Chờ đợi thời cơ, bảo toàn tài sản

Lợi nhuận doanh nghiệp duy trì xu hướng tăng

Sau nửa đầu năm ghi nhận tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất kể từ năm 2000, với GDP tăng 8,18%, nền tảng vĩ mô đang tạo điều kiện thuận lợi để khu vực doanh nghiệp tiếp tục cải thiện kết quả kinh doanh. MBS dự báo lợi nhuận các doanh nghiệp niêm yết sẽ tăng khoảng 17,4% trong năm 2026 và tiếp tục tăng 15,4% trong năm 2027, phản ánh chu kỳ tăng trưởng lợi nhuận còn dư địa kéo dài, thay vì chỉ là sự phục hồi ngắn hạn.

Động lực của chu kỳ này đến từ nhiều yếu tố đồng thời. Thứ nhất, sản xuất công nghiệp duy trì đà tăng mạnh, khi chỉ số IIP (Sản xuất công nghiệp) 6 tháng tăng 10,8%, chỉ số PMI (Nhà quản trị mua hàng) liên tục duy trì trên ngưỡng 50 điểm trong suốt một năm, cho thấy hoạt động sản xuất vẫn đang mở rộng.

Thứ hai, xuất khẩu tiếp tục đóng vai trò đầu tàu. Sáu tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu tăng tới 21%; trong đó, nhóm điện tử, máy tính và linh kiện tăng gần 50%. Chúng tôi kỳ vọng cả năm nay, kim ngạch xuất khẩu vẫn có thể tăng từ 18 – 19% nhờ chu kỳ đầu tư AI toàn cầu và xu hướng đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Thứ ba, đầu tư công được dự báo sẽ tăng tốc mạnh trong nửa cuối năm khi lượng vốn còn phải giải ngân rất lớn, đặc biệt ở các dự án hạ tầng quy mô quốc gia như đường sắt tốc độ cao, metro Hà Nội, Vành đai 3 và Vành đai 4 TP.HCM.

Những yếu tố này sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa lên nhiều nhóm doanh nghiệp niêm yết, từ ngân hàng, xây dựng, thép đến logistics, công nghệ và bán lẻ.

Nhưng không phải ngành nào cũng hưởng lợi như nhau, mà sẽ có sự phân hóa ngày càng rõ giữa các nhóm ngành. Ngân hàng tiếp tục là nhóm đóng góp lớn nhất cho tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường nhờ tăng trưởng tín dụng được kỳ vọng quanh 15%. Tuy nhiên, biên lãi ròng (NIM) chịu áp lực thu hẹp khi mặt bằng lãi suất huy động tăng trở lại, khiến tăng trưởng lợi nhuận của ngành có xu hướng chậm hơn giai đoạn trước. Dù vậy, chúng tôi kỳ vọng lợi nhuận nhiều ngân hàng niêm yết duy trì mức tăng khoảng 17 – 18%.

Ở nhóm xây dựng và thép, đây là nhóm hưởng lợi trực tiếp từ chu kỳ đầu tư công và nhu cầu xây dựng hạ tầng. Khi hàng loạt dự án lớn bước vào giai đoạn thi công, doanh thu backlog sẽ dần được ghi nhận trong các quý cuối năm.

Nhóm công nghệ thông tin tiếp tục được đánh giá là điểm sáng dài hạn nhờ làn sóng đầu tư AI trên toàn cầu. Đây cũng là ngành ít chịu tác động từ biến động lãi suất hơn so với nhiều lĩnh vực khác.

Logistics hưởng lợi từ tăng trưởng xuất khẩu và thương mại quốc tế, trong khi ngành điện bước vào chu kỳ mới nhờ nhu cầu điện tăng cùng quá trình đầu tư nguồn điện mới.

Ngược lại, bất động sản dân cư dù có triển vọng tích cực hơn giai đoạn trước nhưng vẫn chịu sức ép từ mặt bằng lãi suất cao. Sự phục hồi được dự báo sẽ diễn ra không đồng đều và tập trung ở những doanh nghiệp có pháp lý sạch, quỹ đất tốt và năng lực tài chính mạnh.

Một yếu tố cần chú ý cho giai đoạn tới, đó là lãi suất cao khiến thị trường thay đổi cách định giá.

Nếu như năm 2024 – 2025, thị trường thường sẵn sàng trả mức định giá cao cho các doanh nghiệp tăng trưởng dài hạn thì bối cảnh hiện nay đã khác. Cụ thể, áp lực lạm phát kéo dài khiến nhiều ngân hàng trung ương tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thận trọng. Trong nước, mặt bằng lãi suất được dự báo ổn định hơn nhưng khó giảm mạnh trong nửa cuối năm. Đây là yếu tố có ảnh hưởng rất lớn đến định giá cổ phiếu.

Khi lãi suất duy trì ở mức cao, các doanh nghiệp có dòng tiền yếu, phụ thuộc vào vốn vay hoặc lợi nhuận kỳ vọng ở tương lai xa sẽ bị chiết khấu mạnh hơn. Ngược lại, những doanh nghiệp tạo ra dòng tiền thực, chia cổ tức đều và có khả năng duy trì lợi nhuận ngay trong hiện tại sẽ trở nên hấp dẫn hơn.

Cũng cần đặc biệt lưu ý rằng, trong môi trường lãi suất cao, các doanh nghiệp có lượng tiền mặt ròng lớn, ít vay nợ sẽ vừa hưởng lợi từ lãi tiền gửi, vừa có lợi thế về khả năng đầu tư và mở rộng khi cơ hội xuất hiện.

Giai đoạn phân hóa

Khác với giai đoạn đầu năm, khi dòng tiền có xu hướng lan tỏa rộng, nửa cuối năm được dự báo sẽ là thời kỳ dòng tiền có sự phân hóa lớn. Những doanh nghiệp có lợi nhuận tăng trưởng thực chất, dòng tiền kinh doanh ổn định, bảng cân đối tài chính lành mạnh sẽ dần thu hút dòng vốn.

Trong khi đó, các doanh nghiệp phụ thuộc quá lớn vào đòn bẩy tài chính hoặc tăng trưởng chủ yếu nhờ đánh giá lại tài sản sẽ đối mặt với áp lực lớn hơn. Đây cũng là thời điểm nhà đầu tư cần quan tâm nhiều hơn tới chất lượng lợi nhuận, thay vì chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng.

Những doanh nghiệp tăng lợi nhuận nhờ doanh thu cốt lõi, dòng tiền dương và biên lợi nhuận cải thiện sẽ có giá trị hơn nhiều so với doanh nghiệp tăng lợi nhuận nhờ các khoản thu nhập bất thường.

Với thực tế đó, chiến lược đầu tư trong giai đoạn tới nên ưu tiên các doanh nghiệp hội tụ nhiều tiêu chí, bao gồm: lợi nhuận tăng trưởng bền vững trong năm 2026 và năm 2027; dòng tiền hoạt động kinh doanh tích cực; cơ cấu tài chính an toàn, tỷ lệ nợ thấp; có khả năng duy trì cổ tức tiền mặt hoặc lượng tiền mặt lớn; hưởng lợi trực tiếp từ các động lực vĩ mô như đầu tư công, AI, xuất khẩu công nghệ, logistics hoặc tiêu dùng thiết yếu.

Trong bối cảnh định giá thị trường chịu sức ép bởi mặt bằng lãi suất cao, tăng trưởng lợi nhuận sẽ trở thành yếu tố quyết định khả năng sinh lời của cổ phiếu. Nói cách khác, thay vì kỳ vọng thị trường tăng nhờ P/E mở rộng, lợi nhuận doanh nghiệp sẽ là động lực chính giúp giá cổ phiếu đi lên trong giai đoạn tới.

Đối với nhà đầu tư dài hạn, đây có thể là thời điểm thích hợp để tái cơ cấu danh mục theo hướng giảm tỷ trọng các doanh nghiệp tăng trưởng dựa trên kỳ vọng, đồng thời gia tăng tỷ trọng ở các doanh nghiệp có nền tảng tài chính tốt, dòng tiền mạnh và lợi nhuận có khả năng tăng trưởng bền vững.

Trong thị trường ngày càng phân hóa mạnh mẽ, “mua đúng doanh nghiệp” sẽ quan trọng hơn nhiều so với “mua đúng thời điểm”. Bởi vậy, mùa công bố kết quả kinh doanh đang diễn ra không chỉ là phép thử đối với doanh nghiệp, mà còn là phép thử đối với năng lực lựa chọn cổ phiếu của mỗi nhà đầu tư.