Đánh giá cao kết quả tăng trưởng của Việt Nam trong nửa đầu năm 2026, ADB nhận định mô hình tăng trưởng dựa vào FDI và chi phí lao động thấp đang bộc lộ giới hạn. Muốn đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần tập trung vào năng suất, đổi mới sáng tạo và cải cách thể chế.
Tại họp báo công bố Báo cáo Triển vọng Phát triển châu Á ngày 17/7 tại Hà Nội, ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam, đánh giá cao kết quả tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2026. Tuy nhiên, theo ông, trong giai đoạn phát triển mới, chất lượng tăng trưởng cần được đặt ở vị trí trung tâm, thay vì chỉ tập trung vào tốc độ.
Đại diện ADB cho rằng mục tiêu duy trì tăng trưởng ở mức hai con số trong những năm tới đòi hỏi Việt Nam phải chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và khu vực kinh tế tư nhân trong nước.
Đồng thời, cần phát triển sâu hơn thị trường vốn, tăng cường liên kết giữa khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với doanh nghiệp nội địa và bảo đảm tăng trưởng theo hướng bao trùm, công bằng, xanh và bền vững.
Theo ADB, trong nhiều năm qua, FDI là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, mô hình này đang dần bộc lộ những hạn chế khi cạnh tranh thu hút vốn đầu tư quốc tế ngày càng gay gắt, trong khi lợi thế về chi phí lao động thấp không còn là yếu tố bền vững.
Vì vậy, dù FDI vẫn giữ vai trò quan trọng trong ngắn và trung hạn, Việt Nam cần tập trung nâng cao năng suất của nền kinh tế thông qua phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đầu tư vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng lớn như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghiệp bán dẫn, hạ tầng giao thông, logistics và hạ tầng số.
Ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam (bên trái) và ông Bùi Minh Giáp, Chuyên gia kinh tế trưởng ADB (ở giữa) trao đổi tại buổi họp báo.
Ông Shantanu Chakraborty cũng nhấn mạnh, thành quả tăng trưởng chỉ thực sự có ý nghĩa khi được lan tỏa rộng rãi đến khu vực doanh nghiệp trong nước. Theo ông, doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) là nền tảng tạo sức sống cho nền kinh tế, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng và việc làm. Do đó, cùng với việc thu hút FDI, Việt Nam cần tạo điều kiện để doanh nghiệp nội địa tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Bên cạnh đó, lãnh đạo ADB đánh giá việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Đà Nẵng và trung tâm tài chính tại TP.HCM là bước đi đúng hướng nhằm thu hút các nguồn vốn dài hạn phục vụ phát triển kinh tế.
Liên quan đến mục tiêu tăng trưởng hai con số để hướng tới trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, ông Bùi Minh Giáp, chuyên gia kinh tế của ADB, cho rằng chính sách tài khóa cần đóng vai trò chủ động hơn trong giai đoạn tới.
Theo ông, đầu tư công cần được đẩy nhanh vào các lĩnh vực có tác động lan tỏa lớn như hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng, lưới điện, hạ tầng số, thích ứng với biến đổi khí hậu, giáo dục kỹ năng và y tế. Đây là những lĩnh vực vừa tạo động lực tăng trưởng trong ngắn hạn, vừa nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong dài hạn.
Đối với thu hút FDI, thách thức hiện nay không còn đơn thuần là thu hút thêm vốn đầu tư mà là nâng cao chất lượng FDI và gia tăng giá trị được giữ lại trong nước. Theo ông Giáp, doanh nghiệp Việt Nam cần tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, không chỉ ở khâu gia công mà còn trong công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ kỹ thuật, logistics và các lĩnh vực hỗ trợ khác.
Về thị trường vốn, đại diện ADB nhận định khi tín dụng ngân hàng đã ở mức cao so với GDP, Việt Nam cần phát triển thêm các kênh huy động vốn dài hạn. Trong đó, thị trường trái phiếu doanh nghiệp cần được phát triển theo hướng minh bạch, chuẩn hóa, nâng cao chất lượng công bố thông tin, tăng cường xếp hạng tín nhiệm độc lập, bảo vệ nhà đầu tư và phát triển các nhà đầu tư tổ chức.
Theo ADB, về dài hạn, cải cách thể chế sẽ là yếu tố quyết định khả năng duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Doanh nghiệp cần một môi trường kinh doanh minh bạch, dễ dự đoán hơn, với thủ tục hành chính đơn giản và khả năng tiếp cận đất đai, vốn, năng lượng, dữ liệu, nguồn nhân lực chất lượng cao cũng như thị trường được cải thiện.
Đồng thời, các lĩnh vực mới như bán dẫn, AI, công nghệ số, công nghiệp xanh và logistics hiện đại chỉ có thể phát triển bền vững khi được hỗ trợ bởi hạ tầng, nguồn nhân lực, tiêu chuẩn kỹ thuật và hệ sinh thái doanh nghiệp trong nước.
Nhật Đức
Nguồn: https://stockbiz.vn/tin-tuc/adb-loi-the-lao-dong-gia-re-khong-con-la-yeu-to-ben-vung-de-viet-nam-thu-hut-fdi/40976503
