M&A Việt Nam – Thị trường tiềm năng chưa được định giá đúng?

M&A Việt Nam – Thị trường tiềm năng chưa được định giá đúng?

Từng là tâm điểm thu hút dòng vốn toàn cầu nhờ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng và tăng trưởng mạnh mẽ, thị trường mua bán và sáp nhập (M&A) tại Việt Nam chững lại trong hơn 1 năm qua. Sự trầm lắng này khiến giới đầu tư đặt ra câu hỏi liệu đây là hệ quả từ những cơn gió ngược vĩ mô, hay thực chất các tài sản giá trị tại Việt Nam đang bị định giá sai trên bàn cờ vốn quốc tế?

* Làn sóng M&A mới tại Việt Nam: Sức bật từ dòng vốn nội, công nghệ và cú hích nâng hạng

Tại Diễn đàn đối thoại cấp cao Venture Forum 2026 chủ đề “Bức tranh M&A Việt Nam: Những động lực dẫn dắt làn sóng mới” diễn ra sáng ngày 12/06, trong phiên thảo luận “Việt Nam – Thị trường tiềm năng chưa được định giá đúng? Chia sẻ từ góc nhìn chiến lược và dòng vốn đầu tư”, các chuyên gia đã cung cấp góc nhìn thực tế về thị trường mua bán và sáp nhập (M&A) tại Việt Nam, làm rõ những khác biệt giữa kỳ vọng và thực tiễn, từ đó nhận diện những cơ hội chưa được định giá đúng và cách giá trị được hình thành trong các giao dịch.

Diễn đàn đối thoại cấp cao Venture Forum 2026 chủ đề “Bức tranh M&A Việt Nam: Những động lực dẫn dắt làn sóng mới” diễn ra ngày 12/06. Ảnh: BTC

Áp lực vĩ mô che lấp lực hấp dẫn cấu trúc

Ông Andrea Campagnoli – Đối tác sáng lập, Bain Việt Nam lý giải nguyên nhân khiến dòng thương vụ M&A chững lại, ông Andrea Campagnoli khẳng định bối cảnh vĩ mô toàn cầu đang chi phối tâm lý nhà đầu tư, thay vì các rào cản mang tính cấu trúc nội tại của nền kinh tế.

Ông Andrea Campagnoli – Đối tác sáng lập, Bain Việt Nam

Chuyên gia phân tích rằng nguồn vốn đầu tư tư nhân (Private Equity – PE) phản ứng nhạy bén với chu kỳ lãi suất. Trong kỷ nguyên lãi suất thấp, mức tăng trưởng cao của Việt Nam là thỏi nam châm. Tuy nhiên, khi lãi suất được neo cao tại Mỹ, các quỹ đầu tư sở hữu lượng vốn chờ giải ngân lớn dễ dàng đạt được mức tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) từ 15-18% bằng đồng USD ngay tại các thị trường phát triển. Sự thay đổi phương trình rủi ro – lợi nhuận này khiến dòng vốn ngoại trở nên thận trọng hơn trước bài toán tỷ giá và định giá tại các thị trường mới nổi.

Mặc dù vậy, ông Andrea Campagnoli nhấn mạnh sức hút cốt lõi của Việt Nam vẫn được củng cố. Chuỗi cung ứng vẫn dịch chuyển về đây, song hành cùng sự gia tăng của tầng lớp trung lưu và nhu cầu nội địa đối với các lĩnh vực như dịch vụ tài chính hay chăm sóc sức khỏe. Ông Andrea chia sẻ góc nhìn lạc quan: “Tôi chưa từng gặp một nhà đầu tư nào muốn tiến vào thị trường châu Á mà lại bỏ qua Việt Nam khỏi chiến lược của mình”.

Bàn về chiến lược tạo giá trị để thu hút người mua, ông cho rằng các nhà đầu tư hiện đại buộc phải trang bị năng lực chuyên sâu, đặc biệt là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tối ưu hóa quy trình vận hành, biến doanh nghiệp trở thành những mục tiêu “thâu tóm” hoàn hảo trong mắt các tập đoàn quốc tế.

Bẫy nợ nội địa và rào cản quản trị cản bước định giá

Ông Chris Freund – Nhà sáng lập và Giám đốc điều hành, Mekong Capital nhìn nhận, sự trỗi dậy mạnh mẽ của các văn phòng gia đình (family office) nội địa được quản lý chuyên nghiệp, tạo ra một kênh thanh khoản mới trên thị trường. Tuy nhiên, kỳ vọng định giá của nhóm bên mua này thường thấp hơn mặt bằng chung, khiến họ chưa phải là lựa chọn ưu tiên hàng đầu. Lối thoát vốn mang lại giá trị cao nhất vẫn luôn đến từ các nhà đầu tư chiến lược nước ngoài, đặc biệt là các tập đoàn từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan hay châu Âu muốn thâm nhập sâu vào thị trường nội địa.

Ông Chris Freund – Nhà sáng lập và Giám đốc điều hành, Mekong Capital

Đáng chú ý, ông Chris Freund chỉ ra chướng ngại lớn cản trở việc chốt thỏa thuận và nâng cao định giá, xuất phát từ nghịch lý của dòng vốn nội địa. Hệ thống ngân hàng Việt Nam hiện cung cấp các khoản vay bằng tiền VND với chi phí rẻ, chỉ khoảng 8%, thấp hơn nhiều so với mức 15-18% nếu vay bằng USD. Sự dồi dào của nguồn tín dụng này khiến nhiều doanh nghiệp lạm dụng đòn bẩy tài chính, đẩy mức nợ lên chạm ngưỡng rủi ro chỉ để né tránh việc gọi vốn cổ phần. Nguyên nhân sâu xa là các chủ doanh nghiệp e ngại việc chia sẻ quyền kiểm soát và phải tuân thủ các tiêu chuẩn quản trị minh bạch từ các quỹ đầu tư.

“Những doanh nghiệp dễ bán nhất là những công ty có HĐQT mạnh, nền tảng độc lập và CEO chuyên nghiệp. Ngược lại, người mua sẽ chạy mất nếu công ty thiếu vắng các yếu tố này và nhà sáng lập vẫn ôm mọi việc”, ông Chris Freund nhấn mạnh. Ông dẫn chứng từ thương vụ đầu tư vào Pharmacity, nơi quỹ đã phải kiên trì để tái cấu trúc toàn diện chuỗi cung ứng, mang lại kết quả tăng trưởng doanh số gấp đôi. Lãnh đạo Mekong Capital tin rằng, các ngành như công nghệ sinh học và công nghệ nông nghiệp sẽ là những thỏi nam châm thu hút vốn mới, đồng thời những doanh nghiệp biết gắn kết mục tiêu của mình với định hướng chiến lược quốc gia sẽ có ưu thế.

Tín dụng tư nhân và sự dịch chuyển chiến lược thâu tóm

Trong bối cảnh thị trường M&A truyền thống gặp khó khăn về định giá, ông Tze Hoe Chan – Giám đốc điều hành ZIDO Capital Asia, mang đến giải pháp linh hoạt thông qua tín dụng tư nhân. Theo ông, đây không chỉ là công cụ cấu trúc nợ mà là chiến lược hữu ích trong giai đoạn thị trường biến động. Công cụ này giúp các doanh nghiệp cân bằng cấu trúc vốn, tiếp tục đầu tư mở rộng và quan trọng nhất là bảo toàn giá trị vốn chủ sở hữu. “Tín dụng tư nhân cho phép doanh nghiệp tiếp tục phát triển mà không bị rơi vào tình thế ép buộc phải thoái vốn ở mức định giá thấp”, ông giải thích.

Ông Tze Hoe Chan – Giám đốc điều hành ZIDO Capital Asia

Dưới góc nhìn của một quỹ đầu tư tăng trưởng, ông Tze Hoe Chan khẳng định việc nâng tầm giá trị doanh nghiệp hiện nay đòi hỏi sự dấn thân thực tế. Các nhà quản lý quỹ phải trực tiếp tháo gỡ khó khăn trong vận hành thay vì chỉ đứng ngoài quan sát. Tại Việt Nam, ông đánh giá cao tiềm năng của mảng tự động hóa công nghiệp dựa trên nền tảng công nghệ – nơi quá trình số hóa đang âm thầm cải thiện hiệu suất chuỗi cung ứng mà không làm mất đi lợi thế chi phí nhân công.

Vị đại diện từ Zebo Capital Asia khẳng định Việt Nam không thiếu vắng tài năng lẫn cơ hội để sinh ra những biểu tượng công nghệ mang tầm vóc khu vực và toàn cầu. Nhiệm vụ của các nhà đầu tư không chỉ là rót vốn, mà phải đồng hành, mang tri thức quản trị toàn cầu về để các doanh nghiệp nội địa vươn mình, phá vỡ định kiến về thị trường bị định giá thấp.

Cát Lam

FILI

– 18:38 12/06/2026