Giá thép phục hồi nhưng chưa đủ kéo lợi nhuận Hoa Sen
Trong chu kỳ tăng trưởng trước của ngành thép, Tập đoàn Hoa Sen là một trong những doanh nghiệp hưởng lợi rõ nét từ xu hướng mở rộng xuất khẩu và gia tăng sản lượng. Tuy nhiên, bước sang giai đoạn 2025–2026, bức tranh đang thay đổi đáng kể khi những động lực từng giúp doanh nghiệp tăng trưởng mạnh dần suy yếu, buộc Hoa Sen phải điều chỉnh chiến lược.
Báo cáo tài chính quý II niên độ 2025–2026 cho thấy doanh thu thuần của Hoa Sen đạt khoảng 8.967 tỷ đồng, tăng nhẹ so với cùng kỳ. Dù vậy, lợi nhuận sau thuế chỉ đạt khoảng 119 tỷ đồng, giảm hơn 40% so với mức hơn 205 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Lũy kế 6 tháng, lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 181 tỷ đồng, giảm hơn một nửa.
Điều đáng chú ý là kết quả suy giảm diễn ra trong bối cảnh giá thép đã có dấu hiệu phục hồi trở lại sau giai đoạn giảm sâu trước đó. Tuy nhiên, sự phục hồi này chưa đủ để cải thiện đáng kể hiệu quả kinh doanh của Hoa Sen khi biên lợi nhuận tiếp tục chịu áp lực.
Trong quý II niên độ 2025–2026, biên lợi nhuận gộp của doanh nghiệp giảm về khoảng 11,7%, thấp hơn mức khoảng 12,7% cùng kỳ. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc giá thép cuộn cán nóng (HRC) – nguyên liệu đầu vào chính – tăng nhanh hơn giá bán đầu ra. Điều này khiến doanh nghiệp khó duy trì chênh lệch lợi nhuận như giai đoạn thuận lợi trước đó.
Đây cũng là khác biệt lớn giữa chu kỳ thép hiện tại và giai đoạn tăng trưởng trước. Nếu trước đây giá thép tăng thường kéo lợi nhuận doanh nghiệp đi lên, thì hiện tại áp lực từ chi phí đầu vào, cạnh tranh và nhu cầu tiêu thụ khiến đà phục hồi của giá thép không còn chuyển hóa trực tiếp thành lợi nhuận.
Áp lực không chỉ đến từ biên lợi nhuận mà còn xuất phát từ thị trường xuất khẩu – vốn từng là động lực tăng trưởng quan trọng của Hoa Sen trong nhiều năm. Theo chia sẻ của ban lãnh đạo tại ĐHCĐ thường niên, doanh nghiệp hiện gần như không còn thị trường Mỹ, trong khi Canada, Brazil và châu Âu cũng đối mặt nhiều rào cản thương mại và áp lực cạnh tranh.
Xuất khẩu hiện chỉ còn chiếm khoảng 30% doanh thu, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn trước. Điều này cho thấy mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào xuất khẩu của Hoa Sen đang dần chạm tới giới hạn.
Chủ tịch HĐQT Lê Phước Vũ thậm chí thẳng thắn nhận định rằng ‘tôn thép đã chạm tới trần’, phản ánh góc nhìn thận trọng về dư địa tăng trưởng của ngành trong giai đoạn mới. Phát biểu này không đơn thuần là nhận định thị trường, mà còn cho thấy doanh nghiệp đang nhìn nhận lại mô hình phát triển của chính mình.
Ở góc độ tài chính, áp lực lên Hoa Sen cũng trở nên rõ hơn. Chi phí lãi vay trong quý II tăng mạnh lên hơn 108 tỷ đồng, cao hơn đáng kể cùng kỳ. Trong khi đó, hàng tồn kho tăng lên hơn 10.179 tỷ đồng, cho thấy doanh nghiệp vẫn phải duy trì lượng vốn lưu động lớn để vận hành hệ thống.
Dòng tiền kinh doanh vì vậy âm hơn 2.145 tỷ đồng trong 6 tháng đầu niên độ, chủ yếu do tăng tồn kho và các khoản phải thu. Đây là một trong những điểm đáng chú ý nhất trong bức tranh tài chính hiện tại của Hoa Sen. Doanh nghiệp vẫn có lãi nhưng áp lực dòng tiền đã lớn hơn nhiều so với giai đoạn trước.
Quy mô hệ thống từng là động lực tăng trưởng của Hoa Sen, nhưng trong bối cảnh nhu cầu suy yếu và chu kỳ ngành thép biến động mạnh hơn, chính cấu trúc này cũng tạo áp lực lớn hơn lên hiệu quả vận hành và nhu cầu vốn.
Hoa Sen Home và chiến lược “phòng thủ bằng hệ thống”
Nếu giai đoạn trước Hoa Sen tăng trưởng nhờ mở rộng sản lượng và xuất khẩu, thì trong chu kỳ thép mới, doanh nghiệp đang chuyển sang một hướng đi khác, đó là phòng thủ bằng hệ thống phân phối, thị trường nội địa và hệ sinh thái bán lẻ.
Đây cũng là thông điệp quan trọng nhất được ban lãnh đạo nhấn mạnh trong thời gian gần đây. Thay vì tiếp tục chạy đua công suất như nhiều năm trước, Hoa Sen đang ưu tiên kiểm soát đầu ra, tối ưu hiệu quả vận hành và giảm phụ thuộc vào biến động của thị trường thép quốc tế.
Hiện nay, Hoa Sen sở hữu hơn 500 chi nhánh và cửa hàng trên cả nước, đồng thời duy trì vị thế hàng đầu trong lĩnh vực tôn mạ. Mạng lưới này từng đóng vai trò hỗ trợ tiêu thụ sản lượng trong giai đoạn thị trường tăng trưởng mạnh. Tuy nhiên, ở chu kỳ hiện tại, hệ thống phân phối lại trở thành lá chắn giúp doanh nghiệp duy trì đầu ra khi xuất khẩu suy yếu.
Điểm đáng chú ý hơn nằm ở chiến lược Hoa Sen Home – mô hình siêu thị vật liệu xây dựng và nội thất mà doanh nghiệp đang phát triển. Nếu trước đây Hoa Sen được nhìn nhận chủ yếu như một doanh nghiệp sản xuất thép, thì hiện tại doanh nghiệp đang từng bước chuyển sang vai trò của một hệ thống phân phối và bán lẻ vật liệu xây dựng.
Theo chia sẻ của lãnh đạo doanh nghiệp, Hoa Sen Home được xem là tương lai của Hoa Sen. Điều này cho thấy chiến lược dài hạn của doanh nghiệp không còn dừng ở câu chuyện sản lượng thép, mà hướng tới mở rộng hệ sinh thái tiêu dùng và vật liệu xây dựng.
Về bản chất, đây là cách Hoa Sen tìm kiếm động lực tăng trưởng mới ngoài chu kỳ thép truyền thống. Khi dư địa tăng trưởng của mảng tôn thép dần thu hẹp và xuất khẩu không còn là động lực chính, doanh nghiệp buộc phải chuyển hướng sang các lĩnh vực có tính ổn định hơn và ít phụ thuộc hơn vào biến động giá nguyên liệu.
Chiến lược này cũng phản ánh xu hướng phân hóa ngày càng rõ của ngành thép Việt Nam. Nếu các doanh nghiệp thượng nguồn như Tập đoàn Hòa Phát tập trung vào tích hợp chuỗi giá trị và mở rộng công suất, thì Hoa Sen lại đi theo hướng tận dụng hệ thống phân phối và mở rộng hệ sinh thái bán lẻ.
Trong ngắn hạn, sự chuyển đổi này chưa thể ngay lập tức tạo ra tăng trưởng lợi nhuận đột biến. Biên lợi nhuận vẫn chịu áp lực, xuất khẩu chưa phục hồi rõ rệt và dòng tiền còn gặp nhiều thách thức. Tuy nhiên, về dài hạn, đây có thể là bước tái định vị quan trọng giúp Hoa Sen thích nghi với chu kỳ mới của ngành thép.
Nhìn tổng thể, câu chuyện của Hoa Sen cho thấy một thực tế đáng chú ý của ngành thép năm 2026, khi tăng trưởng bằng mở rộng sản lượng và xuất khẩu không còn là công thức dễ dàng như trước. Trong bối cảnh cạnh tranh gia tăng và chu kỳ biến động mạnh hơn, các doanh nghiệp bắt đầu phải lựa chọn lại chiến lược phát triển.
Với Hoa Sen, lựa chọn đó đang nghiêng về việc bảo vệ biên lợi nhuận, duy trì hệ thống phân phối và tìm kiếm động lực tăng trưởng mới ngoài thép truyền thống. Đây có thể không phải chiến lược tạo ra tăng trưởng nóng trong ngắn hạn, nhưng lại là hướng đi cho thấy doanh nghiệp đang chuẩn bị cho một chu kỳ dài hơi hơn của thị trường thép Việt Nam.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/nganh-thep-2026-hoa-sen-doi-chien-luoc-sau-nhieu-nam-tang-truong-nho-xuat-khau-1445657.html
