Kim cương lậu hơn 500 tỷ đồng và những con số khó hiểu trong kho đá quý của SJC

Kim cương lậu hơn 500 tỷ đồng và những con số khó hiểu trong kho đá quý của SJC

Bê bối đường dây tiêu thụ 3,400 viên kim cương nhập lậu trị giá hơn 500 tỷ đồng đang đẩy SJC vào tâm điểm chú ý. Ngoài việc liên quan đến hoạt động kinh doanh kim cương, báo cáo của ông lớn kinh doanh vàng này còn hé lộ nhiều con số gây thắc mắc, từ gần 171 ngàn viên đá quý được ghi nhận với giá bình quân chỉ hơn 6,000 đồng/viên; hàng tồn kho tăng vọt lên 2,000 tỷ đồng đến những ý kiến ngoại trừ kéo dài của đơn vị kiểm toán.

Mới đây, mở rộng chuyên án buôn lậu kim cương xuyên quốc gia, Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố và bắt tạm giam 4 bị can về tội “Buôn lậu”, trong đó có bà Phạm Thị Hồng Duyên (sinh năm 1994), Trưởng phòng Kinh doanh của Công ty TNHH MTV Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC, SJCG). Cơ quan chức năng bước đầu xác định đường dây buôn lậu này đã đưa 3,400 viên kim cương vào hệ thống bán lẻ của SJC để tiêu thụ với tổng giá trị ước tính hơn 500 tỷ đồng.

Kết quả điều tra ban đầu xác định, từ 2022-2024, bà Lê Thúy Hằng với vai trò là Tổng giám đốc SJC đã thống nhất, chỉ đạo bà Duyên liên hệ đặt hàng mua kim cương nhập lậu từ Hồng Kông (Trung Quốc), vận chuyển trái phép về Việt Nam, đưa vào hệ thống cửa hàng bán lẻ của SJC để bán cho khách hàng kiếm lời.

SJC kinh doanh ra sao?

SJC là doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước, hoạt động chính trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh vàng và trang sức, bên cạnh tham gia vào lĩnh vực địa ốc và đầu tư tài chính thông qua các khoản đầu tư góp vốn.

Trên thị trường vàng Việt Nam, vàng miếng SJC có sức ảnh hưởng lớn do đây là đơn vị duy nhất được phép dập vàng miếng mang thương hiệu quốc gia từ năm 2012 đến cuối năm 2025.

Mỗi năm, SJC thu về hàng chục ngàn tỷ đồng doanh thu nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ đạt vài chục tỷ đồng, tương ứng biên sinh lời dưới 1%.

Kết quả kinh doanh bắt đầu đột phá khi năm 2024, doanh thu tăng lên 32,193 tỷ đồng; lợi nhuận sau thuế tăng đột biến lên 283 tỷ đồng, gấp gần 5 lần so với năm trước đó. Sang năm 2025, dù doanh thu sụt giảm một nửa xuống còn 14,031 tỷ đồng; song lợi nhuận sau thuế của SJC vẫn tiếp đà tăng lên gần 426 tỷ đồng, tức tăng 10% so với năm 2024, đưa biên sinh lời của công ty lên hơn 3%.

Dấu hỏi lớn về hàng tồn kho

Tính đến cuối năm 2025, tổng tài sản của SJC đạt 2,500 tỷ đồng. Trong đó, hàng tồn kho đạt 2,000 tỷ đồng. Hàng hóa chiếm 82% hàng tồn kho, tương đương 1,635 tỷ đồng, tăng 20% so với đầu năm; phản ánh đặc thù kinh doanh vàng bạc, đá quý với lượng hàng hóa dự trữ lớn.

Lượng hàng tồn kho của SJC từ giai đoạn độc quyền vàng miếng đến năm 2022 thường dao động trong 1,000-1,200 tỷ đồng vào cuối mỗi năm. Tuy nhiên, giai đoạn 2023-2025, lượng tồn kho tăng vọt, lần lượt lên gần 1,500 tỷ đồng vào năm 2023; 1,600 tỷ đồng vào năm 2024 và chạm mốc 2,000 tỷ đồng vào năm 2025.

Đáng chú ý, BCTC năm 2025 còn chỉ ra SJC quản lý 170,876 viên đá màu, đá quý, đá bán quý các loại với giá trị hơn 1 tỷ đồng trên khoản mục ngoài bảng cân đối kế toán. Nếu tính bình quân, giá trị mỗi viên chỉ hơn 6,000 đồng, thấp hơn rất nhiều so với giá thị trường của các loại đá quý, trong đó có kim cương.

Ở phía nguồn vốn, nợ phải trả hơn 576 tỷ đồng. Trong đó chiếm một nửa là nợ thuế và các khoản phải nộp Nhà nước với hơn 278 tỷ đồng. Ngoài ra, SJC còn có 45.5 tỷ đồng vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn.

Giai đoạn 2023 – 2025, Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn A&C và Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC đã nhiều lần đưa ra ý kiến ngoại trừ đối với vấn đề hàng tồn kho trong báo cáo tài chính của doanh nghiệp, dù trước đó năm 2021 và 2022 không ghi nhận bất thường.

Cụ thể vào năm 2024, AASC nêu rõ không có cơ sở xác định tính đúng đắn của khoản dự phòng giảm giá hàng tồn kho với số tiền lũy kế đến cuối năm 2024 là gần 104 tỷ đồng, trong đó số tiền trích dự phòng bổ sung năm 2024 là gần 20 tỷ đồng. Do đó, đơn vị kiểm toán không đủ cơ sở xác định ảnh hưởng của vấn đề này lên Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả kinh doanh và Báo cáo lưu chuyển tiền tệ năm 2024. Đồng thời, do được bổ nhiệm sau thời điểm 31/12/2023, AASC không thể tham gia chứng kiến kiểm kê hàng tồn kho và dù áp dụng các thủ tục kiểm toán thay thế, đơn vị vẫn không thể thu thập đầy đủ bằng chứng kiểm toán thích hợp để khẳng định tính hiện hữu, phù hợp của khoản mục này cũng như các ảnh hưởng liên quan đến số đầu kỳ BCTC kết thúc ngày 31/12/2024. Ý kiến ngoại trừ này của AASC tiếp tục được nêu trong Báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 của SJC.

Nguồn: BCTC kiểm toán năm 2024 của SJC

Trước đó năm 2018, đơn vị kiểm toán cũng từng đưa ra ý kiến ngoại trừ do SJC chưa loại trừ doanh thu và giá vốn hàng bán nội bộ khi lập Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh tổng hợp, việc ghi nhận chênh lệch đánh giá lại giá trị vàng tồn kho theo giá vàng quy đổi chưa tuân thủ Chuẩn mực Kế toán Việt Nam và Chế độ Kế toán doanh nghiệp Việt Nam hiện hành.

Thanh Trúc

FILI

– 17:03 23/07/2026