AASC: Hành trình 35 năm giữ “màu cờ sắc áo” kiểm toán Việt

Mạnh mẽ vươn lên

Ngày 13/5/2026, Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC tròn tuổi 35 (1991 – 2026). Hành trình phát triển của Công ty mang trong mình những câu chuyện kể hấp dẫn và là một hình mẫu cho trí tuệ, bản lĩnh của con người, doanh nghiệp Việt Nam.

Bốn mươi năm trước, khi đất nước bắt đầu bước vào công cuộc Đổi Mới và hội nhập quốc tế, dịch vụ kiểm toán, dịch vụ kế toán vẫn là những khái niệm rất xa lạ. Đến năm 1991, xác định được vai trò quan trọng của kiểm toán độc lập và các dịch vụ tư vấn tài chính, kế toán, dịch vụ đảm bảo trong nền kinh tế thị trường, Chính phủ đã cho phép Bộ Tài chính thành lập hai công ty đầu tiên hoạt động trong lĩnh vực này và AASC là một trong số đó. Đây không đơn thuần là sự xuất hiện của một doanh nghiệp dịch vụ chuyên môn, mà còn là bước mở đầu cho hành trình xây dựng ngành kiểm toán độc lập Việt Nam.

Sau hơn 15 năm hoạt động êm đềm, sóng gió ập đến với AASC khi Công ty phải chuyển đổi mô hình hoạt động từ doanh nghiệp nhà nước thành công ty TNHH hai thành viên trở lên. Khi ấy, cơ chế thay đổi, tâm lý nhân sự dao động, bất an, nhiều người rời đi, từ chỗ đang có 118 kiểm toán viên, Công ty chỉ còn 36 kiểm toán viên… Khó khăn chồng chất khiến Công ty tưởng chừng đứng bên bờ vực tan rã. Ông Ngô Đức Đoàn, Chủ tịch Hội đồng thành viên AASC nhớ lại, trước tình thế đó, những lãnh đạo bám trụ đã nhóm họp, đặt ra mục tiêu phải nhanh chóng ổn định lại tổ chức, tạo dựng lòng tin trong nhân viên, nỗ lực giữ chân khách hàng truyền thống… Hơn hai năm sau, Công ty vượt qua sóng gió, lấy lại vị trí thứ 5 về thị phần doanh thu, về đội ngũ kiểm toán viên hành nghề, về chất lượng dịch vụ của ngành, chỉ sau Big4.

Đến nay, AASC đã trở thành một trong những hãng kiểm toán lớn nhất Việt Nam, với đội ngũ hơn 500 nhân sự, trong đó có gần 150 kiểm toán viên và thẩm định viên về giá, cung cấp đa dạng dịch vụ, từ kiểm toán, tư vấn tài chính, tư vấn thuế đến định giá và tư vấn đầu tư. Tập khách hàng của Công ty gồm nhiều tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp niêm yết; dự án được tài trợ bởi nguồn vốn tư nhân, Chính phủ và tổ chức nước ngoài…

Điều đáng nói không chỉ nằm ở những con số về quy mô nhân viên, số lượng khách hàng, doanh thu, vị trí trên bảng xếp hạng thị phần, mà là việc AASC vẫn giữ được “hồn cốt” của doanh nghiệp kiểm toán Việt Nam giữa sức ép mạnh mẽ từ các hãng kiểm toán quốc tế. Đó là một hành trình không dễ dàng. Trong suốt nhiều năm, thị trường kiểm toán Việt Nam chứng kiến sự hiện diện áp đảo của các hãng quốc tế, với lợi thế mạnh về thương hiệu, công nghệ, mạng lưới khách hàng và hệ thống quản trị toàn cầu. Trong cuộc chơi ấy, đã có những doanh nghiệp nội địa không đủ bản lĩnh bị thu hẹp vai trò, đổi tên và dần đánh mất bản sắc riêng.

Ông Ngô Đức Đoàn kể, AASC xác định rõ lợi thế lớn nhất của mình không nằm ở việc cạnh tranh bằng quy mô, mà ở khả năng kết hợp giữa chuẩn mực quốc tế với sự am hiểu sâu sắc môi trường kinh doanh Việt Nam. Doanh nghiệp đã chủ động tiếp cận các chuẩn mực quốc tế như ISA/IFRS từ sớm, nâng cấp quy trình, công nghệ và phương pháp quản trị hiện đại, nhưng đồng thời vẫn giữ được bản sắc Việt Nam trong cách phục vụ khách hàng, trong văn hóa nghề nghiệp và trong tư duy đồng hành cùng doanh nghiệp. Chính điều này tạo nên bản sắc riêng cho AASC.

Trong góc nhìn của ông Nghiêm Xuân Đa, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Thép Việt Nam, một hãng kiểm toán quốc tế có thể rất am hiểu các quy định, chuẩn mực chuyên môn, nhưng không phải lúc nào cũng hiểu sâu đặc thù vận hành, tâm lý doanh nghiệp hay môi trường pháp lý Việt Nam. Trong khi đó, doanh nghiệp Việt lại cần những đơn vị không chỉ “kiểm tra sổ sách”, mà còn có khả năng đồng hành, tư vấn và hiểu được những khó khăn thực tế của họ trong từng giai đoạn phát triển.

Nhưng chỉ như thế vẫn là chưa đủ với lĩnh vực dịch vụ như kiểm toán độc lập, khi mà lằn ranh giữa đúng và sai của một kết luận kiểm toán rất mong manh… Ông Đoàn chia sẻ: “Thực tế đã cho thấy, nếu lơ là mất cảnh giác trong điều hành, xây dựng chiến lược sẽ ảnh hưởng tới sự tồn vong của Công ty. Sợi chỉ đỏ AASC luôn giữ gìn, đó là đạo đức nghề nghiệp”.

Sự trưởng thành của mỗi người AASC, tự hào hơn đang đóng góp tích cực vào sự phát triển của ngành, của đất nước. Không chỉ được thị trường, cơ quan quản lý, khách hàng “ kiểm chứng qua thời gian”, AASC còn góp phần xây dựng nhiều chuẩn mực, quy trình và tư duy nghề nghiệp cho lĩnh vực kiểm toán nước nhà.

Cơ hội lớn phía trước

Nếu 35 năm đầu tiên của AASC là hành trình đặt nền móng và khẳng định vị thế, thì giai đoạn phía trước có thể là thời kỳ tăng tốc mạnh mẽ. Đất nước đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu về chất lượng tăng trưởng. Các doanh nghiệp không còn chỉ cạnh tranh bằng quy mô hay tốc độ mở rộng, mà ngày càng phải cạnh tranh bằng chuẩn mực quản trị, tính minh bạch và khả năng tiếp cận vốn quốc tế. Điều đó mở ra cơ hội rất lớn cho các hãng kiểm toán có năng lực chuyên môn cao và hiểu rõ thị trường.

Bên cạnh đó, quá trình chuyển đổi số, ứng dụng AI, dữ liệu lớn và tự động hóa cũng đang làm thay đổi ngành kiểm toán trên toàn cầu. Ông Ngô Đức Đoàn cho biết, AASC đang đầu tư cho nền tảng, quy trình chuẩn hóa và chuyển đổi số để thích nghi với xu hướng mới. Tương lai của ngành kiểm toán sẽ không chỉ nằm ở việc kiểm tra chứng từ hay xác nhận số liệu, mà còn là năng lực phân tích dữ liệu, đánh giá rủi ro và cung cấp các giá trị tư vấn sâu hơn cho doanh nghiệp. Ông và các lãnh đạo khác cũng như cả đội ngũ AASC đều phải nêu cao tinh thần học hỏi, dám thay đổi để đáp ứng tốt hơn đòi hỏi từ thị trường.

Bên cạnh đó, AASC có sự tiếp nối, kế thừa rất vững chắc. Trong câu chuyện với Báo Đầu tư Chứng khoán, ông Đoàn nhắc đến thế hệ lãnh đạo kế thừa được đào tạo bài bản, có chuyên môn và mang tinh thần gắn bó với nghề. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng với những doanh nghiệp dịch vụ chuyên môn, nơi chất lượng con người quyết định trực tiếp chất lượng thương hiệu.

Chứng kiến sự ra đời, trưởng thành và phát triển mạnh mẽ của AASC với không ít bước thăng trầm, PGS.TS Đặng Văn Thanh, Nguyên Chủ tịch Hiệp Hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam nhận xét: “Việc AASC duy trì được vị thế đầu ngành suốt 35 năm cho thấy sức mạnh đến từ đội ngũ hàng trăm kiểm toán viên, chuyên gia tư vấn và nhân sự tài chính chất lượng cao. Quan trọng hơn, sức mạnh ấy được xây dựng, phát triển bằng tư duy dài hạn, chú trọng xây dựng văn hóa nghề nghiệp bền vững với các giá trị cốt lõi như độc lập, trung thực và minh bạch. Đây cũng là điều cực kỳ quan trọng với ngành kiểm toán bởi trong một lĩnh vực mà sản phẩm cuối cùng là niềm tin, thì đạo đức nghề nghiệp chính là nền móng lớn nhất. Một thương hiệu kiểm toán mất nhiều thập kỷ để xây dựng uy tín, nhưng chỉ cần một sai lầm có thể đánh mất tất cả”.

Trong bối cảnh thế giới ngày càng đề cao tính tự cường, câu chuyện phát triển các doanh nghiệp nội địa đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Điều này không chỉ đúng với ngân hàng, công nghệ hay sản xuất, mà còn đặc biệt đúng với lĩnh vực kiểm toán. Thực tế cho thấy, một nền kinh tế muốn phát triển bền vững cần có hệ thống doanh nghiệp minh bạch, phải có những tổ chức kiểm toán đủ năng lực, đủ độc lập và đủ uy tín để bảo vệ tính trung thực của thông tin tài chính. Khi có những hãng kiểm toán nội địa mạnh, Việt Nam không chỉ giữ được một phần “chủ quyền” về năng lực chuyên môn, mà còn tạo ra môi trường đào tạo và phát triển nhân lực chất lượng cao ở trong nước.

Nói về hành trình tương lai, ông Ngô Đức Đoàn tin tưởng, AASC sẽ tiếp tục có bước phát triển lớn mạnh, nhưng sẽ kiên định giữ “hồn cốt Việt”. AASC hiểu rằng kiểm toán không chỉ là những con số, đằng sau mỗi báo cáo tài chính là câu chuyện của doanh nghiệp, của người lao động, của dòng vốn đầu tư và của cả niềm tin thị trường. Đội ngũ AASC, do đó, không chỉ giỏi chuyên môn, mà còn phải hiểu được bối cảnh phát triển của nền kinh tế Việt Nam, hiểu được nhu cầu của doanh nghiệp Việt và góp phần thúc đẩy sự minh bạch của thị trường tài chính Việt Nam.

35 năm chưa phải là chặng đường quá dài, song đã bồi đắp cho “con tàu” AASC nguồn năng lượng mạnh mẽ, những trải nghiệm “ra khơi” quý giá để tiếp tục tiên phong chở theo sứ mệnh giữ gìn và nâng tầm thương hiệu kiểm toán Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.