Thị trường chứng khoán Việt Nam thời gian gần đây xuất hiện một nghịch lý đáng chú ý: nhiều cổ phiếu có thị giá rất thấp, thậm chí chỉ vài trăm đến vài nghìn đồng – tương đương một ly trà đá – nhưng lại chi trả cổ tức tiền mặt cao gấp nhiều lần giá đang giao dịch.
Trường hợp điển hình là Công ty CP Phục vụ Mai táng Hải Phòng (mã CPH). Doanh nghiệp này công bố mức cổ tức năm 2025 lên tới 2.022 đồng/cổ phiếu, trong khi thị giá trên sàn UPCoM chỉ quanh 300 đồng. Như vậy, số tiền cổ tức mà cổ đông nhận được cao gần gấp 7 lần giá trị một cổ phiếu đang giao dịch.
Không chỉ riêng năm 2025, công ty này đã duy trì chính sách cổ tức “khủng” trong nhiều năm. Trước đó, năm 2024, mức chi trả cũng lên tới 1.960 đồng/cổ phiếu. Tuy nhiên, cổ phiếu CPH gần như không có thanh khoản trên thị trường do cơ cấu cổ đông cô đặc, phần lớn cổ phần nằm trong tay cổ đông lớn nên lượng cổ phiếu tự do rất thấp.
Một trường hợp khác là Công ty CP May Xuất khẩu Phan Thiết (mã PTG). Doanh nghiệp này dự kiến chi cổ tức tiền mặt năm 2025 với tỷ lệ 50%, tương đương 5.000 đồng/cổ phiếu, trong khi giá cổ phiếu chỉ khoảng 1.200 đồng. Như vậy, cổ tức cao gấp hơn 4 lần thị giá. Trước đó, năm 2024, công ty từng gây chú ý khi chia cổ tức tới 150%, tức 15.000 đồng/cổ phiếu.
Hiện tượng cổ tức cao hơn nhiều lần giá cổ phiếu không phải phổ biến, nhưng không phải cá biệt trên thị trường. Dữ liệu thị trường cho thấy nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam duy trì tỷ suất cổ tức rất cao, có thể lên tới hơn 100% trong một số trường hợp đặc biệt .
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng cần nhìn nhận hiện tượng này một cách thận trọng. Nguyên nhân chủ yếu khiến giá cổ phiếu thấp nhưng cổ tức cao thường đến từ thanh khoản kém, cơ cấu cổ đông cô đặc hoặc doanh nghiệp không có nhu cầu huy động vốn qua thị trường chứng khoán.
Trong trường hợp của CPH, cổ đông lớn nắm phần lớn cổ phần khiến cổ phiếu gần như không được giao dịch. Điều này khiến giá trên sàn không phản ánh đúng giá trị nội tại doanh nghiệp. Khi không có lực mua bán, thị giá có thể bị “neo” ở mức rất thấp trong thời gian dài.
Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp lựa chọn chia cổ tức cao thay vì tái đầu tư mở rộng. Đây thường là các công ty có quy mô nhỏ, hoạt động ổn định nhưng ít cơ hội tăng trưởng. Lợi nhuận tạo ra được chia lại cho cổ đông thay vì giữ lại để phát triển.
Ở chiều ngược lại, trên thị trường cũng tồn tại nhóm cổ phiếu “đắt xắt ra miếng” – tức có giá rất cao nhưng vẫn hấp dẫn nhờ cổ tức ổn định. Các doanh nghiệp trong lĩnh vực tiêu dùng như thực phẩm, đồ uống thường thuộc nhóm này, với lợi nhuận đều đặn và chính sách chi trả cổ tức hấp dẫn .
Sự khác biệt giữa hai nhóm cổ phiếu cho thấy cổ tức cao không đồng nghĩa với cơ hội đầu tư tốt. Với các cổ phiếu giá rẻ nhưng cổ tức “khủng”, nhà đầu tư có thể gặp rủi ro lớn về thanh khoản, tức khó mua hoặc bán khi cần.
Bên cạnh đó, việc cổ tức cao hơn giá cổ phiếu không có nghĩa là nhà đầu tư “lãi ngay”. Giá cổ phiếu thường điều chỉnh giảm tương ứng sau ngày chốt quyền nhận cổ tức, khiến tổng giá trị tài sản không thay đổi đáng kể.
Giới phân tích khuyến nghị nhà đầu tư cần xem xét tổng thể các yếu tố như khả năng sinh lời, dòng tiền, triển vọng tăng trưởng và đặc biệt là thanh khoản trước khi quyết định đầu tư. Những cổ phiếu có thị giá thấp bất thường thường đi kèm rủi ro cao, dù tỷ lệ cổ tức nhìn qua có vẻ hấp dẫn.
Trong bối cảnh thị trường ngày càng đa dạng, việc xuất hiện các trường hợp “cổ phiếu trà đá, cổ tức tiền triệu” phản ánh sự phân hóa mạnh mẽ giữa các doanh nghiệp. Đây vừa là cơ hội, vừa là thách thức, đòi hỏi nhà đầu tư phải có hiểu biết và chiến lược phù hợp để tránh những “bẫy lợi suất” trên thị trường.
Thiên Ân
Nguồn: https://stockbiz.vn/tin-tuc/cph-co-phieu-gia-ly-tra-da-nhung-chia-co-tuc-cao-gap-nhieu-lan-thi-gia/39737278
