Triển vọng vào Watch List của MSCI: 2027 là kịch bản thực tế hơn cho Việt Nam

Rạng sáng 24/6 (giờ Việt Nam), Morgan Stanley Capital International (MSCI) công bố Báo cáo Rà soát Phân loại Thị trường Thường niên 2026 (Annual Market Classification Review 2026). Đáng chú ý, trong báo cáo dài 6 trang, Việt Nam không được nhắc đến. Điều này đồng nghĩa thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục chưa được đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng (Watch List) – bước đệm quan trọng trước khi một thị trường được xem xét nâng hạng từ cận biên lên mới nổi.

Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư Công ty Chứng khoán An Bình (ABS), kết quả này không gây bất ngờ. Ông cho rằng MSCI đang ngày càng khắt khe hơn trong quá trình xem xét nâng hạng, khi rủi ro các thị trường mới được nâng hạng nhanh chóng bị xem xét hạ hạng trở lại ngày càng lớn.

“Giải pháp thì có, nhưng cần quyết liệt hơn và rõ ràng hơn. Cần có những kiến trúc sư quy hoạch thực sự hiểu rõ bản chất và cách thức đánh giá của các tổ chức chỉ số”, ông Minh đánh giá.

Trước đó, vào ngày 19/06/2026, MSCI đã công bố Báo cáo Đánh giá Khả năng Tiếp cận Thị trường 2026 của 79 thị trường chứng khoán toàn cầu với tất cả 18 tiêu chí định tính.

Đối với Việt Nam, MSCI ghi nhận thêm một số tiến triển trong quá trình cải cách thị trường như ghi nhận Việt Nam có thúc đẩy chương trình cải cách thị trường vốn, ứng dụng mô hình global broker, chuẩn bị go-live CCP. Đồng thời, Việt Nam có tiến triển trong việc công bố thông tin bằng tiếng Anh, và một số định hướng nới lỏng room ngoại tại một số ngành.

Dù vậy, toàn bộ 18 tiêu chí định tính đánh giá khả năng tiếp cận thị trường giữ nguyên so với kỳ đánh giá trước. Trong đó, 8 tiêu chí vẫn ở mức cần cải thiện, bao gồm: giới hạn sở hữu nước ngoài, room ngoại, quyền bình đẳng của nhà đầu tư nước ngoài, ngoại hối, công bố thông tin, thanh toán/bù trừ, cho vay chứng khoán và bán khống.

Tiêu chí đánh giá của MSCI với các thị trường cận biên. Trong đó, Việt Nam vẫn còn nhiều điểm cần cải thiện.

Theo quan điểm của KBSV, Việt Nam không nhất thiết phải đáp ứng được đủ 18 tiêu chí theo MSCI yêu cầu để được nâng hạng. Trên thực tế, phần lớn các thị trường mới nổi đều có trung bình từ 3 – 4 tiêu chí cần cải thiện (bị đánh dấu “-”), cá biệt nhiều thị trường đang được xếp hạng mới nổi còn nhiều tiêu chí cần cải thiện có Ấn Độ (7 tiêu chí), Trung Quốc A- Share (6 tiêu chí), Saudi Arabia và Brazil (cùng 5 tiêu chí)…

Tuy nhiên với kết quả mới đây chưa được vào Watch list, KBSV cho rằng nguyên nhân là do Việt Nam bị giữ nguyên đánh giá từ tháng 6/2025 đến nay cho bộ 18 tiêu chí, bao gồm các tiêu chí trọng yếu mà hầu hết các thị trường mới nổi đều đã vượt qua như Clearing & Settlement (chờ đợi mô hình CCP hoàn thiện), FX liberalization, foreign room.

Thay vào đó, khả năng Việt Nam được đưa vào nhóm cân nhắc nâng hạng nhiều khả năng sẽ rơi vào 2027, khi mà Chính phủ, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các cơ quan liên quan đã đẩy nhanh nhiều cải cách trọng yếu, và được MSCI cũng như nhiều quỹ đầu tư nước ngoài công nhận.

Ông Nguyễn Thế Minh cũng đồng tình, khả năng Việt Nam được đưa vào Watch List ngay trong năm nay là không cao. Kịch bản thực tế hơn có thể là năm 2027, khi các giải pháp liên quan đến sở hữu nước ngoài được triển khai rõ ràng và chứng minh hiệu quả trên thực tế.

Thực tế, câu chuyện room ngoại không phải vấn đề mới. Suốt nhiều năm qua, giới đầu tư quốc tế liên tục phản ánh việc nhiều cổ phiếu chất lượng đã kín room, khiến họ không thể tiếp cận dù vẫn còn nhu cầu đầu tư. Trong hệ thống đánh giá của MSCI, đây cũng là tiêu chí có trọng số rất lớn.

Chính từ thông tin mới nhất từ MSCI, áp lực chốt lời ngắn hạn có thể xuất hiện tại các nhóm cổ phiếu đã tăng theo kỳ vọng nâng hạng. Tuy nhiên, kết quả này không phủ nhận lộ trình nâng hạng trung hạn, do các cải cách trọng yếu vẫn đang được triển khai và một tổ chức khác là FTSE đã xác nhận nâng hạng Việt Nam từ tháng 9/2026.