Ông Đặng Thành Tâm: Chưa bao giờ chính sách và thể chế của Việt Nam tốt như ngày hôm nay

Tại Hội thảo “Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn” do Báo Tài chính – Đầu tư tổ chức sáng 15/7, ông Đặng Thành Tâm, Chủ tịch KBC cho rằng, việc khơi thông các dòng vốn cho nền kinh tế không chỉ nằm ở việc mở rộng nguồn cung vốn, mà quan trọng hơn là tái cấu trúc lại cách thức dẫn vốn, nâng chất lượng doanh nghiệp và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Theo ông Tâm, những phân tích tại hội thảo đã phác họa khá đầy đủ bức tranh về thị trường vốn Việt Nam hiện nay. Trong đó, một nguyên tắc quan trọng là cần phân định rõ vai trò giữa các kênh dẫn vốn.

“Ngân hàng nên tập trung vào vốn ngắn hạn, bổ sung vốn lưu động và ưu tiên cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Còn các doanh nghiệp lớn nên tập trung phát hành trái phiếu, cổ phiếu và làm việc với các quỹ đầu tư lớn”, ông Tâm nói.

Tuy nhiên, để mô hình này thực sự vận hành hiệu quả, theo Chủ tịch KBC, điều kiện tiên quyết là tiếp tục hoàn thiện thể chế.

“Chưa bao giờ chính sách và thể chế của Việt Nam tốt như ngày hôm nay. Đây không chỉ là quan điểm cá nhân tôi, mà ngay cả nhiều tổ chức quốc tế trước đây từng có những đánh giá khắt khe về Việt Nam, nay cũng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực”, ông Tâm nhận định.

Bên cạnh thể chế, ông Tâm cho rằng chất lượng hàng hóa trên thị trường vốn là yếu tố quyết định khả năng thu hút dòng tiền dài hạn.

Theo đó, Việt Nam cần có thêm nhiều doanh nghiệp chất lượng, minh bạch hơn, đồng thời đẩy mạnh cổ phần hóa để bổ sung nguồn cung hàng hóa tốt cho thị trường chứng khoán.

“Các công ty niêm yết phải nâng cao chất lượng quản trị, hoạt động hiệu quả hơn. Khi thị trường có nhiều doanh nghiệp tốt, minh bạch, nhà đầu tư sẽ có thêm niềm tin để tham gia”, ông Tâm nhấn mạnh.

Cần khơi thông niềm tin của dòng vốn quốc tế

Đề cập đến yếu tố niềm tin, ông Tâm cho rằng đây là vấn đề then chốt trong quá trình tái cấu trúc dòng vốn và nền kinh tế.

Theo ông, Việt Nam đang có nhiều lợi thế trong thu hút đầu tư, nhưng một số chính sách vẫn cần tiếp tục điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn.

Ngân hàng nên tập trung cung cấp vốn ngắn hạn, vốn lưu động cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; còn doanh nghiệp lớn cần tiếp cận thị trường vốn thông qua cổ phiếu, trái phiếu và các quỹ đầu tư.

– Ông Đặng Thành Tâm

Ông lấy ví dụ lĩnh vực du lịch. Việt Nam được đánh giá là một trong những điểm đến hấp dẫn trên thế giới, song việc xây dựng khách sạn, khu nghỉ dưỡng phục vụ ngành du lịch đôi khi vẫn bị nhìn nhận như hoạt động bất động sản đơn thuần và gặp hạn chế trong tiếp cận vốn.

“Chúng ta vừa mới tháo gỡ được một phần cho khu công nghiệp và nhà ở xã hội, đó là tín hiệu rất tích cực. Nhưng cần tiếp tục nhìn nhận các lĩnh vực tạo ra giá trị cho nền kinh tế một cách phù hợp hơn”, ông Tâm nói.

Một vấn đề khác được ông Tâm đề cập là sự mất cân đối trong hoạt động xuất nhập khẩu và những tác động tới dòng vốn đầu tư nước ngoài.

Theo ông, Việt Nam hiện có mức xuất khẩu lớn sang thị trường Mỹ, trong khi nhập khẩu từ Trung Quốc cũng ở mức cao. Điều này khiến các nhà đầu tư quốc tế quan tâm tới khả năng điều chỉnh chính sách thương mại của các đối tác lớn.

“Thời gian qua có những dòng vốn rút ra do nhà đầu tư lo ngại Việt Nam là quốc gia xuất khẩu lớn sang Hoa Kỳ và có thể chịu tác động nếu chính sách thuế thay đổi”, ông Tâm cho biết và kỳ vọng việc thúc đẩy các thỏa thuận thương mại, đặc biệt với các thị trường lớn, sẽ tạo ra sự ổn định và củng cố niềm tin cho dòng vốn quốc tế.

Các diễn giả trao đổi tại phiên thảo luận thứ nhất của hội thảo. Ảnh: Dũng Minh

Thu hút FDI thế hệ mới, hướng tới tăng trưởng xanh

Về triển vọng thu hút vốn đầu tư nước ngoài trong giai đoạn tới, ông Tâm đánh giá Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn khi định hướng thu hút FDI đã chuyển từ mục tiêu số lượng sang chất lượng.

Theo ông, các chính sách mới đang hướng tới thu hút những dòng vốn gắn với công nghệ cao, tăng trưởng xanh, đổi mới sáng tạo và tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn tại Việt Nam.

“Chúng ta cần tránh việc chỉ thu hút các dự án lắp ráp đơn thuần. Quan trọng hơn là phải nâng tỷ lệ nội địa hóa, phát triển công nghiệp hỗ trợ và hình thành chuỗi cung ứng trong nước”, ông Tâm nói và cho rằng, việc kiểm soát nguồn gốc hàng hóa, hạn chế nguy cơ chuyển tải bất hợp pháp (transshipment) cũng là điều kiện quan trọng để duy trì niềm tin của các đối tác thương mại quốc tế.

Theo Chủ tịch KBC, khi doanh nghiệp FDI nâng tỷ lệ nội địa hóa, từ mức khoảng 40% lên mức cao hơn, nền kinh tế Việt Nam sẽ hưởng lợi nhiều hơn thông qua việc phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp trong nước.

Bên cạnh đó, ông Tâm đánh giá cam kết Net Zero vào năm 2050 cũng mở ra cơ hội tiếp cận các nguồn vốn xanh toàn cầu.

“Các doanh nghiệp xanh có thể phải đầu tư chi phí ban đầu cao hơn, nhưng đổi lại sẽ nhận được sự hỗ trợ về chính sách, ưu đãi thuế và sự ủng hộ từ người tiêu dùng tại các quốc gia phát triển”, ông nhận định.

Kết luận phần chia sẻ của mình, ông Tâm cho rằng khi các kênh dẫn vốn được tái cấu trúc theo hướng ngân hàng tập trung vào vốn ngắn hạn, còn thị trường chứng khoán, trái phiếu và quỹ đầu tư đảm nhận vai trò cung cấp vốn dài hạn, cùng với môi trường đầu tư minh bạch hơn, Việt Nam sẽ mở ra một chu kỳ phát triển mới.

“Tôi tin rằng với cơ chế ngày càng thông thoáng, sự minh bạch của cơ quan quản lý thị trường chứng khoán và mục tiêu tăng trưởng cao nhưng bền vững, bức tranh thị trường vốn Việt Nam sẽ có những thay đổi rất tích cực trong thời gian tới”, ông Đặng Thành Tâm nhấn mạnh.