Giám đốc đầu tư VCBF: Muốn khơi thông dòng vốn trong dân, phải phát triển nhà đầu tư tổ chức

Chia sẻ tại phiên thảo luận thứ hai Hội thảo “Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn” do Báo Tài chính – Đầu tư tổ chức ngày 15/7, bà Dương Kim Anh, Giám đốc khối đầu tư Công ty Quản lý quỹ Vietcombank (VCBF) cho rằng, để khơi thông nguồn vốn trong nước, cần thúc đẩy sự phát triển của các nhà đầu tư tổ chức, qua đó giúp dòng tiền nhàn rỗi trong dân được phân bổ hiệu quả hơn.

Theo bà Kim Anh, thời gian qua Việt Nam đã có những bước tiến trong việc xây dựng đề án phát triển nhà đầu tư tổ chức, đồng thời nhận diện khá rõ các điểm nghẽn và giải pháp tháo gỡ. Trong đó, hai vấn đề quan trọng nhất là thay đổi nhận thức của nhà đầu tư và mở rộng khả năng tiếp cận sản phẩm đầu tư.

Chuyển từ tư duy đầu cơ sang đầu tư dài hạn

Theo đại diện VCBF, một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là cần thay đổi thói quen của nhà đầu tư cá nhân, từ tư duy đầu cơ ngắn hạn sang đầu tư dài hạn thông qua các sản phẩm tài chính chuyên nghiệp.

“Đầu tiên, mỗi nhà đầu tư phải dần chuyển nhận thức từ đầu cơ sang đầu tư. Bởi nếu đã là đầu cơ thì sẽ rất khó nghĩ đến việc sử dụng các dịch vụ của công ty quản lý quỹ hay các kênh đầu tư dài hạn khác”, bà Kim Anh nói và cho biết, việc nâng cao hiểu biết tài chính cá nhân cần được xem là một quá trình lâu dài, với sự tham gia của cơ quan quản lý, các công ty quản lý quỹ, tổ chức tài chính và các nền tảng công nghệ.

Thực tế, trong những năm gần đây, các hoạt động đào tạo, phổ cập kiến thức đầu tư đã được triển khai mạnh mẽ hơn. Các công ty quản lý quỹ thường xuyên tổ chức hội thảo, chương trình trực tuyến kết hợp với các nền tảng fintech nhằm giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn về các sản phẩm tài chính.

“Vài năm gần đây, số lượng nhà đầu tư tham gia các chương trình chia sẻ, livestream về sản phẩm quỹ tăng lên đáng kể. Điều đó cho thấy nhà đầu tư đang quan tâm nhiều hơn đến các sản phẩm của công ty quản lý quỹ thay vì chỉ trực tiếp lựa chọn từng cổ phiếu thông qua môi giới”, bà Kim Anh chia sẻ.

Muốn khơi thông dòng vốn trong dân, không chỉ cần thêm sản phẩm mà quan trọng hơn là phải có những định chế tài chính chuyên nghiệp dẫn dắt dòng tiền đi đúng hướng.

– Bà Dương Kim Anh, Giám đốc khối đầu tư VCBF

Theo bà, không phải nhà đầu tư nào cũng có đủ thời gian, kiến thức và kinh nghiệm để theo dõi thị trường mỗi ngày. Vì vậy, việc đầu tư thông qua các quỹ chuyên nghiệp có thể giúp phân bổ tài sản hiệu quả hơn.

“Thay vì mỗi ngày phải dành vài tiếng nhìn bảng điện để lựa chọn mua gì, bán gì, nhà đầu tư có thể lựa chọn một quỹ hoặc đồng hành cùng một công ty quản lý quỹ, đưa tiền vào đó và dành thời gian cho công việc chuyên môn của mình”, bà Kim Anh nói.

Cần thêm kênh phân phối để đưa sản phẩm đầu tư đến nhà đầu tư

Bên cạnh vấn đề nhận thức, bà Kim Anh cho rằng một điểm nghẽn lớn khác nằm ở khả năng phân phối sản phẩm đầu tư.

Theo bà, so với các thị trường phát triển, hệ sinh thái sản phẩm đầu tư tại Việt Nam vẫn còn hạn chế, nhưng ở giai đoạn hiện nay, vấn đề quan trọng hơn là làm sao đưa những sản phẩm hiện có đến với nhiều nhà đầu tư hơn.

Các công ty quản lý quỹ hiện đã đẩy mạnh phân phối thông qua nền tảng fintech, website và các kênh trực tuyến. Tuy nhiên, một kênh quan trọng vẫn chưa được khai thác đầy đủ là hệ thống ngân hàng thương mại.

“Hiện nay, các ngân hàng được phép phân phối sản phẩm bảo hiểm nhưng chưa được phân phối sản phẩm chứng chỉ quỹ. Điều này tạo ra khoảng trống trong việc cung cấp các giải pháp tài chính toàn diện cho khách hàng”, bà Kim Anh phân tích và cho rằng, tại nhiều quốc gia, ngân hàng không chỉ cung cấp sản phẩm tiền gửi mà còn xây dựng các gói giải pháp tài chính tổng thể, bao gồm bảo hiểm, đầu tư và quản lý tài sản.

Trong khi đó, tại Việt Nam, khi tư vấn cho khách hàng, ngân hàng hiện chủ yếu tập trung vào tiền gửi và tín dụng, chưa thể cung cấp đầy đủ các lựa chọn đầu tư.

“Nhà đầu tư ngày nay chắc chắn không chỉ nghĩ đến việc gửi tiền. Họ cần những giải pháp tài chính đa dạng hơn để quản lý và gia tăng tài sản”, bà nhận định và cho rằng, cần nghiên cứu mở rộng vai trò của ngân hàng trong việc phân phối sản phẩm đầu tư, có thể bắt đầu bằng việc thí điểm tại một số ngân hàng có hệ thống quản trị rủi ro tốt.

Theo bà Kim Anh, nếu sản phẩm được qua bộ lọc của công ty quản lý quỹ, sau đó tiếp tục qua hệ thống kiểm soát rủi ro của các ngân hàng uy tín, niềm tin của nhà đầu tư sẽ được củng cố hơn. Tuy nhiên, đại diện VCBF cũng lưu ý việc mở rộng kênh phân phối cần đi kèm với các quy định chặt chẽ về quản trị rủi ro, tránh lặp lại những bài học từ thị trường bảo hiểm liên kết ngân hàng thời gian qua.

Chứng khoán hóa khoản vay để mở rộng nguồn vốn dài hạn

Ngoài việc phát triển nhà đầu tư tổ chức, bà Kim Anh cho rằng, cần có thêm các cơ chế mới để tái phân bổ nguồn vốn trong nền kinh tế, đặc biệt là thông qua chứng khoán hóa tài sản.

Theo đại diện VCBF, nguồn vốn trong nước thực chất vẫn xuất phát từ tiền của người dân, thông qua hai kênh chính là gửi ngân hàng hoặc tham gia trực tiếp vào thị trường vốn.

“Tài chính không tự sinh ra nguồn vốn mới. Khi phát triển thị trường vốn, điều quan trọng là phải chuyển dịch dòng tiền trong xã hội sang những kênh hiệu quả hơn”, bà nói.

Trong bối cảnh các ngân hàng gặp khó khăn trong việc tăng vốn chủ sở hữu, việc chỉ dựa vào lợi nhuận giữ lại để mở rộng quy mô tín dụng sẽ mất nhiều thời gian và khó đáp ứng nhu cầu tăng trưởng.

Theo bà Kim Anh, một giải pháp đáng chú ý là xây dựng khung pháp lý cho phép chứng khoán hóa các khoản vay của ngân hàng, đặc biệt là các khoản vay phục vụ phát triển hạ tầng.

“Ví dụ, ngân hàng cho vay một dự án hạ tầng trong 10-15 năm. Khi dự án đi vào vận hành và tạo ra dòng tiền ổn định, khoản vay đó vẫn nằm trên bảng cân đối của ngân hàng, khiến ngân hàng bị hạn chế khả năng cấp tín dụng mới”, bà phân tích và cho rằng, nếu có cơ chế chứng khoán hóa các khoản vay này, ngân hàng có thể chuyển một phần tài sản sang thị trường vốn, tạo thêm dư địa để tài trợ cho các dự án mới.

Theo bà Kim Anh, đây cũng là cơ hội để kết nối dòng vốn dài hạn từ các tổ chức như công ty bảo hiểm, vốn có đặc điểm phù hợp với các tài sản tạo dòng tiền ổn định.

“Những khoản vay an toàn, có dòng tiền rõ ràng sẽ phù hợp với các nhà đầu tư dài hạn như doanh nghiệp bảo hiểm. Khi đó, ngân hàng có thêm nguồn lực để tiếp tục tài trợ cho nền kinh tế”, Giám đốc Khối đầu tư VCBF nhấn mạnh.