vay và phải thu đạt hơn 880 tỷ đồng, gấp hơn 3 lần cùng kỳ và đóng góp 31% tổng doanh thu hoạt động.

Trong bối cảnh nhu cầu đòn bẩy tài chính của nhà đầu tư còn lớn và lợi thế vốn, nhiều công ty chứng khoán cho biết, margin được xác định tiếp tục là trụ cột chiến lược, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong năm 2026.

Ở quy mô nhỏ hơn, CTCK DSC cho biết, trong năm 2026, Công ty sẽ đẩy mạnh mảng margin, chuyển đổi số và tìm nhà đầu tư chiến lược để đón đầu cơ hội nâng hạng thị trường.

“Dư nợ margin tăng mạnh lên 2.885 tỷ đồng trong năm 2025 và dự kiến tiếp tục được đẩy lên các mốc cao hơn trong năm 2026, đóng vai trò trụ cột tăng trưởng lợi nhuận của DSC”, ông Bạch Quốc Vinh, Tổng giám đốc DSC cho biết.

Tăng chưa đồng đều

Nhìn vào thống kê dư nợ margin quý I/2026 của nhiều CTCK cho thấy, bức tranh tăng trưởng không hoàn toàn đồng đều. Một số CTCK lớn như SSI, VNDIRECT, VIX lại ghi nhận dư nợ cho vay sụt giảm so với cuối năm trước. Việc chủ động thu hẹp quy mô cho vay trong bối cảnh thị trường biến động đã khiến khoảng cách giữa các công ty dẫn đầu dần thu hẹp.

Tại ngày 31/3/2026, dư nợ margin tại SSI đạt hơn 36.928 tỷ đồng, giảm 5% so với đầu năm và là quý thứ hai liên tiếp thu hẹp, sau khi đạt đỉnh hơn 39.200 tỷ đồng vào quý III/2025. SSI cho biết, Công ty chủ động kiểm soát quy mô margin ở mức an toàn, ưu tiên quản trị rủi ro trong bối cảnh thị trường biến động, đồng thời không phát sinh nợ xấu. Dù giảm tốc ở mảng margin, SSI vẫn ghi nhận lợi nhuận trước thuế quý I đạt 1.593 tỷ đồng, duy trì hiệu quả sinh lời với ROE 13,3% và ROA 4,5%. Điều này cho thấy chiến lược cân bằng giữa tăng trưởng và an toàn đang được doanh nghiệp ưu tiên trong giai đoạn hiện tại.

Tương tự, dư nợ margin tại thời điểm cuối quý I/2026 của VNDIRECT ghi nhận sự điều chỉnh theo hướng thận trọng hơn. Dư nợ cho vay đạt hơn 12.683 tỷ đồng, tăng so với mức 11.120 tỷ đồng cùng kỳ năm trước, nhưng giảm đáng kể so với hơn 14.139 tỷ đồng cuối quý IV/2025.

Quy mô margin giảm theo quý, cùng áp lực chi phí vốn gia tăng khi chi phí tài chính tăng mạnh 53%, lên gần 349 tỷ đồng – chủ yếu từ lãi vay, phần nào ảnh hưởng đến biên lợi nhuận của VNDIRECT. Công ty này cho biết, sẽ thực hiện điều chỉnh hoạt động margin theo hướng cân bằng tại từng giai đoạn nhưng đây vẫn là mảng tiếp tục giữ vai trò trụ cột của Công ty.

Thực tế, dù lên mức cao kỷ lục mới, nhưng đà tăng của dư nợ cho vay trong quý I có phần chậm lại, phản ánh tâm lý thận trọng hơn của nhà đầu tư đối với việc sử dụng đòn bẩy. Đặc biệt là từ cuối tháng 2, thị trường chịu ảnh hưởng lớn từ xung đột địa chính trị ở Trung Đông.

Bên cạnh đó, mặt bằng lãi suất có xu hướng nhích lên cũng phần nào kìm hãm nhu cầu margin. Cụ thể, lãi suất margin tại các CTCK phổ biến ở mức 13 – 14%/năm, làm giảm sức hấp dẫn của việc sử dụng đòn bẩy, đặc biệt trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.

Sau biến động trong tháng 3, dòng tiền lớn vẫn chưa thực sự quay trở lại. Các tổ chức và nhà đầu tư có khẩu vị rủi ro thấp có xu hướng giải ngân chọn lọc, ưu tiên quản trị rủi ro thay vì mở rộng vị thế. Điều này cũng phản ánh qua việc nhiều CTCK chủ động kiểm soát dư nợ margin, thay vì tăng trưởng mạnh như giai đoạn trước.

Dù vậy, triển vọng trung hạn vẫn được đánh giá tích cực hơn khi các yếu tố rủi ro bên ngoài dần hạ nhiệt. Thị trường trong nước đã có dấu hiệu ổn định trở lại, đồng pha với xu hướng toàn cầu khi căng thẳng địa chính trị dịu bớt. Đặc biệt, việc FTSE xác nhận nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp vào tháng 9/2026 được kỳ vọng sẽ cải thiện đáng kể tâm lý nhà đầu tư.

Trong kịch bản tích cực, dòng tiền có thể quay trở lại mạnh mẽ hơn trong các quý tới, qua đó kéo theo nhu cầu sử dụng đòn bẩy gia tăng. Khi đó, hoạt động cho vay ký quỹ nhiều khả năng sẽ tiếp tục đóng vai trò “xương sống” trong tăng trưởng lợi nhuận của khối CTCK.