Chi phí đầu vào bước vào giai đoạn nhiều biến động
Thị trường nguyên liệu đầu vào của ngành ống nhựa đang xuất hiện những thay đổi quan trọng khi các chính sách mới từ Trung Quốc đang tạo ra áp lực tăng mang tính cấu trúc đối với giá PVC toàn cầu (nguyên liệu chính trong sản xuất ống nhựa), qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến nhóm doanh nghiệp sản xuất ống nhựa tại Việt Nam, trong đó có Công ty CP Nhựa Bình Minh (BMP).
Trong nhiều năm trước, giá PVC chịu áp lực giảm do tình trạng dư cung tại Trung Quốc, nhu cầu xây dựng yếu và cạnh tranh gay gắt giữa các nhà sản xuất. Tuy nhiên, bối cảnh này đang có dấu hiệu thay đổi khi Trung Quốc đưa PVC vào diện điều chỉnh trong chính sách hạn chế cạnh tranh không lành mạnh.
Cụ thể, tháng 3/2026, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc cùng các cơ quan liên ngành đã ban hành kế hoạch cải tạo, nâng cấp các cơ sở hạ tầng lỗi thời trong ngành hóa chất và hóa dầu giai đoạn 2026–2029. Theo kế hoạch này, các dây chuyền sản xuất đã vận hành trên 20 năm sẽ phải trải qua quá trình kiểm tra bắt buộc. Những cơ sở không đáp ứng tiêu chuẩn về môi trường và hiệu quả năng lượng sẽ phải nâng cấp, xây dựng lại hoặc bị loại khỏi thị trường.
Với ngành PVC, thay đổi này có ý nghĩa lớn bởi Trung Quốc giữ vai trò quan trọng trong cung – cầu và mặt bằng giá toàn cầu. Khi các cơ sở sản xuất cũ, kém hiệu quả dần bị siết lại, nguồn cung giá rẻ có thể giảm theo thời gian. Tuy nhiên, tác động này khó diễn ra ngay lập tức, quá trình phục hồi giá PVC sẽ chậm và từng bước, do việc cắt giảm công suất cần thời gian, trong khi các yếu tố nền tảng của thị trường Trung Quốc vẫn còn yếu.
Một yếu tố khác có thể làm chi phí nguyên liệu tăng là việc Trung Quốc bãi bỏ hoàn thuế xuất khẩu 13% đối với bột nhựa PVC từ ngày 1/4/2026. Trước đây, khoản hoàn thuế này đóng vai trò như vùng đệm lợi nhuận cho các nhà sản xuất trong nước khi xuất khẩu. Khi chính sách bị bãi bỏ, doanh nghiệp Trung Quốc mất đi một phần hỗ trợ về biên lợi nhuận và có thể phải điều chỉnh giá xuất khẩu để bù đắp.
Theo đánh giá của Chứng khoán Rồng Việt, các nhà sản xuất Trung Quốc khó chuyển toàn bộ mức 13% này vào giá bán do nhu cầu nội địa vẫn yếu, dư cung còn lớn và cạnh tranh quốc tế gia tăng. Dù vậy, áp lực tăng giá xuất khẩu từ Trung Quốc vẫn có thể kéo mặt bằng giá PVC toàn cầu lên cao hơn, qua đó tác động đến chi phí đầu vào của các doanh nghiệp ống nhựa Việt Nam.
Tồn kho giá thấp hỗ trợ BMP trong ngắn hạn
Bên cạnh yếu tố chính sách từ Trung Quốc, xung đột Trung Đông cũng tạo ra tác động ngắn hạn lên giá nguyên liệu. Cụ thể, giá dầu tăng mạnh đã đẩy giá PVC gốc ethylene (loại nguyên liệu BMP sử dụng) đi lên. Cụ thể, giá PVC gốc ethylene đã tăng 87% tại đỉnh so với cuối năm 2025, tăng 27% từ đầu năm và tăng 18% nếu tính bình quân từ đầu năm so với cùng kỳ.
Trước áp lực chi phí đầu vào, các doanh nghiệp ống nhựa tại Việt Nam đã đồng loạt điều chỉnh giá bán từ cuối tháng 3 và đầu tháng 4/2026. BMP tăng giá niêm yết khoảng 15% đối với PVC, 30% đối với HDPE và 15% đối với PPR. Tập đoàn Hoa Sen (HSG) tăng giá PVC khoảng 15%, trong khi NTP tăng giá 20% đối với HDPE và 25% đối với PVC, PPR.
Với BMP, điểm tựa trong ngắn hạn đến từ lượng tồn kho giá thấp đã chuẩn bị cho nửa đầu năm. Trong bối cảnh giá bán đã điều chỉnh tăng từ đầu tháng 4, lượng hàng tồn kho này có thể giúp doanh nghiệp duy trì biên lợi nhuận tích cực trong quý II/2026.
.png)
Tuy nhiên, lợi thế từ tồn kho giá thấp không kéo dài mãi. Khi lượng nguyên liệu giá rẻ dần cạn kiệt, giá vốn sẽ bắt đầu phản ánh rõ hơn mặt bằng chi phí mới. Nếu giá nguyên liệu tiếp tục neo cao, biên lợi nhuận của BMP có thể thu hẹp trong trường hợp doanh nghiệp không tiếp tục tăng giá bán. Ngược lại, nếu căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt và giá đầu vào giảm, doanh nghiệp vẫn có thể phải tăng chiết khấu thương mại để giữ sản lượng tiêu thụ trong môi trường cạnh tranh.
Áp lực cạnh tranh còn đến từ sự chênh lệch giữa PVC gốc ethylene và PVC gốc acetylene. BMP chủ yếu sử dụng PVC gốc ethylene, loại nguyên liệu có độ tinh khiết cao hơn, phù hợp với các sản phẩm ống nhựa chất lượng cao. Trong khi đó, một số nhà sản xuất nhỏ có thể sử dụng PVC gốc acetylene với chi phí thấp hơn để cạnh tranh bằng giá.
Theo đánh giá, rủi ro chính đối với BMP không nằm ở việc mất vị thế trong phân khúc cao cấp, bởi các doanh nghiệp lớn như BMP, NTP và HSG chủ yếu đều sử dụng PVC gốc ethylene. Rủi ro lớn hơn là phân khúc sản phẩm chất lượng cao có thể chịu sức ép từ nhóm sản phẩm giá thấp hơn, nhất là với các khách hàng nhạy cảm về giá.
Dù vậy, mức độ rủi ro được đánh giá là hạn chế. Tại Việt Nam, nhu cầu xây dựng vẫn duy trì tích cực hơn so với Trung Quốc, trong khi ống nhựa chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng chi phí dự án. Bên cạnh đó, các thương hiệu lớn vẫn có lợi thế về nhận diện, hệ thống phân phối và chất lượng sản phẩm đã được kiểm chứng.
Biên lợi nhuận có thể bình thường hóa từ nửa cuối năm
Bức tranh kinh doanh của BMP trong năm 2026 có sự phân hóa rõ giữa hai nửa năm. Nửa đầu năm được hỗ trợ bởi tồn kho giá thấp và các đợt tăng giá bán. Sang nửa cuối năm, áp lực từ giá nguyên liệu, chiết khấu bán hàng và cạnh tranh thị phần có thể khiến biên lợi nhuận trở lại mức bình thường hơn.
Ở góc độ ngành, thị trường PVC Trung Quốc vẫn chưa thực sự thuận lợi. Tồn kho xã hội PVC tiếp tục ở mức cao, công suất sản xuất đã tăng khoảng 7% trong năm 2025, trong khi năm 2026 dự kiến không có công suất mới được bổ sung. Nhu cầu xây dựng tại Trung Quốc cũng tiếp tục trầm lắng, phản ánh qua đầu tư bất động sản và nguồn vốn cho các chủ đầu tư còn suy giảm. Các yếu tố này khiến đà tăng giá PVC có thể không quá nhanh, dù xu hướng chi phí đầu vào cao hơn về dài hạn đã rõ hơn.
Với các doanh nghiệp ống nhựa, thay đổi từ Trung Quốc là yếu tố có thể tác động dài hơn đến cấu trúc chi phí. Việc siết công suất cũ, nâng chuẩn môi trường và bãi bỏ hoàn thuế xuất khẩu PVC có thể khiến mặt bằng giá nguyên liệu không còn duy trì ở vùng thấp như giai đoạn trước.
Trong bối cảnh đó, bài toán lợi nhuận của BMP và các doanh nghiệp cùng ngành sẽ không chỉ phụ thuộc vào sản lượng tiêu thụ, mà còn gắn chặt với khả năng quản trị tồn kho, điều chỉnh giá bán, chính sách chiết khấu và năng lực giữ biên lợi nhuận khi chi phí đầu vào biến động mạnh hơn.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/trung-quoc-nham-vao-nganh-nhua-pvc-nhua-binh-minh-doi-mat-ap-luc-chi-phi-dau-vao-1453827.html
