Doanh nghiệp linh hoạt giữa chia sẻ và tích lũy
Tại Công ty CP Chứng khoán VietinBank (VBSE), cổ đông đã thông qua phương án chia cổ tức bằng cổ phiếu với tỷ lệ 28%, qua đó nâng vốn điều lệ lên khoảng 2.722 tỷ đồng. Việc ưu tiên cổ tức bằng cổ phiếu thay vì tiền mặt phản ánh rõ định hướng tập trung củng cố nền tảng tài chính của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh dư nợ margin bình quân duy trì quanh mức 4.500 tỷ đồng, cùng với mảng môi giới tiếp tục giữ vai trò chủ lực, nhu cầu bổ sung vốn để mở rộng hoạt động là điều dễ hiểu.
Tuy nhiên, quy mô vốn vẫn là điểm nghẽn nếu VBSE muốn cạnh tranh trong nhóm dẫn đầu, khi nhiều công ty cùng ngành đã đạt mức vốn điều lệ từ 10.000 – 14.000 tỷ đồng. Vì vậy, việc giữ lại lợi nhuận thông qua cổ tức bằng cổ phiếu được xem là lựa chọn hợp lý trong giai đoạn hiện tại.
Ở chiều ngược lại, những doanh nghiệp có dòng tiền đột biến lại mạnh tay chi trả cổ tức tiền mặt. Điển hình là Công ty CP PAN Group, sau khi hoàn tất chuyển nhượng toàn bộ cổ phần tại Bibica và phần vốn tại Bibica Capital với giá hơn 1.748 tỷ đồng, đã sở hữu lượng tiền mặt lên tới 2.056 tỷ đồng vào cuối quý I/2026.
Với nguồn lực dồi dào, PAN quyết định chia cổ tức tiền mặt 30% (tương đương 3.000 đồng/cổ phiếu), mức cao nhất trong 18 năm, với tổng giá trị khoảng 627 tỷ đồng. Đồng thời, doanh nghiệp vẫn duy trì kế hoạch phát hành cổ phiếu thưởng tỷ lệ 20%, cho thấy sự cân đối giữa việc chia sẻ lợi nhuận và giữ lại vốn cho tăng trưởng.
Tập đoàn Hòa Phát cũng thể hiện rõ nỗ lực dung hòa hai mục tiêu này. Doanh nghiệp đặt kế hoạch doanh thu 210.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 22.000 tỷ đồng cho năm nay, tăng lần lượt 33% và 42% so với năm trước. Nếu hoàn thành, đây sẽ là mức doanh thu cao nhất từ trước tới nay, dù lợi nhuận vẫn chưa vượt đỉnh năm 2021.
Trong bối cảnh đó, Hòa Phát dự kiến chia cổ tức năm 2025 ở mức 15%, gồm 5% tiền mặt và 10% cổ phiếu. Động thái này đánh dấu sự trở lại của cổ tức tiền mặt sau ba năm liên tiếp chỉ chia bằng cổ phiếu, đồng thời vẫn giữ lại khoảng 7.670 tỷ đồng để tái đầu tư cho các dự án lớn như thép chất lượng cao.
Chuẩn bị nguồn lực cho chu kỳ tăng trưởng mới
Mùa đại hội cổ đông năm nay chứng kiến làn sóng tăng vốn mạnh mẽ, đặc biệt thông qua phát hành cổ phiếu để trả cổ tức hoặc chia thưởng.
Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) là một ví dụ điển hình khi trình kế hoạch nâng vốn điều lệ lên tối đa 102.687 tỷ đồng thông qua: trả cổ tức bằng cổ phiếu 15%, chào bán cho cổ đông hiện hữu 10% và phát hành riêng lẻ. Song song đó, ngân hàng vẫn duy trì cổ tức tiền mặt 10%, đưa tổng tỷ lệ cổ tức năm 2025 lên 25%.
Cách tiếp cận này cho thấy MB đang theo đuổi chiến lược “hai trong một”: vừa đảm bảo lợi ích trước mắt cho cổ đông, vừa gia tăng năng lực tài chính nhằm phục vụ mục tiêu tăng trưởng tín dụng 30 – 35% trong năm 2026.
Trong bối cảnh biên lãi ròng (NIM) chịu áp lực do mặt bằng lãi suất huy động tăng, ngân hàng này xác định ba trụ cột gồm tăng doanh thu, mở rộng quy mô và kiểm soát chi phí. Việc tăng vốn vì thế không chỉ nhằm cải thiện các chỉ số an toàn mà còn mở rộng dư địa tăng trưởng dài hạn.
Tương tự, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) cũng đặt trọng tâm vào tăng vốn khi dự kiến nâng vốn điều lệ lên gần 58.800 tỷ đồng. Phương án chia cổ tức tổng tỷ lệ 16% (10% cổ phiếu và 6% tiền mặt), với giá trị khoảng 8.550 tỷ đồng, không chỉ đảm bảo lợi ích cổ đông mà còn tạo nguồn lực cho tín dụng, đầu tư tài sản cố định và mở rộng cho vay tiêu dùng.
Ở khối doanh nghiệp sản xuất, Công ty CP Thép Nam Kim tiếp tục kế hoạch chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với tỷ lệ 25%, dự kiến thu về gần 1.500 tỷ đồng. Số vốn này chủ yếu được dùng để đầu tư Nhà máy Tôn Nam Kim Phú Mỹ – dự án đã nâng tổng mức đầu tư lên 6.200 tỷ đồng – và bổ sung vốn lưu động.
Trong bối cảnh dư nợ vay tương đương gần 90% vốn chủ sở hữu, việc tăng vốn cổ phần giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính và đảm bảo tiến độ dự án.
Còn với Công ty CP Đầu tư Thương mại SMC, kế hoạch phát hành cổ phiếu theo tỷ lệ 2:1 nhằm huy động khoảng 368 tỷ đồng cho thấy tính cấp thiết của việc tái cấu trúc tài chính, khi hệ số đòn bẩy đã vượt 200% vốn chủ sở hữu.
Việc dung hòa giữa lợi ích ngắn hạn của cổ đông và nhu cầu tăng trưởng dài hạn luôn là bài toán khó. Không có một công thức chung, và mỗi doanh nghiệp cần xây dựng chính sách cổ tức phù hợp với tình hình tài chính cũng như chiến lược phát triển của mình. Xu hướng kết hợp cả tiền mặt và cổ phiếu đang dần trở thành “lời giải” linh hoạt nhằm duy trì niềm tin cổ đông và tạo nền tảng tăng trưởng bền vững.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/co-tuc-2-trong-1-len-ngoi-doanh-nghiep-xoay-truc-giua-ap-luc-von-va-ky-vong-co-dong-1444378.html
