Lọc biến số vĩ mô, tìm cơ hội đầu tư

Dòng vốn chịu áp lực, định giá cổ phiếu đối mặt thử thách

Giá dầu Brent tăng mạnh, từng chạm mốc 100 USD/thùng vào ngày 23/7 trước khi hạ nhiệt, đang tạo áp lực lên chi phí đầu vào của nền kinh tế. Những ngành sử dụng nhiều nhiên liệu như vận tải, logistics, hàng không, nhựa và hóa chất sẽ chịu sức ép lớn hơn về biên lợi nhuận, trong khi nhóm dầu khí thượng nguồn và các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ dầu khí lại có cơ hội hưởng lợi.

Ở góc độ dòng vốn, lợi suất trái phiếu Mỹ tăng khiến tài sản bằng USD hấp dẫn hơn. Điều này không chỉ gây sức ép lên tỷ giá mà còn khiến dòng vốn quốc tế thận trọng hơn với các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.

Bên cạnh đó, việc USD mạnh lên làm thu hẹp dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ trong nước, buộc nhà đầu tư phải cân nhắc kỹ hơn giữa cổ phiếu và các kênh trú ẩn như tiền gửi hay trái phiếu. Nếu áp lực lạm phát duy trì ở mức cao, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể chuyển sang lập trường “diều hâu” và để ngỏ khả năng tăng lãi suất vào cuối năm, làm giảm sức hấp dẫn của các tài sản rủi ro. Lãi suất tăng không chỉ đẩy chi phí vốn lên cao mà còn làm giảm mức định giá hợp lý của cổ phiếu khi dòng lợi nhuận tương lai bị chiết khấu ở mức lãi suất cao hơn.

Ông Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng phòng Nghiên cứu ngành và cổ phiếu, Công ty Chứng khoán MB cho rằng, giá dầu cao làm gia tăng kỳ vọng lạm phát, còn lợi suất trái phiếu Mỹ tăng khiến tỷ suất sinh lời yêu cầu của nhà đầu tư cao hơn, gây áp lực thu hẹp mặt bằng P/E của thị trường. Trong môi trường lãi suất cao, dòng tiền sẽ ưu tiên các doanh nghiệp có lợi nhuận, dòng tiền ổn định và cổ tức cao, thay vì nhóm doanh nghiệp tăng trưởng nhưng chưa tạo được dòng tiền rõ ràng.

Cơ hội thuộc về doanh nghiệp có nền tảng tốt

Dù các yếu tố bất lợi từ bên ngoài gia tăng, thị trường chứng khoán Việt Nam sau nhiều biến động đã tạo dựng được nền tảng vững chắc hơn và không còn phản ứng tiêu cực đồng loạt như trước.

Theo ông Trương Công Hoàng Duy, Giám đốc Kinh doanh – Trung tâm Kinh doanh 06, Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, nếu tăng trưởng kinh tế duy trì ổn định, đầu tư công tiếp tục được đẩy mạnh, thu hút FDI tích cực và lợi nhuận doanh nghiệp cải thiện, những tác động bất lợi từ bên ngoài sẽ được giảm thiểu đáng kể. Do đó, thay vì đánh giá bối cảnh vĩ mô theo hướng “tốt hay xấu”, nhà đầu tư cần xem xét mức độ tác động đến từng ngành và từng doanh nghiệp cụ thể.

Nhóm dầu khí thượng nguồn, dịch vụ kỹ thuật dầu khí và các doanh nghiệp gắn với hoạt động khai thác sẽ hưởng lợi nếu giá dầu duy trì ở mức cao. Ngược lại, hàng không, vận tải, logistics, nhựa, hóa chất và doanh nghiệp tiêu dùng có biên lợi nhuận thấp sẽ chịu áp lực lớn hơn từ chi phí đầu vào gia tăng.

Ở nhóm bất động sản và xây dựng, các doanh nghiệp có đòn bẩy tài chính cao sẽ chịu ảnh hưởng bất lợi khi chi phí vốn tăng. Nhóm chứng khoán cũng có thể gặp khó nếu thanh khoản thị trường chưa cải thiện và mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao.

Bổ sung thêm góc nhìn, ông Nguyễn Tiến Dũng cho rằng, các nhóm ngân hàng, công nghệ và doanh nghiệp xuất khẩu vẫn có thể duy trì triển vọng tích cực nếu nền tảng kinh doanh tăng trưởng và chất lượng tài sản được kiểm soát tốt. Điều này cũng đồng nghĩa chiến lược đầu tư sẽ chuyển từ “mua theo thị trường” sang lựa chọn kỹ lưỡng từng doanh nghiệp. Trong bối cảnh vĩ mô biến động, nhà đầu tư không chỉ cần chọn đúng ngành mà còn phải xác định đúng thời điểm giải ngân, bởi năng lực tạo lợi nhuận bền vững của doanh nghiệp mới là yếu tố quyết định hiệu quả đầu tư.