VSDC: 20 năm xây dựng nền móng hạ tầng cho thị trường chứng khoán Việt Nam

Ngày 11/7, tại Hà Nội, VSDC tổ chức Lễ kỷ niệm 20 năm hoạt động (07/7/2006 – 07/7/2026) với sự tham dự của nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương cùng đại diện nhiều cơ quan quản lý, sở giao dịch, thành viên thị trường và các tổ chức tài chính trong, ngoài nước.

Được thành lập trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam còn ở giai đoạn sơ khai, tiền thân là Trung tâm Lưu ký Chứng khoán, VSDC đã đồng hành cùng sự phát triển của thị trường trong suốt hai thập kỷ. Từ mô hình đơn vị sự nghiệp có thu, đến năm 2009 chuyển đổi thành doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước và từ năm 2023 chính thức hoạt động theo mô hình Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam, đơn vị từng bước nâng cao năng lực quản trị, hoàn thiện cơ chế vận hành theo chuẩn mực hiện đại.

Nếu như năm đầu hoạt động, thị trường chỉ có 44 tổ chức đăng ký chứng khoán với khoảng 3,2 tỷ chứng khoán đăng ký lưu ký và giá trị thanh toán hơn 60 nghìn tỷ đồng, thì đến hết tháng 6/2026, VSDC đã quản lý 106 thành viên lưu ký, phục vụ 19 tổ chức mở tài khoản lưu ký trực tiếp và quản lý 2.110 tổ chức đăng ký chứng khoán với tổng khối lượng 327 tỷ chứng khoán đăng ký tập trung. Đặc biệt, tổng giá trị thanh toán qua hệ thống trong 20 năm đạt khoảng 66 triệu tỷ đồng, trong khi số lượng tài khoản nhà đầu tư vượt mốc 13 triệu. Những con số này phản ánh sự phát triển mạnh mẽ của thị trường chứng khoán Việt Nam cũng như vai trò ngày càng quan trọng của hạ tầng sau giao dịch.

Không chỉ mở rộng quy mô, VSDC còn liên tục cải thiện chất lượng dịch vụ. Một trong những dấu ấn nổi bật là ba lần rút ngắn chu kỳ thanh toán trong giai đoạn 2012-2022, từ thanh toán vào chiều T+3 xuống sáng T+2. Việc rút ngắn thời gian thanh toán góp phần nâng cao vòng quay vốn, cải thiện thanh khoản và đưa thị trường Việt Nam tiến gần hơn với thông lệ quốc tế.

Song song đó, VSDC từng bước mở rộng vai trò trên nhiều phân khúc thị trường. Với trái phiếu Chính phủ, đơn vị xây dựng hệ thống thanh toán chuyên biệt, bảo đảm an toàn cho kênh huy động vốn quan trọng của Nhà nước. Trên thị trường chứng khoán phái sinh, từ năm 2017, VSDC đảm nhiệm vai trò đối tác bù trừ trung tâm (CCP), góp phần quản trị rủi ro cho toàn hệ thống. Năm 2023, đơn vị tiếp tục phối hợp đưa thị trường giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ thứ cấp vào vận hành, đồng thời phát triển các dịch vụ phục vụ chứng quyền có bảo đảm, quỹ ETF, tài khoản hưu trí cá nhân và gần đây là hạ tầng lưu ký, thanh toán cho thị trường carbon trong nước.

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới nâng hạng lên thị trường mới nổi, VSDC cũng được đánh giá là một trong những đơn vị tiên phong tháo gỡ các nút thắt về hạ tầng kỹ thuật. Các giải pháp như cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước giao dịch đối với nhà đầu tư nước ngoài (Non Pre-Funding), kết nối thẳng giữa công ty chứng khoán và ngân hàng lưu ký (STP) cùng nhiều đề xuất hoàn thiện khung pháp lý đã góp phần giúp thị trường đáp ứng các tiêu chí của các tổ chức xếp hạng quốc tế.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn phát biểu tại buổi lễ

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn khẳng định, sau 20 năm phát triển, VSDC đã có những đóng góp quan trọng đối với thị trường chứng khoán Việt Nam. Lãnh đạo Bộ Tài chính tin tưởng VSDC sẽ tiếp tục đầu tư mạnh vào hạ tầng công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phối hợp chặt chẽ với các tổ chức thị trường nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường vốn.

Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương

Đánh giá cao vai trò của VSDC trong quá trình nâng hạng thị trường, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương cho rằng, với nền tảng được xây dựng trong suốt hai thập kỷ, VSDC sẽ tiếp tục giữ vững vị thế là thiết chế hạ tầng trọng yếu, đồng hành cùng ngành chứng khoán xây dựng thị trường hiện đại, minh bạch, an toàn và hội nhập quốc tế.

Thay mặt Ban lãnh đạo VSDC, ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng thành viên cho biết, thời gian tới Tổng công ty sẽ tiếp tục ưu tiên hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin, nâng cao năng lực quản trị và giám sát rủi ro, hoàn thiện mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) trên thị trường cơ sở để đưa vào vận hành trong quý I/2027. Đồng thời, VSDC sẽ chủ động nghiên cứu các sản phẩm và dịch vụ mới, phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý, sở giao dịch và các thành viên thị trường nhằm triển khai hiệu quả lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam.

Đặc biệt, với những thành tích xuất sắc trong quá trình xây dựng và phát triển, tập thể VSDC và Chủ tịch Hội đồng thành viên đã vinh dự được Chủ tịch nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba. Đây là sự ghi nhận xứng đáng đối với những đóng góp bền bỉ của VSDC trong việc xây dựng nền tảng hạ tầng hiện đại, an toàn và hiệu quả cho thị trường chứng khoán Việt Nam trong suốt hai thập kỷ qua.

Nhân dịp kỷ niệm 20 năm hoạt động, VSDC đã tổ chức nhiều hoạt động tri ân, vinh danh các tập thể, cá nhân và tổ chức có nhiều đóng góp cho sự phát triển của thị trường chứng khoán.

VSDC vinh danh các Công ty quản lý quỹ nổi bật trong hoạt động dịch vụ quỹ