Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam – CTCP (VEAM, UPCoM: VEA) vừa có văn bản giải trình nguyên nhân và đưa ra phương án khắc phục tình trạng chứng khoán bị cảnh báo. Động thái này diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp tiếp tục đối mặt với nhiều tồn tại kéo dài trên báo cáo tài chính, khiến cổ phiếu VEA bị đặt dưới sức ép lớn hơn từ phía thị trường.
Loạt tồn tại tài chính tiếp tục là điểm nghẽn
Theo giải trình của doanh nghiệp, nguyên nhân chính dẫn đến việc cổ phiếu bị cảnh báo là báo cáo tài chính các năm 2023, 2024 và 2025 đều nhận ý kiến kiểm toán ngoại trừ.
VEAM cho biết các nội dung liên quan đã được công bố đầy đủ và đúng thời hạn theo quy định hiện hành. Tuy nhiên, việc tình trạng này kéo dài qua ba năm liên tiếp cho thấy doanh nghiệp vẫn chưa xử lý dứt điểm các vấn đề tồn đọng trong hoạt động tài chính và đầu tư.
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất nằm ở khoản hàng tồn kho. VEAM cho biết đã thực hiện trích lập dự phòng trên cơ sở xác định giá trị thuần có thể thực hiện được. Song song với đó, doanh nghiệp đang khẩn trương xây dựng phương án đấu giá đối với lượng xe ô tô tồn kho, đồng thời đẩy mạnh tiêu thụ các mặt hàng chậm luân chuyển.
Công ty cũng cho biết đang mở rộng hệ thống phân phối qua đại lý trên toàn quốc, tăng cường xúc tiến thương mại và tham gia các triển lãm chuyên ngành để cải thiện đầu ra. Với một số sản phẩm xuất khẩu không còn phù hợp, VEAM đã chuyển hướng sang tiêu thụ trong nước hoặc tái sản xuất.
Bên cạnh hàng tồn kho, dự án máy kéo bốn bánh cũng tiếp tục là điểm nghẽn lớn. Theo doanh nghiệp, VEAM dự kiến hợp tác với các đơn vị tư vấn chuyên nghiệp để đánh giá lại thị trường, từ đó làm cơ sở cho các quyết định đầu tư tiếp theo.
Đồng thời, doanh nghiệp nghiên cứu chế thử hộp số theo thiết kế chuyển giao nhằm tận dụng năng lực cơ khí sẵn có, qua đó tiết giảm chi phí và hạn chế rủi ro đầu tư mới. Cùng với đó, VEAM vẫn đang phối hợp với cơ quan chức năng để thu hồi các khoản bồi thường liên quan đến dự án này.
Ở nhóm các khoản phải thu, doanh nghiệp cho biết đang rà soát toàn bộ hồ sơ từng khách hàng, đồng thời thực hiện trích lập dự phòng nợ khó đòi theo đúng quy định.
Một bộ phận chuyên trách cũng đã được thành lập để đẩy nhanh tiến độ xử lý và thu hồi công nợ. Đây là bước đi cần thiết trong bối cảnh nhiều khoản mục kéo dài nhiều năm có thể tiếp tục ảnh hưởng tới chất lượng tài sản nếu không được xử lý triệt để.
Một nội dung khác được nhắc tới là dự án Nhà máy sắt xốp. VEAM cho biết phần chi phí chờ xử lý tại dự án này chủ yếu gồm khấu hao tài sản, lãi vay và các chi phí phát sinh từ các năm trước.
Doanh nghiệp đã xây dựng phương án tái cơ cấu vốn tại đơn vị thành viên liên quan và đang tiếp tục hoàn thiện để lựa chọn hướng xử lý phù hợp nhất.
Trong khi đó, với khoản đầu tư tại Công ty TNHH Năm Sao Hà Nội, VEAM cho biết sẽ chỉ đạo đơn vị liên quan hoàn thiện hồ sơ pháp lý, đồng thời đánh giá khả năng thu hồi để có phương án tiếp theo.
Chờ thêm lực đẩy từ thị trường ô tô phục hồi
Nhìn từ các nội dung giải trình, có thể thấy VEAM đang tập trung xử lý một loạt “điểm nghẽn” tài chính đã tồn tại nhiều năm, từ hàng tồn kho, công nợ, đến các dự án đầu tư hiệu quả thấp hoặc kéo dài. Việc cổ phiếu bị cảnh báo đang tạo thêm sức ép buộc doanh nghiệp phải đẩy nhanh quá trình này, thay vì tiếp tục để các tồn tại cũ kéo dài thêm trên báo cáo tài chính.
Dù vậy, VEAM không hoàn toàn thiếu điểm tựa. Trong bối cảnh nội tại còn ngổn ngang, doanh nghiệp vẫn có thể hưởng lợi phần nào từ sự hồi phục của thị trường ô tô.
Theo các phân tích được dẫn lại, doanh số xe du lịch tại Việt Nam trong quý I/2026 tăng mạnh, với mức tăng khoảng 34% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 3 ghi nhận sự phục hồi rõ hơn sau kỳ nghỉ Tết. Nhiều hãng xe lớn như Toyota, Ford, Hyundai, Mitsubishi hay VinFast đều đạt mức tăng trưởng cao.
Xu hướng này phần nào mở ra thêm dư địa cải thiện cho VEAM, nhất là khi doanh nghiệp có liên quan mật thiết tới ngành ô tô và máy động lực. Tuy nhiên, bức tranh cũng không hoàn toàn thuận lợi.
Ở mảng xe máy, doanh số của Honda chỉ tăng nhẹ và thấp hơn tốc độ chung của thị trường, phản ánh áp lực cạnh tranh ngày càng rõ từ các dòng xe điện.
Điều này cho thấy nếu muốn tận dụng đà phục hồi của thị trường, VEAM không chỉ cần chờ yếu tố thuận lợi từ bên ngoài mà còn phải xử lý dứt điểm các điểm yếu kéo dài trong nội tại.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/veam-len-lo-trinh-go-canh-bao-co-phieu-bai-toan-lon-nhat-khong-chi-nam-o-thi-truong-xe-1444670.html
