Thị trường trái phiếu doanh nghiệp trong quý I/2026 ghi nhận tín hiệu sôi động trở lại, trong đó nhóm bất động sản là tâm điểm khi chiếm tỷ trọng phát hành lớn nhất. Dòng vốn trung và dài hạn bắt đầu quay lại cho thấy kênh huy động này đang dần được khơi thông sau giai đoạn trầm lắng. Tuy nhiên, phía sau nhịp hồi phục đó, áp lực trả nợ và đáo hạn vẫn là bài toán lớn với nhiều doanh nghiệp.
Theo số liệu từ Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam, trong ba tháng đầu năm có 13 đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp với tổng giá trị hơn 40.000 tỷ đồng. Trong đó, phát hành ra công chúng chiếm gần 36%, còn lại là phát hành riêng lẻ.
Điểm đáng chú ý là nhóm bất động sản huy động hơn 24.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 60% tổng giá trị phát hành toàn thị trường. So với cùng kỳ năm 2025, khi hầu như không phát sinh giao dịch nào ở nhóm này, đây là bước chuyển khá rõ.
Diễn biến trên cho thấy niềm tin trên thị trường đang dần cải thiện, ít nhất ở góc độ doanh nghiệp đã bắt đầu tiếp cận lại được kênh vốn trái phiếu. Dù vậy, quy mô phát hành hiện vẫn chưa thể quay về mức cao như giai đoạn trước.
Một trong những nguyên nhân là doanh nghiệp hiện phải đáp ứng yêu cầu chặt chẽ hơn về hồ sơ, trong đó có báo cáo tài chính kiểm toán. Chính điều này khiến tốc độ phát hành dù hồi phục nhưng chưa thể bứt mạnh.
Một điểm khác cũng đáng chú ý là cấu trúc kỳ hạn trái phiếu đang có xu hướng kéo dài hơn. Khoảng 41% lượng trái phiếu phát hành trong quý có kỳ hạn từ 7 đến 10 năm, đưa kỳ hạn bình quân toàn thị trường lên khoảng 6,1 năm.
Đây là dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp không chỉ tìm kiếm nguồn vốn ngắn hạn, mà đang muốn giãn áp lực dòng tiền trong thời gian dài hơn. Cùng với đó, lãi suất phát hành bình quân ở mức 7,81% mỗi năm, giảm nhẹ so với quý trước.
Mức giảm này chủ yếu đến từ nhóm bất động sản, phản ánh nỗ lực hạ chi phí vốn để tăng sức hấp dẫn với nhà đầu tư trong bối cảnh tâm lý thị trường vẫn còn dè dặt.
Tuy nhiên, bức tranh hồi phục của phát hành mới lại đi kèm một áp lực rất lớn ở chiều ngược lại. Trong năm 2026, tổng giá trị trái phiếu đáo hạn ước vào khoảng 203.936 tỷ đồng.
Riêng nhóm bất động sản chiếm hơn 124.700 tỷ đồng, tương đương khoảng 61% tổng lượng đáo hạn. Đây là con số cho thấy gánh nặng trả nợ trong năm nay tập trung rất lớn ở các doanh nghiệp địa ốc.
Áp lực này càng rõ hơn khi hoạt động mua lại trái phiếu trước hạn giảm mạnh. Trong quý I, giá trị mua lại chỉ đạt khoảng 11.300 tỷ đồng, thấp nhất trong vòng 4 năm.
Điều đó cho thấy khả năng chủ động xử lý nợ của doanh nghiệp đang yếu đi, hoặc ít nhất không còn dồi dào như giai đoạn trước. Cùng với đó, tổng giá trị gốc và lãi chậm trả mới phát sinh trong quý lên tới 3.732 tỷ đồng, trong khi phần đã được thanh toán vẫn khá hạn chế.
Theo TS Cấn Văn Lực, giai đoạn 2026–2027 sẽ là phép thử thực sự với doanh nghiệp bất động sản, khi cùng lúc phải xử lý hai bài toán: vừa đảm bảo dòng tiền để trả nợ trái phiếu, vừa duy trì tiến độ dự án để tạo nguồn thu mới.
“Việc phát hành trái phiếu mới chỉ là giải pháp ngắn hạn. Về dài hạn, doanh nghiệp cần tái cấu trúc nợ, giãn tiến độ hợp lý và quan trọng nhất là nâng cao hiệu quả kinh doanh để tạo dòng tiền thực chất”, ông nhấn mạnh.
Trên thị trường thứ cấp, tổng giá trị giao dịch trái phiếu riêng lẻ trong quý I đạt hơn 323.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 5.670 tỷ đồng mỗi ngày, giảm nhẹ so với quý trước. Dòng tiền vẫn tập trung chủ yếu vào trái phiếu bất động sản và ngân hàng, tức các nhóm ngành có quy mô phát hành lớn và đã quen thuộc với nhà đầu tư.
Nhìn tổng thể, sự trở lại của trái phiếu bất động sản là một tín hiệu tích cực, bởi đây vẫn là kênh dẫn vốn quan trọng cho thị trường. Nhưng phía sau sự phục hồi đó, rủi ro chưa hề biến mất.
Nếu doanh nghiệp không xử lý được “gọng kìm” giữa nhu cầu huy động vốn mới và áp lực trả nợ cũ, quá trình hồi phục rất dễ chỉ dừng ở ngắn hạn.
Trong bối cảnh đó, minh bạch thông tin, kiểm soát đòn bẩy và tạo dòng tiền thực từ hoạt động kinh doanh sẽ tiếp tục là điều kiện sống còn với doanh nghiệp bất động sản trong trung hạn.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/kenh-trai-phieu-am-dan-len-ap-luc-dao-han-van-la-bai-toan-lon-voi-doanh-nghiep-dia-oc-1444704.html
