Nhân viên môi giới trước áp lực nâng chuẩn

Nhân viên môi giới trước áp lực nâng chuẩn

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang tiến gần mục tiêu nâng hạng, kéo theo yêu cầu cao hơn về bảo vệ nhà đầu tư và chuẩn hóa đội ngũ môi giới.

Áp lực này càng rõ nét sau khi Bộ Tài chính ban hành Thông tư 135/2025/TT-BTC, bổ sung yêu cầu đào tạo liên tục, quản lý tập trung bằng hệ thống điện tử. Gần đây, cơ quan quản lý cũng tăng cường giám sát hoạt động tư vấn trên mạng xã hội.

Siết chặt quy định đồng nghĩa với việc nhiều vi phạm sẽ bị đưa ra ánh sáng hơn. Thời gian qua, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) liên tục xử phạt các vi phạm trong hoạt động môi giới và tư vấn chứng khoán, tiêu biểu là Chứng khoán EVS và Tân Việt (TVSI) do bố trí nhân sự chưa có chứng chỉ hành nghề, trong khi CTCP Đầu tư ITP bị phạt tiền và đình chỉ cung cấp dịch vụ chứng khoán 2 năm vì phát hành báo cáo phân tích, khuyến nghị đầu tư khi chưa được cấp phép.

Những thay đổi này cho thấy cơ quan quản lý đang hướng tới xây dựng đội ngũ môi giới chuyên nghiệp hơn, có năng lực chuyên môn và trách nhiệm nghề nghiệp cao hơn. Điều đó cũng đồng nghĩa người làm nghề phải nhanh chóng thích nghi với các chuẩn mực mới.

Chấm dứt thời của “anh hùng tư vấn”

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất thời gian gần đây là việc cơ quan quản lý tăng cường giám sát hoạt động tư vấn đầu tư trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, YouTube hay các nhóm Zalo.

Trao đổi với người viết, ông Trương Hiền Phương – Giám đốc cấp cao Công ty Chứng khoán KIS Việt Nam, đồng thời đã có hơn 20 năm kinh nghiệm trong nghề môi giới, cho biết đã thấy rất nhiều trường hợp lạm dụng mạng xã hội để hô hào, lôi kéo nhà đầu tư. Đáng lo ngại hơn, một số hoạt động có dấu hiệu phục vụ cho lợi ích riêng của người đứng sau.

Các nhóm đầu tư trên mạng xã hội có thể tạo biến động mạnh đối với những cổ phiếu thanh khoản thấp, thậm chí khuếch đại tâm lý trong các giai đoạn giảm sâu. Việc cơ quan quản lý xử lý mạnh tay là hoàn toàn đúng đắn, nhằm hạn chế tối đa tình trạng “anh hùng tư vấn” xuất hiện tràn lan.

Ông Khoa – Giám đốc Môi giới tại một công ty chứng khoán lớn và từng có kinh nghiệm làm việc tại nước ngoài, cho biết các thị trường phát triển đặt ra yêu cầu rất cao về đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn.

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới nâng hạng, hoạt động tư vấn cần được đưa trở lại các chuẩn mực nghề nghiệp. Nếu nhìn sang các thị trường phát triển, rất khó để thấy một môi giới đầu tư chuyên nghiệp thực hiện hoạt động tư vấn bằng cách livestream trên TikTok.

Việc có các chế tài xử phạt là hợp lý, tuy nhiên thực tiễn tại Việt Nam vẫn còn tương đối nhẹ nếu so với thông lệ quốc tế. Tại các thị trường phát triển như Mỹ, những hành vi tư vấn đầu tư không chính thống hoặc vi phạm pháp luật có thể dẫn đến các vụ việc hình sự chứ không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính.

Không chỉ bán hàng, môi giới phải trở thành chuyên gia tư vấn

Nếu muốn nâng chuẩn, người môi giới chứng khoán trước hết phải đạt chuẩn tối thiểu – từ chứng chỉ, đạo đức đến năng lực (ảnh minh họa)

Sự phát triển của thị trường trong nhiều năm qua đã làm thay đổi đáng kể vai trò của người môi giới. Nếu trước đây công việc chủ yếu của môi giới xoay quanh việc mở tài khoản và hỗ trợ giao dịch thì hiện nay nhà đầu tư ngày càng đòi hỏi nhiều hơn ở năng lực tư vấn. Điều đó đòi hỏi người môi giới phải hiểu doanh nghiệp, có khả năng phân tích tài chính, cập nhật thông tin vĩ mô và xu hướng ngành để nâng cao chất lượng tư vấn.

Theo ông Trương Hiền Phương, việc nâng chuẩn là xu hướng tất yếu. Người môi giới không chỉ cần cập nhật kiến thức liên tục mà còn phải nâng cấp kỹ năng phân tích, sử dụng công nghệ và từng bước hướng tới vai trò quản lý tài sản cho khách hàng.

Bên cạnh năng lực, chứng chỉ hành nghề – một yêu cầu bắt buộc để bảo đảm năng lực và độ tin cậy của người tư vấn – vẫn thuờng bị bỏ qua. Yếu tố này cần được chú trọng và siết chặt hơn.

“Tôi hoàn toàn ủng hộ chủ trương và định hướng của UBCKNN trong việc nâng cao các tiêu chuẩn đối với đội ngũ môi giới. Các công ty chứng khoán cũng cần hỗ trợ người lao động phát triển năng lực chuyên môn và đáp ứng tiêu chuẩn pháp lý. Về phía người hành nghề, bất kỳ ai cũng nên xem đây là tiêu chuẩn bắt buộc” – ông Phương chia sẻ.

Đồng tình với quan điểm này, ông Khoa nhấn mạnh vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở các chế tài xử phạt mà còn ở nhận thức của chính người hành nghề. Nếu muốn nâng chuẩn, người môi giới trước hết phải đạt chuẩn tối thiểu – từ chứng chỉ, đạo đức đến năng lực.

Ở nhiều quốc gia phát triển, việc tư vấn đầu tư mà không có giấy phép gần như không thể xảy ra. Trong khi đó, tại Việt Nam vẫn tồn tại những mô hình cộng tác viên hoặc những cá nhân tham gia tư vấn khi chưa có chứng chỉ hành nghề. Đây là hiện tượng khá đặc thù.

Tựu trung, hoạt động tư vấn đầu tư nên dần được nhìn nhận là một nghề nghiệp chuyên môn cao, đòi hỏi trách nhiệm đối với từng khuyến nghị được đưa ra. Việc nâng chuẩn nghề môi giới là xu hướng tất yếu khi thị trường chứng khoán ngày càng chuyên nghiệp, tạo cơ hội cho những môi giới có năng lực chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp và khả năng thích ứng với công nghệ phát triển bền vững.

Huy Khải

FILI

– 10:00 23/06/2026