Quý II/2026: Chỉ số tăng, thanh khoản giảm và bức tranh thị phần môi giới chứng khoán

Thanh khoản quý II thu hẹp trên diện rộng, dòng tiền dịch chuyển kênh giao dịch

Thị trường chứng khoán quý II/2026 ghi nhận sự hạ nhiệt rõ rệt về thanh khoản sau giai đoạn cao điểm quý I. Theo thống kê, tổng giá trị giao dịch toàn thị trường đạt khoảng 1.377 nghìn tỷ đồng, giảm khoảng 24% so với mức xấp xỉ 1.802 nghìn tỷ đồng của quý I – phản ánh dòng tiền có xu hướng thận trọng hơn trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường.

Nếu bóc tách kỹ hơn cấu trúc giao dịch, mức độ suy giảm của dòng tiền chủ động (khớp lệnh) trên thị trường còn sâu hơn con số thống kê tổng thể nói trên. Giá trị giao dịch khớp lệnh trên HOSE ước giảm khoảng 31% so với quý I, từ khoảng 1.620 nghìn tỷ đồng xuống còn khoảng 1.125 nghìn tỷ đồng, cho thấy hoạt động mua bán của nhà đầu tư cá nhân thực chất đã chững lại mạnh hơn những gì số liệu thanh khoản tổng thể thể hiện.

Điểm đáng chú ý trong bức tranh quý II là sự dịch chuyển tỷ trọng sang kênh giao dịch thỏa thuận trên cả ba sàn. Tại HOSE, tỷ trọng giao dịch thỏa thuận trên tổng giá trị giao dịch tăng lên 18,3%, từ mức 10,1% của quý I. Tại HNX, tỷ lệ này tăng từ 6,2% lên 14,4%. Đáng chú ý nhất là UPCoM, nơi tỷ trọng giao dịch thỏa thuận vọt lên 30,5% so với 10,1% của quý trước, tương đương cứ 100 đồng giao dịch trên sàn này thì có hơn 30 đồng được thực hiện qua kênh thỏa thuận.

Diễn biến này cho thấy phần “bù đắp” cho thanh khoản tổng thể trong quý II đến chủ yếu từ giao dịch thỏa thuận, chứ không phải từ sự cải thiện của dòng tiền khớp lệnh trên sàn giao dịch. Giao dịch thỏa thuận thường gắn với các thương vụ chuyển nhượng lô lớn và tái cơ cấu sở hữu giữa các bên đã xác định trước, trong quý II có liên quan một phần đến hoạt động tái cơ cấu của nhóm cổ phiếu Vingroup. Điều này phản ánh thị trường quý II vận động theo hai lớp tách biệt: lớp giao dịch của nhà đầu tư cá nhân suy giảm do điều kiện thị trường không thuận lợi; và lớp giao dịch có tổ chức, chủ đích, diễn ra song song và không phụ thuộc vào tâm lý ngắn hạn của nhà đầu tư cá nhân.

Bốn mã của hệ sinh thái Vingroup chiếm gần 13% giá trị giao dịch sàn HOSE

Đà tăng của VN-Index trong quý II mang dấu ấn đậm nét của nhóm cổ phiếu Vingroup. VIC tăng 63%, VHM tăng 53%, VRE tăng 14,6% và VPL tăng 7,7%. Tổng giá trị giao dịch của bốn mã đạt khoảng 176.720 tỷ đồng, chiếm 12,8% tổng giá trị giao dịch sàn HOSE trong quý, một tỷ trọng rất lớn cho chỉ bốn mã cổ phiếu.

Dòng tiền tập trung vào số ít cổ phiếu dẫn dắt chỉ số khiến mức độ phân hóa của thị trường ở mức cao. Phần lớn cổ phiếu không có diễn biến giá thuận lợi dẫn tới việc, nhà đầu tư cá nhân hạn chế giao dịch trên diện rộng.

Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này là do bối cảnh vĩ mô trong thời gian qua cũng không thuận lợi: nhà đầu tư quan ngại lãi suất ngân hàng tăng cao, trong khi xung đột tại Trung Đông đẩy giá năng lượng đi lên, gây đứt gãy chuỗi cung ứng và tạo khó khăn cho thương mại quốc tế. Những điều này gây ảnh hưởng tiêu cực tới tình hình kinh doanh của các doanh nghiệp và tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế.

Bức tranh thị phần phản ánh cấu trúc dòng tiền quý II

Cấu trúc giao dịch đặc thù của quý II đã trực tiếp định hình lại bức tranh tỷ trọng thị phần môi giới của các công ty chứng khoán.

Về bản chất, thị phần môi giới đo lường quy mô dòng tiền đi qua từng hệ thống trong một giai đoạn nhất định. Khi giao dịch khớp lệnh giảm mạnh 31% trong khi giao dịch thỏa thuận trên HOSE gần như tăng gấp đôi, mẫu số của bài toán thị phần đã phình to bởi cấu phần “kỹ thuật” từ các thương vụ chuyển nhượng lô lớn. Trong điều kiện đó, tỷ trọng thị phần tự nhiên có sự dịch chuyển dòng tiền sang nhóm các công ty thực hiện giao dịch cho khách hàng tổ chức.

Đối với nhóm công ty chứng khoán dẫn đầu thị trường như VPS, TCBS hay SSI, trật tự xếp hạng về cơ bản được giữ vững. Tỷ lệ phần trăm thị phần của từng công ty dự kiến ghi nhận sự phân hóa rõ rệt theo cơ cấu khách hàng trọng tâm. Việc giao dịch thỏa thuận chiếm tỷ trọng cao đột biến đã mang lại hệ số bề mặt lớn cho khối tổ chức, trong khi tỷ lệ đóng góp của khối khách hàng cá nhân bị thu hẹp một cách tương đối theo thanh khoản chung.

Ở một thị trường nơi nhà đầu tư cá nhân vốn chiếm ưu thế như Việt Nam, những biến động về con số tỷ trọng trong quý 2 là lăng kính phản ánh chân thực nhất cục diện phân hóa dòng tiền. Các con số này cho thấy tính chu kỳ của các phương thức giao dịch, thay vì đại diện cho sự thay đổi về nền tảng hay mức độ gắn kết của tệp khách hàng tại các định chế tài chính.