PVI bước vào giai đoạn tăng trưởng “nặng vốn”?

PVI ghi nhận doanh thu tăng mạnh

Các số liệu tài chính giai đoạn 2018 – 2025 cho thấy doanh nghiệp mở rộng rất nhanh về doanh thu bảo hiểm, quy mô tài sản và nghĩa vụ bảo hiểm. Tuy nhiên, hiệu quả sinh lời trên tài sản và hoạt động bảo hiểm cốt lõi lại không cải thiện tương ứng.

PVI duy trì được tốc độ tăng trưởng doanh thu khá mạnh trong giai đoạn 2018 – 2025, đặc biệt từ sau năm 2021. Doanh thu thuần tăng từ khoảng 5.685 tỷ đồng năm 2018 lên hơn 9.546 tỷ đồng năm 2025, tương đương mức tăng khoảng 68%.

Riêng giai đoạn 2022 – 2025, tốc độ tăng trưởng doanh thu liên tục duy trì ở mức cao, với mức tăng khoảng 30,8% năm 2022, 15,3% năm 2024 và 23,4% năm 2025.

Tuy nhiên, diễn biến của lợi nhuận gộp lại không tăng tương ứng với tốc độ mở rộng doanh thu. Năm 2018, lợi nhuận gộp của PVI ở mức khoảng 767 tỷ đồng và đến năm 2025 tăng lên khoảng 1.371 tỷ đồng. Dù xét cả giai đoạn, lợi nhuận gộp vẫn tăng khoảng 79%, nhưng diễn biến theo từng năm cho thấy xu hướng tăng trưởng không ổn định và chậm hơn đáng kể so với doanh thu.

Đáng chú ý nhất là giai đoạn 2022 – 2024. Trong khi doanh thu tiếp tục tăng mạnh, lợi nhuận gộp gần như đi ngang, thậm chí suy giảm. Năm 2022, lợi nhuận gộp chỉ tăng khoảng 0,1%; năm 2023 giảm khoảng 1,5%; và năm 2024 tiếp tục giảm khoảng 8,2%. Chỉ đến năm 2025, chỉ tiêu này mới phục hồi mạnh với mức tăng khoảng 43,8%.

Diễn biến này cho thấy tốc độ mở rộng quy mô hoạt động đang lớn hơn đáng kể so với khả năng cải thiện hiệu quả sinh lời cốt lõi. Nói cách khác, PVI đang phải tăng doanh thu nhanh hơn để duy trì tăng trưởng lợi nhuận, trong bối cảnh biên lợi nhuận hoạt động bảo hiểm chịu áp lực ngày càng lớn hơn.

Một điểm đáng chú ý khác là dù doanh thu tăng mạnh trong nhiều năm, tỷ lệ lợi nhuận gộp trên doanh thu thuần gần như không cải thiện đáng kể và đến năm 2025 vẫn chỉ quanh mức 14,4%. Điều này cho thấy hiệu quả hoạt động cốt lõi của doanh nghiệp chưa tăng tương ứng với tốc độ mở rộng quy mô.

Nếu đặt diễn biến này cạnh tốc độ tăng rất mạnh của tổng tài sản, nợ phải trả và dự phòng bảo hiểm trong những năm gần đây, có thể thấy PVI đang bước vào giai đoạn tăng trưởng “nặng vốn”. Doanh nghiệp vẫn duy trì được đà mở rộng doanh thu và quy mô hoạt động, nhưng đồng thời cũng phải gia tăng đáng kể tài sản và nghĩa vụ bảo hiểm để duy trì tăng trưởng, trong khi hiệu quả sinh lời chưa cho thấy sự cải thiện tương ứng.

Bản thân PVI cũng thừa nhận thị trường bảo hiểm đang bước vào giai đoạn soft market, nơi cạnh tranh phí và điều kiện hợp đồng ngày càng gay gắt hơn. Đồng thời, doanh nghiệp cho biết rủi ro thiên tai và tổn thất lớn (NAT CAT) tiếp tục là biến số quan trọng đối với hoạt động bảo hiểm phi nhân thọ.

Mức tăng không tương xứng?

Tổng tài sản của PVI cũng tăng khoảng 70% giai đoạn 2022 – 2025. Tuy nhiên, phần lớn mức tăng tài sản lại đến từ nợ phải trả, trong khi vốn chủ sở hữu gần như đi ngang.

Năm 2022, tổng tài sản hợp nhất của PVI ở mức khoảng 26,1 nghìn tỷ đồng. Đến cuối năm 2025, con số này tăng lên hơn 44,5 nghìn tỷ đồng, tương đương mức tăng khoảng 70%. Tuy nhiên, phần lớn mức tăng tài sản lại đến từ nợ phải trả.

Trong cùng giai đoạn, nợ phải trả tăng từ khoảng 18,2 nghìn tỷ đồng lên gần 36 nghìn tỷ đồng, tức gần như tăng gấp đôi chỉ sau ba năm. Trong khi đó, vốn chủ sở hữu chỉ tăng từ khoảng 7,8 nghìn tỷ đồng lên khoảng 8,5 nghìn tỷ đồng, tương đương chưa tới 9%. Điều này khiến hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu tăng mạnh từ 2,88 lần năm 2024 lên 4,22 lần năm 2025.

Điểm đáng chú ý hơn nằm ở cơ cấu nợ phải trả. Tại ngày 31/12/2025, tổng nợ phải trả của PVI đạt gần 35.978 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức khoảng 23.601 tỷ đồng cuối năm 2024. Riêng nợ ngắn hạn chiếm gần như toàn bộ cơ cấu nợ, ở mức khoảng 35.908 tỷ đồng.

Trong đó, khoản mục lớn nhất là “dự phòng phải trả ngắn hạn” với giá trị hơn 28.417 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức khoảng 17.801 tỷ đồng cuối năm 2024. Như vậy, chỉ riêng khoản mục này đã tăng hơn 10.600 tỷ đồng chỉ sau một năm.

Ngoài dự phòng phải trả, một số khoản mục khác cũng tăng đáng kể như phải trả người bán ngắn hạn tăng từ khoảng 4.073 tỷ đồng lên gần 4.943 tỷ đồng; người mua trả tiền trước ngắn hạn tăng từ khoảng 711 tỷ đồng lên khoảng 927 tỷ đồng; doanh thu chưa thực hiện ngắn hạn tăng mạnh từ khoảng 31 tỷ đồng lên hơn 150 tỷ đồng; vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn tăng từ 200 tỷ đồng lên khoảng 539 tỷ đồng. Các số liệu này cho thấy tốc độ mở rộng hoạt động của PVI đang kéo theo áp lực lớn hơn lên nghĩa vụ thanh toán và nhu cầu vốn lưu động.

Trong khi đó, hiệu quả sinh lời lại chưa cải thiện tương ứng. ROA của PVI giảm từ khoảng 3,74% năm 2021 xuống còn khoảng 3,02% năm 2025. Điều này cho thấy doanh nghiệp đang phải sử dụng lượng tài sản lớn hơn đáng kể để tạo ra cùng một đồng lợi nhuận.

Lợi nhuận sau thuế của công ty mẹ tăng từ khoảng 834 tỷ đồng năm 2022 lên hơn 1.100 tỷ đồng năm 2025, tương đương mức tăng khoảng 32%. Tuy nhiên, mức tăng này thấp hơn rất nhiều so với tốc độ tăng tổng tài sản và nợ phải trả.

ROE của doanh nghiệp cũng biến động khá mạnh trong giai đoạn này, từ khoảng 12,61% năm 2023 giảm xuống khoảng 10,1% năm 2024 trước khi phục hồi lên 13,77% năm 2025.

Áp lực còn phản ánh ở dòng tiền. Năm 2025, lưu chuyển tiền thuần trong năm của PVI âm gần 489 tỷ đồng, trong khi tiền và tương đương tiền cuối năm giảm mạnh từ hơn 1.012 tỷ đồng xuống còn khoảng 389 tỷ đồng.

Trong khi đó, chi phí quản lý doanh nghiệp tăng từ khoảng 830 tỷ đồng năm 2021 lên hơn 1.100 tỷ đồng năm 2025, tương đương mức tăng khoảng 33%, gần tương đương tốc độ tăng của lợi nhuận gộp hoạt động bảo hiểm. Điều này cho thấy phần lợi nhuận tăng thêm từ hoạt động cốt lõi đang bị hấp thụ đáng kể bởi chi phí vận hành và quản trị hệ thống.

Bức tranh tài chính cho thấy PVI vẫn đang duy trì được tốc độ tăng trưởng rất cao về quy mô hoạt động. Tuy nhiên, tốc độ tăng tài sản, nợ phải trả và dự phòng bảo hiểm đang lớn hơn đáng kể so với tốc độ cải thiện lợi nhuận và hiệu quả sinh lời.

Trong kế hoạch kinh doanh 5 năm hợp nhất của PVI được Hội đồng quản trị PVI phê duyệt thì mục tiêu về lợi nhuận trước thuế và tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu ROE tăng trưởng đều hằng năm, trong đó mức tăng trưởng trung bình mỗi năm giai đoạn 2026 – 2030 của Lợi nhuận trước thuế là 12,17%. Tỷ lệ ROE kế hoạch năm 2026 là 11,28% và sẽ tăng lên 12,57% vào năm 2030.

Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/pvi-buoc-vao-giai-doan-tang-truong-nang-von-1445658.html