Vì sao Gemadept chưa ngại cuộc đua cảng biển ở Cái Mép và Lạch Huyện?

Vì sao Gemadept chưa ngại cuộc đua cảng biển ở Cái Mép và Lạch Huyện?

Hàng loạt bến cảng mới liên tục xuất hiện tại Cái Mép – Thị Vải và Lạch Huyện, Ban Lãnh đạo Gemadept (HOSE: GMD) cho rằng áp lực cạnh tranh là điều khó tránh, nhưng chưa đủ để làm suy giảm vị thế của Gemalink hay Nam Đình Vũ.

Tại phiên ĐHĐCĐ thường niên 2026 sáng 06/05, kế hoạch kinh doanh và triển vọng tăng trưởng tiếp tục là nội dung được cổ đông quan tâm nhiều nhất. Năm 2026, Gemadept đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất 6.5 ngàn tỷ đồng và lãi trước thuế 2.8 ngàn tỷ đồng, đồng thời xây dựng kịch bản phấn đấu lên 6.8 ngàn tỷ đồng doanh thu và 3 ngàn tỷ đồng lợi nhuận.

Nếu hoàn thành kế hoạch cao nhất, đây sẽ tiếp tục là năm lập đỉnh mới của doanh nghiệp cảng biển. Ban Lãnh đạo cho biết mục tiêu này được đưa ra trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động liên quan thương mại toàn cầu, địa chính trị và chi phí logistics.

Dù vậy, Gemadept vẫn nhìn nhận tích cực trước hệ thống cảng đang bước vào giai đoạn khai thác mạnh. Ngay quý 1/2026, Công ty đạt doanh thu hợp nhất hơn 1.45 ngàn tỷ đồng, tăng 14% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế 716 tỷ đồng, tăng 23%; lợi nhuận từ các công ty liên doanh liên kết tăng lên 312 tỷ đồng, cao hơn 37%. Riêng Gemalink đóng góp 234 tỷ đồng lợi nhuận.

Kết quả này phần nào phản ánh công suất khai thác đang ở mức rất cao tại cụm cảng nước sâu lớn nhất của Gemadept.

Theo ông Cao Hồng Phong – Phó Tổng Giám đốc Gemalink, lượng hàng qua cảng đã tăng mạnh từ cuối năm ngoái đến nay, một phần nhờ dòng hàng dịch chuyển từ Singapore và Malaysia về Việt Nam. Sau quý 1, Gemalink thực hiện hơn 25% kế hoạch sản lượng cả năm và đang hướng tới mục tiêu khoảng 2.15 triệu TEU trong năm 2026.

Phiên ĐHĐCĐ thường niên sáng 06/05 của Gemadept – Ảnh: Tử Kính

Trong bối cảnh hệ thống cảng đang tăng tốc khai thác, vấn đề được cổ đông đặt ra nhiều nhất tại đại hội lại là nguy cơ dư cung ở cả Hải Phòng lẫn Cái Mép khi hàng loạt dự án mới  mở rộng công suất.

Ở phía Bắc, áp lực cạnh tranh ngày càng rõ hơn khi khu vực Lạch Huyện liên tục bổ sung thêm bến mới. Theo ông Nguyễn Mạnh Hà – Giám đốc Marketing và Công tác thị trường, từ năm 2025 đến nay, công suất thiết kế tại đây đã tăng thêm 2.5-3 triệu TEU sau khi các bến 3, 4 đi vào hoạt động và bến 5, 6 tiếp tục được triển khai.

Trong khi đó, Nam Đình Vũ mở thêm cầu tàu mới, khiến nguồn cung cảng biển tại Hải Phòng tăng nhanh trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, Gemadept cho rằng cạnh tranh không đồng nghĩa toàn bộ hãng tàu sẽ rời khu vực Đình Vũ để chuyển sang Lạch Huyện.

Ông Hà thừa nhận việc xuất hiện thêm công suất chắc chắn sẽ khiến một phần nguồn hàng dịch chuyển. Thực tế 2 năm gần đây cho thấy Nam Đình Vũ vẫn duy trì đà tăng trưởng mạnh dù các bến mới tại Lạch Huyện đã đi vào khai thác.

Năm 2025, Nam Đình Vũ đạt khoảng 1.5 triệu TEU, tăng gần 500,000 TEU so với trước đó. Sang năm 2026, cảng này đặt mục tiêu lên 1.85 triệu TEU. Để hoàn thành kế hoạch, Gemadept cho biết cần bổ sung thêm khoảng 5 tuyến dịch vụ mới.

Theo Ban Điều hành, lợi thế của Nam Đình Vũ đến từ đặc thù hàng nội Á, khi phần lớn doanh nghiệp đã hình thành chuỗi logistics tại đây từ lâu. Vì vậy, việc chuyển sang Lạch Huyện không chỉ là đổi cảng mà còn kéo theo bài toán kho bãi, depot, vận tải và toàn bộ hệ sinh thái dịch vụ.

Ông Hà ví Đình Vũ giống như “một cái chợ riêng” đã hình thành ổn định nhiều năm. “Không dễ gì để khách hàng xuất nhập khẩu họ di chuyển ra ngoài Lạch Huyện khi họ đã có chân hàng tại Đình Vũ”, ông nói.

Gemadept cũng cho rằng yếu tố chi phí đang khiến nhiều tuyến nội Á khó rời khu vực này. Khác với các tuyến đi Mỹ hay châu Âu có giá cước vài ngàn USD/container, tuyến nội Á chỉ thu vài chục đến vài trăm USD nên hãng tàu nhạy cảm hơn nhiều với chi phí vận hành.

Trong khi đó, chi phí xếp dỡ tại Lạch Huyện hiện cao hơn đáng kể so với Đình Vũ, chưa kể quãng đường vận chuyển xa hơn cùng nhiều khoản nâng hạ phát sinh. Theo lãnh đạo Công ty, có trường hợp tổng chi phí khai thác còn cao hơn cả tiền cước mà hãng tàu thu được.

GMD cho biết từng có hãng tàu thử đưa tuyến nội Á ra Lạch Huyện khi các bến mới khai trương, nhưng sau đó quay lại Đình Vũ vì không phù hợp về nguồn hàng lẫn chi phí vận hành. “Đối với các tuyến nội Á, nếu muốn có hàng hóa thì tốt nhất vẫn phải tập trung tại khu vực Đình Vũ và Nam Đình Vũ hiện vẫn là lựa chọn tối ưu”, ông Hà nhận định.

Định giá Gemalink nay đã khác?

Nếu Hải Phòng là việc cạnh tranh giữa cảng sông và cảng nước sâu, thì phía Nam còn nóng hơn khi hàng loạt dự án lớn như Cần Giờ, Cái Mép Hạ cùng nhiều giai đoạn mở rộng liên tục được công bố.

Đây cũng là lý do nhiều cổ đông đặt câu hỏi liệu Gemalink có bước vào giai đoạn cạnh tranh gay gắt hơn hay không. Theo ông Nguyễn Mạnh Hà, sản lượng container qua khu vực Cái Mép hiện khoảng 7.6 triệu TEU và kịch bản tăng trưởng thận trọng vẫn có thể tăng lên 12.5-12.7 triệu TEU vào năm 2030.

Trong khi đó, ngay cả khi Gemalink giai đoạn 2, giai đoạn 3 cùng các dự án mới như Cần Giờ hay Cái Mép Hạ hoàn thành đúng tiến độ, tổng công suất toàn khu vực đến năm 2030 cũng chỉ khoảng 10.5 triệu TEU.

Theo Gemadept, tốc độ tăng hàng hóa vẫn đang cao hơn tốc độ mở rộng công suất.

Tổng Giám đốc Nguyễn Thanh Bình cho biết Gemalink giai đoạn 2 dự kiến khai thác từ quý 4/2027, còn giai đoạn 3 có thể triển khai cuối năm 2028 hoặc đầu 2029. Sau khi hoàn tất toàn bộ các giai đoạn, tổng công suất cảng sẽ nâng lên 4 triệu TEU. “Ít nhất trong 5-7 năm tới, Gemalink vẫn là cảng có sản lượng lớn nhất Việt Nam”, ông Bình nói tại đại hội.

Tổng Giám đốc Nguyễn Thanh Bình giải đáp các thắc mắc của cổ đông sáng 06/05 – Ảnh: Tử Kính

Theo Ban Lãnh đạo, các cảng mới dù có quy mô lớn vẫn cần nhiều năm để lấp đầy sản lượng. Đây là điểm khác biệt của Gemalink khi cảng tăng trưởng rất nhanh gần như ngay sau khi đi vào vận hành.

Chủ tịch HĐQT Đỗ Văn Nhân cho biết Gemalink đã vượt mốc 1 triệu TEU ngay năm đầu khai thác – điều khá hiếm với một cảng nước sâu mới. Ông cũng cho biết phần lớn dự án cảng của Gemadept đều đạt điểm hòa vốn ngay năm đầu tiên, trong khi nhiều cảng khác trên thị trường thường mất 3-5 năm mới bắt đầu có lãi.

Người đứng đầu Doanh nghiệp còn nhắc tới một “siêu cảng” được nhắc nhiều thời gian gần đây với thời gian hoàn vốn dự kiến 24 năm sau khi vận hành. Gemalink giai đoạn 1 định hướng tới thời gian hoàn vốn tối đa 9 năm.

Theo lãnh đạo Gemadept, hiệu quả khai thác là một trong những yếu tố giúp Công ty tự tin hơn về khả năng cạnh tranh dài hạn.

Về hạ tầng, ông Nhân cho biết Gemadept sở hữu nhiều tài sản ở vị trí hiếm. Nam Đình Vũ hiện là cụm cảng lớn nhất phía Bắc, đồng thời là cảng sông hiếm hoi có thể tiếp nhận tàu đến 48,000 DWT và cùng lúc 7 tàu container.

Gemalink là cảng nước sâu lớn nhất Việt Nam, thuộc nhóm khoảng 19 cảng trên thế giới có thể tiếp nhận tàu mẹ tới 250,000 tấn. Doanh nghiệp cũng cho biết đây gần như là cảng nước sâu duy nhất tại Cái Mép còn dư địa mở rộng nhiều năm tới.  Điều này khiến kế hoạch thoái vốn tại Gemalink tiếp tục thu hút sự quan tâm của cổ đông. Trước đó, Gemadept dự kiến bán bớt vốn cho đối tác chiến lược, nhưng đến nay thương vụ vẫn chưa hoàn tất.

Theo Ban Điều hành, tiến độ chậm lại do nhiều yếu tố, nhưng mức độ quan tâm từ đối tác vẫn lớn. Tổng Giám đốc Nguyễn Thanh Bình cho biết Gemalink không còn là “phiên bản cũ” khi quy mô tài sản đã thay đổi đáng kể sau kế hoạch mở rộng giai đoạn 2 và 3.

Ông dùng hình ảnh “từ vàng lên kim cương” để mô tả sự thay đổi về quy mô và tiềm năng của tài sản này. “Chúng ta không thể đàm phán khi tài sản đang thay đổi quá nhanh”, ông Bình nói và cho biết vẫn có nhiều hãng tàu cùng tổ chức tài chính lớn muốn tham gia Gemalink.

Tuy nhiên, tiêu chí lựa chọn của Gemadept không chỉ nằm ở giá mà còn ở khả năng mang thêm hàng hóa, hệ sinh thái logistics và chuỗi giá trị hàng hải về dài hạn.

Đổi tên công ty, định vị thành tập đoàn hàng hải

Đặt kỳ vọng vào tăng trưởng cảng biển, Gemadept còn tham vọng mở rộng sang toàn bộ chuỗi dịch vụ hàng hải trong giai đoạn mới.

Tại đại hội, cổ đông thông qua kế hoạch đổi tên từ “CTCP Gemadept” thành “CTCP Tập đoàn Gemadept”. Theo Ban Lãnh đạo, thay đổi này nhằm phản ánh định hướng phát triển mới khi Công ty không còn muốn chỉ là đơn vị khai thác cảng, mà đang chuyển dần sang mô hình “maritime centric” – lấy toàn bộ hệ sinh thái hàng hải làm trung tâm.

Điều này cũng lý giải vì sao Gemadept thời gian gần đây liên tục nhắc tới vận tải biển, vận tải thủy, ICD, logistics xanh, shipping và các dịch vụ hàng hải đi kèm.

Theo kế hoạch giai đoạn 2026-2030, vận tải biển và vận tải thủy sẽ trở thành trụ cột lợi nhuận mới bên cạnh khai thác cảng. Công ty dự kiến đầu tư thêm tàu biển, xà lan, cảng sông và hệ thống kết nối ICD nhằm giữ hàng hóa trong toàn bộ hệ sinh thái thay vì chỉ tập trung vào dịch vụ bốc xếp. “Chúng tôi muốn khai thác tối đa lượng hàng đã có trong tay với chi phí bán hàng thấp nhất”, Tổng Giám đốc Nguyễn Thanh Bình nói tại đại hội.

Sau năm kinh doanh thuận lợi, Gemadept tiếp tục duy trì cổ tức tiền mặt 22%, đồng thời triển khai kế hoạch phát hành cổ phiếu tăng vốn từ nguồn vốn chủ sở hữu theo tỷ lệ 2:1 cùng chương trình phát hành cổ phiếu cho cán bộ nhân viên có thành tích xuất sắc (ESPP).

Tử Kính

FILI

– 17:29 06/05/2026