Ngành thép 2026 phục hồi, động lực tăng trưởng đang thay đổi
Sau giai đoạn suy giảm kéo dài từ cuối năm 2022 đến hết năm 2023, thị trường thép đang ghi nhận những tín hiệu hồi phục rõ rệt trong những tháng đầu năm 2026. Giá bán có xu hướng nhích lên, tiêu thụ cải thiện, đặc biệt ở các phân khúc gắn với xây dựng và hạ tầng, tạo nền tảng cho kỳ vọng về một chu kỳ tăng trưởng mới của ngành.
Tuy nhiên, đằng sau bức tranh tưởng như tích cực ấy lại là một thực tế đáng chú ý. Không phải doanh nghiệp nào cũng tận dụng được cơ hội theo cùng một cách. Trong khi có những đơn vị ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận mạnh, thậm chí ba con số, thì không ít doanh nghiệp khác lại đặt kế hoạch kinh doanh thận trọng, thậm chí dự kiến lợi nhuận đi lùi. Sự khác biệt này đặt ra một câu hỏi mang tính bản chất, điều gì đang quyết định ‘người thắng – kẻ thua’ trong chu kỳ thép hiện tại?
Một trong những thay đổi quan trọng nhất của ngành thép 2026 nằm ở sự dịch chuyển động lực tăng trưởng. Nếu trong các chu kỳ trước, xuất khẩu đóng vai trò đáng kể, thì hiện tại, thị trường nội địa đang dần trở thành trụ cột chính.
Sự cải thiện này đến từ hai yếu tố nền tảng. Trước hết là đầu tư công, với hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn như cao tốc, sân bay, công trình giao thông liên vùng bước vào giai đoạn thi công cao điểm. Cùng với đó, thị trường bất động sản sau thời gian dài trầm lắng cũng bắt đầu xuất hiện tín hiệu hồi phục, kéo theo nhu cầu vật liệu xây dựng tăng trở lại.
Theo đánh giá của MBS, tiêu thụ thép nội địa năm 2026 có thể tăng khoảng 10%, trong đó thép xây dựng duy trì mức tăng tương ứng, còn thép cuộn cán nóng (HRC) có thể tăng mạnh hơn, lên tới khoảng 30%. Đây là mức tăng đáng kể nếu đặt trong bối cảnh ngành vừa trải qua giai đoạn suy giảm sâu.
Song song với nhu cầu, mặt bằng giá thép cũng có xu hướng cải thiện. MBS cho rằng giá thép xây dựng và HRC có thể tăng khoảng 5–6% trong năm nay. Dù mức tăng không quá lớn, nhưng trong điều kiện chi phí đầu vào ổn định hơn, yếu tố này có thể góp phần trực tiếp vào việc cải thiện biên lợi nhuận của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, điểm đáng lưu ý là chu kỳ phục hồi lần này không còn dựa nhiều vào xuất khẩu. Thị trường quốc tế vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, từ nhu cầu chưa ổn định cho đến các rào cản thương mại ngày càng gia tăng. Điều này khiến các doanh nghiệp phụ thuộc vào xuất khẩu khó tận dụng trọn vẹn đà hồi phục chung, đồng thời buộc phải điều chỉnh chiến lược theo hướng thận trọng hơn.
Phân hóa ngành thép 2026: Lợi thế thuộc về doanh nghiệp nào?
Sự dịch chuyển của động lực thị trường đang phản ánh trực tiếp vào kế hoạch kinh doanh và kết quả hoạt động của từng doanh nghiệp trong ngành.
Ở nhóm doanh nghiệp thượng nguồn, nơi có khả năng kiểm soát chuỗi giá trị tốt hơn, triển vọng tăng trưởng được thể hiện rõ ràng hơn. Tại Hòa Phát, ĐHCĐ thường niên năm 2026 đã thông qua kế hoạch doanh thu 210.000 tỷ đồng, tăng 32,6%, cùng lợi nhuận sau thuế 22.000 tỷ đồng, tăng 41,8% so với năm trước. Ngay trong quý I/2026, doanh nghiệp này ghi nhận hơn 53.500 tỷ đồng doanh thu và hơn 9.056 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng lần lượt 40% và 170% so với cùng kỳ, trong đó mảng thép cốt lõi tiếp tục đóng vai trò chủ đạo.
.png)
Ở nhóm trung gian, bức tranh trở nên phức tạp hơn. Thép Nam Kim đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế 400 tỷ đồng, tăng 66%, nhưng đồng thời cũng thừa nhận những rủi ro từ thị trường quốc tế và áp lực bảo hộ thương mại. Điều này buộc doanh nghiệp phải chuyển hướng sang các sản phẩm có giá trị gia tăng cao và giảm dần sự phụ thuộc vào xuất khẩu.
Trong khi đó, nhóm doanh nghiệp không có lợi thế rõ ràng về chuỗi giá trị lại thể hiện sự thận trọng rõ nét. Tổng công ty Thép Việt Nam – CTCP đặt kế hoạch doanh thu năm 2026 giảm khoảng 10%, trong khi lợi nhuận trước thuế dự kiến giảm hơn một nửa, xuống còn khoảng 300 tỷ đồng. Một số doanh nghiệp quy mô trung bình như Ống thép Việt Đức VG PIPE hay các đơn vị trong nhóm tôn mạ cũng đưa ra kế hoạch lợi nhuận giảm, phản ánh áp lực vẫn hiện hữu dù thị trường chung đang hồi phục.
Những diễn biến này tương đồng với nhận định của MBS khi cho rằng lợi nhuận ngành thép năm 2026 sẽ phân hóa mạnh. Trong khi nhóm doanh nghiệp thượng nguồn có thể ghi nhận tăng trưởng tích cực, thì các doanh nghiệp phụ thuộc vào xuất khẩu hoặc không kiểm soát được nguyên liệu đầu vào sẽ đối mặt với áp lực lớn hơn.
Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở cấu trúc hoạt động. Các doanh nghiệp có chuỗi giá trị khép kín, chủ động từ nguyên liệu đến sản phẩm cuối cùng và gắn chặt với thị trường nội địa sẽ có khả năng tận dụng tốt hơn khi giá thép phục hồi. Ngược lại, các doanh nghiệp phụ thuộc vào thị trường bên ngoài dễ bị tác động bởi biến động thương mại và rào cản kỹ thuật, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp.
Chu kỳ thép đang quay trở lại, nhưng không còn theo cách đồng đều như trước. Trong bối cảnh đó, quy mô không còn là yếu tố quyết định duy nhất. Thay vào đó, khả năng kiểm soát chuỗi giá trị, quản trị chi phí và lựa chọn thị trường tiêu thụ đang trở thành những yếu tố tạo ra khác biệt.
Câu hỏi đặt ra không còn là ngành thép có tăng trưởng hay không, mà là doanh nghiệp nào đủ nền tảng để tận dụng cơ hội. Và trong một thị trường đang ngày càng phân hóa, câu trả lời sẽ không còn giống nhau cho tất cả.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/nganh-thep-2026-vi-sao-co-doanh-nghiep-but-toc-co-don-vi-lai-di-lui-1444709.html
