Ngành cảng biển bội thu bất chấp biến động

Ngành cảng biển bội thu bất chấp biến động

Mặc cho tình hình kinh tế thế giới đầy biến động trong quý đầu năm, mà nổi cộm là sự bùng phát xung đột tại Trung Đông, các nhà khai thác cảng biển tại Việt Nam vẫn đồng loạt ghi nhận các mức tăng trưởng hai chữ số.

Cảng nước sâu Gemalink tại khu vực cụm cảng Cái Mép – Thị Vải.

Bối cảnh làm ăn thuận lợi của ngành cảng biển vẫn hiện hữu khi cuộc chiến nổ ra tại Trung Đông vào tháng 3 vẫn chưa gây ảnh hưởng rõ rệt đến hoạt động thương mại quốc gia. Theo thống kê từ Cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam trong quý đầu năm đã tiệm cận 250 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ năm trước.

Số liệu nêu trên tóm gọn lại môi trường gió thuận chiều mà ngành cảng biển hoạt động. Theo đó, nhóm công ty cảng hàng đầu cũng ghi nhận những mức tăng trưởng lợi nhuận ấn tượng.

Nổi bật nhất là Tổng Công ty Hàng Hải Việt Nam (VIMC, UPCoM: MVN) khi họ dẫn đầu về con số lợi nhuận tuyệt đối lẫn mức tăng trưởng, với 670 tỷ đồng lợi nhuận ròng và tăng trưởng 148% so với cùng kỳ năm trước.

Dù có hoạt động đa dạng liên quan đến hàng hải, động lực tăng trưởng của VIMC trong quý đầu năm chủ yếu vẫn đến từ lĩnh vực cảng biển. Một loạt công ty thành viên của VIMC cũng đồng thời góp mặt vào nhóm đạt hiệu quả kinh doanh cao nhất ngành, như Cảng Hải Phòng (UPCoM: PHP), Cảng Sài Gòn (UPCom: SGP), Cảng Đà Nẵng (HNX: CDN) hay Cảng Quy Nhơn (HOSE: QNP).

Trong nhóm công ty VIMC, một đòn bẩy đáng chú ý cho kết quả kinh doanh là việc khai thác bến số 3 và 4 tại cảng nước sâu Lạch Huyện, TP Hải Phòng, đã sinh lời sớm hơn dự tính trước đây, nhờ vào việc Công ty Cảng Hải Phòng sớm lập liên doanh khai thác cùng đơn vị vận hành cảng của hãng tàu lớn nhất thế giới MSC.

Trong khi đó, một ông lớn ngành cảng khác là Gemadept (HOSE: GMD) cũng báo cáo quý có lợi nhuận cao nhất trong vòng 2 năm, đạt mức tăng trưởng 33% về lãi ròng, với sự đóng góp lớn từ hiệu quả của cụm cảng nước sâu Gemalink ở khu vực Cái Mép – Thị Vải, TPHCM.

Theo chia sẻ từ phó Tổng Giám đốc Gemalink – ông Cao Hồng Phong tại cuộc họp thường niên Gemadept vào đầu tháng 5,  lượng hàng qua cảng đã tăng mạnh từ cuối năm ngoái đến nay, một phần nhờ dòng hàng dịch chuyển từ Singapore và Malaysia về Việt Nam. Sau quý đầu năm, Cảng Gemalink đã thực hiện hơn 25% kế hoạch sản lượng cả năm và đang hướng tới mục tiêu khoảng 2.15 triệu TEU trong năm 2026.

Ngoài những cái tên nổi bật nhất của ngành, hàng loạt doanh nghiệp cảng biển nhỏ hơn cũng cho thấy bức tranh kinh doanh khả quan, với doanh thu toàn ngành tăng trưởng.

Tuy nhiên, câu chuyện đáng chú ý là thành tích lợi nhuận của một công ty hàng đầu lại khá ảm đạm. Viconship (HOSE: VSC) – nhà khai thác cảng lớn tại Hải Phòng – với quy mô doanh thu quý 1 vượt 860 tỷ đồng, tăng trưởng 26%, nhưng chỉ ghi nhận lãi ròng vỏn vẹn 13 tỷ đồng, giảm đến 83%.

Viconship hiện đang quản lý các bến cảng tại Cảng Xanh, Cảng Xanh VIP và Cảng Nam Hải Đình Vũ tại khu vực cảng TP Hải Phòng.

Thực tế, Doanh nghiệp cho biết, hoạt động sản xuất kinh doanh của các đơn vị cảng biển vẫn tăng trưởng tốt. Sự suy yếu về lợi nhuận chủ yếu xuất phát từ việc các chi phí bán hàng và chi phí tài chính tăng cao trong kỳ. Chẳng hạn, so sánh quý đầu năm nay và năm trước, riêng chi phí lãi vay quý đầu năm đã tăng vọt từ 36 tỷ đồng lên đến 121 tỷ đồng, khi nợ vay của Viconship tăng thêm hàng ngàn tỷ đồng do mở rộng đầu tư.

Trong khi đó, doanh nghiệp cảng duy nhất ghi nhận thua lỗ trong quý đầu năm là CTCP Dầu khí Đầu tư Khai thác Cảng Phước An (UPCoM: PAP). Đây là đơn vị quản lý Cảng Phước An, có quy mô 164 ha và hiện đã khai thác chiều dài cầu cảng gần 1.6 km, tọa lạc bên bờ sông Thị Vải, tỉnh Đồng Nai. Do mới đi vào hoạt động từ tháng 10/2024, doanh thu trong giai đoạn đầu khai thác vẫn chưa bù được chi phí, từ đó Doanh nghiệp liên tục ghi nhận lỗ hàng trăm tỷ đồng ở các quý gần đây.

Theo báo cáo phân tích từ CTCK Mirae Asset Việt Nam, căng thẳng thương mại toàn cầu đã bắt đầu ổn định từ đầu năm 2026 khi Mỹ và các đối tác thương mại chính đạt được sự đồng thuận rộng rãi về bối cảnh thuế quan mới. Tình hình này tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động giao thương.

Trong khi đó, giữa môi trường thuế quan đối ứng phức tạp của năm trước cho đến nay, số liệu thống kê kim ngạch nhập khẩu hàng hóa vào Mỹ cho thấy, Việt Nam vẫn nằm trong nhóm quốc gia hưởng lợi từ xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng khỏi Trung Quốc.

Tuy nhiên, Mirae Asset cũng đánh giá rằng, sự ổn định hơn về thương mại đang bị lu mờ bởi sự bất ổn địa chính trị ngày càng gia tăng.

Thực tế, đến đầu tháng 3, chiến sự đã bùng phát tại Trung Đông, kéo theo hệ quả rõ rệt là giá năng lượng tăng vọt và nguồn cung năng lượng cho khu vực châu Á trở nên căng thẳng. Trước áp lực lạm phát ngày càng gia tăng, giới chuyên gia bắt đầu đưa ra những cảnh báo về nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, các diễn biến tiếp theo cần được theo dõi chặt chẽ. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, hoạt động của các nhà khai thác cảng vẫn ghi nhận tín hiệu tích cực. Riêng trong tháng 4 vừa qua, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam vẫn đạt gần 96 tỷ USD, tăng 29% so với cùng kỳ năm trước, qua đó duy trì đà thuận lợi cho toàn ngành.

Thừa Vân

FILI

– 12:00 25/05/2026