Chủ tịch ACSC: Precast và prefab sẽ trở thành xu hướng lớn của ngành xây dựng

Chủ tịch ACSC: Precast và prefab sẽ trở thành xu hướng lớn của ngành xây dựng

Với tình trạng hiếm nhân công cũng như chi phí tăng lên do các phương pháp xây dựng truyền thống, Chủ tịch ACSC Đinh Viết Duy khẳng định giải pháp precast và prefab sẽ trở thành một xu hướng lớn cho ngành xây dựng.

Trong bối cảnh ngành xây dựng đối mặt áp lực chi phí tăng cao, kéo dài thời gian do sai sót giữa thiết kế và thi công thực tế, một số doanh nghiệp đang chuyển hướng sang mô hình xây dựng precast (đúc sẵn) và prefab (sản xuất và lắp ráp trước) nhằm tối ưu hiệu quả và đón đầu xu hướng.

Ông Đinh Viết Duy – Chủ tịch HĐQT CTCP Xây lắp Thương mại 2 (ACSC, UPCoM: ACS) cho biết Công ty đang theo đuổi mục tiêu biến công trình thành một phân xưởng lắp ráp ngoài trời thông qua mô hình precast và prefab.

Ông Đinh Viết Duy – Chủ tịch ACSC

Thay vì tư duy xây dựng truyền thống, các kiến trúc sư và kỹ sư phải mang tư duy cơ khí, ráp nối với độ chính xác cao. Với tình trạng hiếm nhân công cũng như chi phí tăng lên do các phương pháp xây dựng truyền thống, ông Duy đánh giá giải pháp precast và prefab sẽ trở thành một xu hướng lớn cho ngành xây dựng.

Khác với mô hình truyền thống vốn phụ thuộc vào việc mua vật tư rồi đưa nhân công ra công trường thi công, phương pháp mới chuyển phần lớn hoạt động sang sản xuất công nghiệp tại nhà máy, nơi chất lượng được kiểm soát chặt chẽ trước khi các cấu kiện được vận chuyển tới công trình để hoàn thiện lắp ráp cuối cùng.

Mô hình này không chỉ giúp nâng cao chất lượng công trình mà giá thành hợp lý hơn, hạn chế lãng phí và giảm phát sinh phế thải, phù hợp xu hướng xây dựng xanh đang được thế giới theo đuổi.

Trong giai đoạn giá cả biến động mạnh vừa qua, phương pháp precast và prefab giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quản trị chi phí thay vì biến động mạnh bởi yếu tố tâm lý thị trường.

Ngoài ra, việc sản xuất tập trung tại nhà máy cũng giúp giảm đáng kể các hao phí nhỏ lẻ vốn thường phát sinh tại công trường, qua đó kéo giảm tổng giá thành xây dựng.

Là doanh nghiệp có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực xây dựng công nghiệp, ACSC xác định precast và prefab sẽ trở thành hướng đi chiến lược trong tương lai nhằm chủ động từ khâu thiết kế đến tư vấn giải pháp tổng thể cho khách hàng.

Theo Chủ tịch ACSC, tín hiệu tích cực là thị trường đã bắt đầu đón nhận xu hướng này, tạo nền tảng cho các dự án sắp tới cũng như mở ra cơ hội cải thiện hiệu quả lợi nhuận cho doanh nghiệp.

Chất lượng có thể cao hơn xây dựng truyền thống

Không chỉ rút ngắn tiến độ thi công, ông Duy cho rằng chất lượng công trình ứng dụng precast và prefab hoàn toàn có thể tương đương hoặc cao hơn phương pháp truyền thống nhờ quá trình sản xuất trong nhà máy được kiểm tra nghiêm ngặt bằng công nghệ và máy móc hiện đại.

Trước đây, đối với thi công sàn bê tông cốt thép toàn khối có diện tích hàng chục ngàn m2 thì cần hàng trăm công nhân, nhưng với bê tông đúc sẵn thì chỉ cần 8-10 công nhân kết hợp máy móc chuyên dụng để vận hành công trình, do 70 – 80% khối lượng đã được hoàn thiện sẵn tại nhà máy.

Việc giảm phụ thuộc vào yếu tố cảm tính của con người giúp hạn chế sai sót, trong khi các bài toán kết nối cấu kiện hiện đã được kiểm soát bằng thiết bị và công nghệ thay vì chủ yếu dựa vào kinh nghiệm thực địa như trước.

Một thực tế là nhiều ông lớn xây dựng vẫn chưa đẩy mạnh mô hình này. Ông Duy lý giải do họ chưa hình thành được hệ sinh thái đồng bộ. Không ít đơn vị vẫn quen với cách làm chia nhỏ từng hạng mục để tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn, nhưng chính sự phân mảnh đó lại tạo ra nhiều khoảng hở khiến chi phí phát sinh còn lớn hơn lợi nhuận kỳ vọng.

Trong khi đó, precast và prefab đòi hỏi phải xây dựng giải pháp tổng thể ngay từ đầu, tất cả các bên cùng phối hợp triển khai và lắp ráp theo các điểm kiểm soát được xác định sẵn nhằm tối ưu tổng chi phí.

Một trong những yêu cầu quan trọng nhất của mô hình này là tính minh bạch. Theo ông Duy, doanh nghiệp phải công khai toàn bộ quá trình từ nguồn vật liệu đến sản xuất thông qua công nghệ. Nếu không làm được điều đó thì chỉ dừng ở “xanh bằng lời nói” thay vì tạo ra sản phẩm xanh thực chất.

Công nhân cần được đào tạo chuyên nghiệp

Song song với thay đổi mô hình vận hành, doanh nghiệp cũng đứng trước yêu cầu tái cấu trúc lực lượng lao động. Theo Chủ tịch ACSC, thay vì sử dụng lao động thời vụ như trước, công ty cần xây dựng đội ngũ công nhân cơ hữu được đào tạo chuyên nghiệp.

“Máy móc phức tạp trong nhà máy không đơn giản như cái bay hay thước, nên công nhân phải được huấn luyện tốt hơn, thường xuyên và liên tục thì mới đáp ứng được yêu cầu và tạo ra năng suất cũng như sản phẩm hoàn chỉnh”, ông Duy cho hay.

Trong vòng 3 đến 5 năm tới, ACSC xác định precast và prefab sẽ là động lực tăng trưởng chính song song với quá trình cải thiện tình hình tài chính. Tuy nhiên, mô hình này đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lớn ngay từ giai đoạn đầu do phần lớn cấu kiện phải được sản xuất trước tại nhà máy.

Do đó, doanh nghiệp phải thuyết phục khách hàng cùng chuẩn bị nguồn tài chính từ sớm nhằm kiểm soát đồng thời tiến độ, chất lượng và dòng tiền dự án. Nếu vẫn duy trì tư duy “làm tới đâu xoay tiền tới đó” như trước đây thì rất khó triển khai hiệu quả mô hình precast và prefab.

Về nguồn vốn, ngoài hỗ trợ từ ngân hàng, ACSC đang tìm kiếm sự hợp tác với các quỹ đầu tư và đối tác tài chính. Lãnh đạo Công ty kỳ vọng các giải pháp xây dựng xanh và công nghệ mới sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn có chi phí thấp hơn.

Biên lợi nhuận gộp sẽ tốt hơn

Về hiệu quả kinh doanh, ông Duy nhận định biên lợi nhuận gộp của mô hình này sẽ tốt hơn xây dựng truyền thống nhờ rút ngắn thời gian thi công, giảm chi phí quản lý và hạn chế sai sót phát sinh.

“Ngành xây dựng lâu nay thường bị đánh giá có năng suất thấp và lãng phí lớn. Khi các yếu tố đó được kiểm soát tốt hơn, phần chi phí tiết giảm sẽ chuyển hóa thành lợi nhuận cho doanh nghiệp”, ông Duy nói.

Để nâng cao sức cạnh tranh, ACSC đang tập trung xây dựng năng lực thiết kế và phát triển “kho giải pháp” nhằm đáp ứng đa dạng yêu cầu khách hàng.

Dù precast và prefab đã phổ biến trên thế giới từ lâu, tại Việt Nam mô hình này vẫn mới ở giai đoạn đầu và chủ yếu triển khai ở quy mô nhỏ lẻ. Theo ông Duy, để thị trường phát triển mạnh cần có thêm nhiều doanh nghiệp cùng tham gia nhằm tạo hiệu ứng quy mô, kéo giảm giá thành và mở rộng hệ sinh thái.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Ngọc Lân, CEO CTCP Xây dựng CenPrecast (ông từng là Phó Tổng Giám đốc Coteccons giai đoạn 2021 đến tháng 3/2024) cho rằng precast là dòng sản phẩm chất lượng cao nhờ được sản xuất trong môi trường kiểm soát nghiêm ngặt tại nhà máy, không nên bị hiểu nhầm là giải pháp giá rẻ hay kém bền.

Theo ông Lân, trên thế giới đã có những công trình nhà cao tới 40 tầng ứng dụng precast. Trong khi đó, thị trường Việt Nam hiện vẫn chủ yếu ở giai đoạn đầu với các cấu kiện dạng thanh, dầm và khung, còn thế giới đã tiến tới mô hình 2D, 3D và modular. Riêng tại CenPrecast hiện phát triển khiêm tốn ở mức làm hệ khung dầm và nhà công nghiệp.

Thanh Tú

FILI

– 07:00 16/05/2026