Khởi nghiệp từ một ngành mà “chưa ai biết gì”
Trong khi nhiều startup lựa chọn những thị trường đã có sẵn nhu cầu, Nguyễn Công Nam Hiến lại đi theo hướng ngược lại: chọn rong biển – một ngành gần như còn sơ khai tại Việt Nam – để bắt đầu hành trình khởi nghiệp.
Nhà sáng lập GENKAI thường được cộng đồng kinh doanh gọi bằng cái tên “Vua rong biển”, không chỉ vì quy mô doanh nghiệp anh gây dựng, mà còn bởi tham vọng đưa rong biển từ một “ngách nhỏ” trở thành ngành hàng quốc gia. Ít ai nghĩ rằng phía sau tham vọng ấy là rất nhiều năm chật vật với những lời từ chối và hoài nghi.
“Khi bắt đầu, gần như chưa ai biết gì về rong biển”, Nam Hiến nhớ lại. Người tiêu dùng chưa hình dung sản phẩm này dùng để làm gì, ăn ra sao hay có phù hợp với khẩu vị người Việt hay không. Điều đó đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không chỉ bán sản phẩm, mà còn phải tạo ra cả nhu cầu thị trường.
Theo anh, mọi ngành lớn đều từng bắt đầu từ những điều rất nhỏ. Cà phê từng chỉ là thức uống vỉa hè trước khi trở thành ngành công nghiệp tỷ USD. Điện thoại cảm ứng cũng từng bị xem là ý tưởng xa lạ cho đến khi iPhone thay đổi toàn bộ thị trường.
“Không có cái gì thật sự nhỏ cả, tất cả chỉ là nhỏ cho tới khi bạn đủ năng lực tiếp thị và tạo ra sức hút”, anh nói.
Năm 2016, Nam Hiến bắt đầu mở xưởng, xin giấy phép, thuê công nhân và phát triển sản phẩm. Nhưng để hoàn thiện một gói rong biển đầu tiên, anh mất gần 18 tháng.
Khi mang sản phẩm đi chào hàng tại các hệ thống bán lẻ lớn, anh từng nhận những phản hồi phũ phàng. Một đại diện siêu thị thẳng thắn nói với anh rằng: “Công ty chỉ có một sản phẩm thì làm ăn cái gì?”. Đó là cú sốc lớn với một startup non trẻ. Tất cả tiền tiết kiệm, công sức và kỳ vọng dường như đổ sông đổ biển chỉ sau vài cuộc gặp.
Nhưng cũng chính thời điểm ấy đã thay đổi tư duy kinh doanh của Nam Hiến. Anh nhận ra thị trường không vận hành bằng đam mê cá nhân, mà bằng nhu cầu thực tế của khách hàng.
Sau thất bại ban đầu, anh tiếp tục huy động vốn, mở rộng nhà xưởng, cải tiến sản phẩm và hoàn thiện hồ sơ doanh nghiệp trước khi quay lại chào hàng lần nữa. Chỉ sau vài tháng, kết quả đã hoàn toàn khác.
Năm 2017, GENKAI chính thức đưa sản phẩm vào hệ thống bán lẻ đầu tiên. Chỉ một năm sau, thương hiệu này đã xuất hiện tại nhiều chuỗi siêu thị lớn trên toàn quốc, đặt nền móng cho ngành rong biển tiêu dùng tại Việt Nam.
Giấc mơ biến rong biển thành ngành hàng quốc gia
Ít người biết rằng trong một chuyến đi sang Hàn Quốc nhiều năm trước, Nam Hiến từng tự hứa với bản thân rằng: “10 năm nữa rong biển sẽ là ngành lớn ở Việt Nam”.
Đến hiện tại, anh cho rằng GENKAI mới chỉ đi được khoảng 25% chặng đường. Nhưng từng bước tiến đều đang được xây dựng rất rõ ràng.
Hiện thương hiệu này đã có mặt tại phần lớn hệ thống siêu thị, cửa hàng tạp hóa và các sàn thương mại điện tử trong nước với độ phủ khoảng 75%.
Tham vọng tiếp theo của GENKAI không chỉ là bán rong biển, mà là xây dựng cả một chuỗi giá trị hoàn chỉnh “made in Vietnam”, từ vùng nguyên liệu, sản xuất cho tới thương hiệu xuất khẩu.
Nam Hiến cho rằng Việt Nam hoàn toàn có đủ điều kiện để phát triển ngành rong biển quy mô lớn. Các vùng ven biển từ Khánh Hòa, Nha Trang đến Quy Nhơn vốn đã có truyền thống nuôi trồng rong biển, nhưng thiếu tiêu chuẩn hóa, công nghệ và hệ thống phân phối bài bản.
“Người dân vẫn trồng, vẫn khai thác, chỉ là chưa được làm đúng cách”, anh nói. Đó cũng là lý do GENKAI theo đuổi kế hoạch xây dựng vùng nguyên liệu tại Việt Nam thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu từ Hàn Quốc hay Nhật Bản.
Theo Nam Hiến, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Trung Quốc đều đã biến rong biển thành ngành công nghiệp mũi nhọn với giá trị xuất khẩu rất lớn. Vì vậy, Việt Nam – quốc gia có bờ biển dài và điều kiện tự nhiên thuận lợi – hoàn toàn có thể làm được điều tương tự nếu biết đầu tư đúng hướng.
Không dừng ở thị trường nội địa, GENKAI cũng đang chuẩn bị bước vào hành trình xuất khẩu. Trung Quốc và Indonesia được chọn là hai thị trường ưu tiên đầu tiên nhờ vị trí địa lý gần, sức mua lớn và văn hóa tiêu dùng tương đồng với Việt Nam.
Với Nam Hiến, xuất khẩu không đơn giản là bán hàng ra nước ngoài, mà là hành trình xây dựng thương hiệu Việt đủ mạnh để cạnh tranh quốc tế.
Tư duy của thế hệ doanh nhân muốn “nâng tầm” thương hiệu Việt
Từ startup nhỏ với vài chục đơn hàng ban đầu, GENKAI hiện đã sở hữu nhà máy rộng khoảng 3.000 m² với hơn 400 nhân sự và sản lượng hàng năm đạt trên 400 triệu lá rong biển. Nhưng điều Nam Hiến quan tâm không chỉ là doanh thu hay quy mô sản xuất.
Anh cho rằng thế hệ doanh nhân trẻ hiện nay cần nghĩ xa hơn chuyện tích lũy tài sản, mà phải hướng tới xây dựng hệ sinh thái và giá trị quốc gia.
Điều khiến anh trăn trở nhất là việc Việt Nam có rất nhiều lợi thế về nông sản, thực phẩm nhưng lại thiếu các thương hiệu toàn cầu đủ mạnh. Trong khi Thái Lan có Red Bull, Indonesia có Indomie hay nhiều quốc gia khác đều sở hữu thương hiệu thực phẩm nổi tiếng quốc tế, Việt Nam vẫn chủ yếu xuất khẩu nguyên liệu thô.
“Tôi không muốn đi theo vết xe cũ chỉ bán cái mình có mà không tạo ra giá trị gia tăng”, anh chia sẻ. Với Nam Hiến, rong biển chỉ là bước khởi đầu. Trong tương lai, anh muốn tiếp tục mở rộng sang các ngành chiến lược khác như lúa gạo và thủy sản – những lĩnh vực mà Việt Nam có thế mạnh nhưng chưa xây dựng được thương hiệu toàn cầu xứng tầm.
Nhìn lại hành trình của mình, anh cho rằng điều quan trọng nhất với doanh nhân trẻ là khả năng thích nghi và học hỏi liên tục.
“Tôi luôn nghĩ không ai cứu mình cả, chỉ có mình mới cứu được mình”, anh nói. Có lẽ cũng chính tinh thần ấy đã giúp một startup rong biển từng bị xem là “quá nhỏ” dần trở thành một trong những thương hiệu tiêu dùng đáng chú ý trên thị trường Việt Nam hôm nay.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/vua-rong-bien-genkai-va-giac-mo-dua-mot-nganh-con-so-khai-cua-viet-nam-ra-the-gioi-1448905.html
