Từ CLARITY Act đến bài toán giữ tiền của các công ty chứng khoán Việt Nam

Từ CLARITY Act đến bài toán giữ tiền của các công ty chứng khoán Việt Nam

Thị trường tài chính Mỹ đang chứng kiến một cuộc tranh luận gay gắt giữa các ngân hàng truyền thống và doanh nghiệp tiền điện tử. Câu chuyện này tuy diễn ra cách Việt Nam nửa vòng trái đất nhưng lại gợi mở nhiều điểm tương đồng với thị trường chứng khoán trong nước.

CLARITY Act làm lộ rõ cuộc chiến giữa ngân hàng và doanh nghiệp crypto

Sau nhiều năm phát triển trong vùng xám pháp lý, thị trường tiền điện tử tại Mỹ đang bước vào giai đoạn mới với đạo luật CLARITY Act.

Có thể hiểu đơn giản, đạo luật này đặt ra bộ quy tắc rõ ràng hơn về việc loại tài sản số nào thuộc phạm vi quản lý của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), loại nào do Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) giám sát. Đồng thời, dự luật cũng quy định cụ thể hơn đối với stablecoin, các sàn giao dịch và những dự án tài chính phi tập trung (DeFi).

Điều này giúp các doanh nghiệp tiền điện tử lần đầu tiên có một “luật chơi” rõ ràng để phát triển thay vì luôn đối mặt với nguy cơ bị xử lý sau khi sản phẩm đã ra mắt.

Tuy nhiên, khi rào cản pháp lý dần được tháo gỡ, một cuộc xung đột khác lại nổi lên. Trọng tâm của tranh luận không còn nằm ở việc có nên công nhận tiền điện tử hay không, mà là liệu các doanh nghiệp phát hành stablecoin có được phép chia sẻ lãi cho người dùng hay không.

Nếu stablecoin vừa dùng để thanh toán, vừa sinh lời hấp dẫn, chúng sẽ trở thành đối thủ trực tiếp của tiền gửi ngân hàng. Các doanh nghiệp crypto như Coinbase cho rằng người dùng xứng đáng được hưởng lợi từ tài sản của mình.

Ngược lại, giới ngân hàng lo ngại dòng tiền sẽ ồ ạt chảy ra khỏi hệ thống truyền thống. Đây chính là cốt lõi của cuộc xung đột hiện nay.

Bài toán tương tự tại các công ty chứng khoán Việt Nam

Thị trường tài chính Việt Nam chưa phát triển đến mức xuất hiện stablecoin sinh lời, nhưng trên thị trường chứng khoán cũng đang tồn tại một bài toán có nhiều điểm tương đồng.

Theo quy định hiện hành, các công ty chứng khoán không được phép trả lãi trực tiếp trên số tiền nhàn rỗi của nhà đầu tư trong tài khoản giao dịch. Điều này khiến nhiều nhà đầu tư có xu hướng chuyển tiền sang ngân hàng khi thị trường giao dịch kém sôi động hoặc mặt bằng lãi suất tăng lên.

Trong bối cảnh đó, lợi thế ngày càng nghiêng về các công ty chứng khoán nằm trong hệ sinh thái ngân hàng như TCBS, VPBankS hay ACBS…

Ngược lại, các công ty chứng khoán hoạt động theo mô hình truyền thống không có ngân hàng hậu thuẫn sẽ gặp nhiều khó khăn hơn trong việc giữ chân khách hàng.

Thực tế, bức tranh TTCK quý 2-2026 phần nào phản ánh áp lực này. Thống kê tại 20 công ty chứng khoán cho thấy phần lớn doanh nghiệp đều ghi nhận số dư tiền gửi của khách hàng giảm so với cuối quý I-2026.

Chứng khoán Yuanta Việt Nam là đơn vị ghi nhận mức giảm mạnh nhất khi số dư tiền gửi của khách hàng giảm gần 50% chỉ sau một quý. Trong khi đó, xét về quy mô tuyệt đối, VPS là công ty chứng khoán giảm mạnh nhất khi tiền gửi của khách hàng giảm khoảng 8,850 tỉ đồng.

Khoảng cách giữa VPS và TCBS đã được thu hẹp đáng kể khi số dư tiền gửi tại TCBS giảm với tốc độ thấp hơn.

Theo một chuyên gia trong ngành, thay vì tìm cách cho phép các công ty chứng khoán trả lãi trực tiếp trên tiền gửi của khách hàng, thị trường nên phát triển thêm những sản phẩm có thể giúp dòng tiền nhàn rỗi sinh lời nhưng vẫn đảm bảo an toàn và đúng quy định.

Quỹ Thị trường Tiền tệ (MMF) chính là giải pháp được kỳ vọng nhất. Đây là loại quỹ đầu tư chủ yếu vào các tài sản chất lượng cao, thanh khoản tốt như: tiền gửi ngân hàng, chứng chỉ tiền gửi, công cụ nợ ngắn hạn của Chính phủ. Khi được tích hợp trực tiếp trên nền tảng giao dịch chứng khoán, nhà đầu tư có thể để tiền nhàn rỗi trong quỹ để hưởng lợi suất, đồng thời vẫn dễ dàng chuyển sang tiền mặt để mua bán chứng khoán chỉ trong vài cú click.

Cơ quan quản lý đã mở đường pháp lý quan trọng qua Thông tư 136/2025/TT-BTC, lần đầu tiên đưa quỹ thị trường tiền tệ vào khuôn khổ pháp lý. Đây được xem là nền tảng để các công ty quản lý quỹ và CTCK đẩy mạnh phát triển sản phẩm trong thời gian tới.

Nhìn chung, tại Mỹ cuộc tranh luận giữa các ngân hàng và doanh nghiệp tiền điện tử xoay quanh quyền được trả lợi suất trên stablecoin. Còn với Việt Nam, bài toán lại là làm sao để dòng tiền nhàn rỗi của nhà đầu tư vẫn có thể sinh lời mà không tạo ra sự cạnh tranh thiếu bình đẳng giữa các thành viên trên thị trường.

Quân Mai

FILI

– 08:00 31/07/2026