Lãi suất, biến số tác động đến dòng tiền thị trường chứng khoán nửa cuối năm

Lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt

Sau giai đoạn chịu áp lực thanh khoản, thị trường tiền tệ tháng 7/2026 ghi nhận diễn biến thuận lợi hơn. Theo Báo cáo vĩ mô tháng 7 của TVS Research, lãi suất liên ngân hàng giảm đáng kể nhờ thanh khoản được hỗ trợ bởi lượng tiền gửi Kho bạc Nhà nước tăng mạnh, đạt mức 740 nghìn tỷ đồng vào cuối tháng 7.

Cụ thể, lãi suất qua đêm bình quân giảm về khoảng 4%/năm, từ mức 5,2%/năm trong tháng 6. Lãi suất các kỳ hạn từ 1 tuần đến 1 tháng cũng giảm khoảng 0,7-1,5 điểm phần trăm so với tháng trước. Trong khi đó, mặt bằng lãi suất huy động của các ngân hàng thương mại nhìn chung ổn định ở các kỳ hạn 6-12 tháng.

Đáng chú ý, ngày 30/7, Ngân hàng Nhà nước nâng tỷ lệ khấu trừ số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi từ 20% lên 50%. TVS Research đánh giá động thái này có thể hỗ trợ thanh khoản trong ngắn hạn, qua đó hạn chế đà tăng lãi suất trong nửa cuối năm, trong bối cảnh nền kinh tế cần duy trì nguồn vốn cho mục tiêu tăng trưởng cao.

Đối với thị trường chứng khoán, việc lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt trước hết giúp giảm bớt lo ngại về tình trạng căng thẳng thanh khoản hệ thống. Khi chi phí vốn ngắn hạn ổn định, áp lực tăng lãi suất huy động có thể được trì hoãn, qua đó hỗ trợ tâm lý nhà đầu tư và dòng tiền trên thị trường.

Đặc biệt, nhóm chứng khoán có thể nhạy cảm với diễn biến này bởi mặt bằng lãi suất ổn định tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động cho vay margin và nhu cầu sử dụng đòn bẩy của nhà đầu tư. Với nhóm ngân hàng, thanh khoản được cải thiện cũng giúp giảm bớt áp lực chi phí vốn trong ngắn hạn.

Sáng 13/8/2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Ngân hàng Nhà nước và hệ thống các tổ chức tín dụng, tập trung vào lãi suất, tín dụng, tỷ giá và an toàn hệ thống.

NHNN duy trì các mức lãi suất điều hành và tăng cường cung ứng thanh khoản cho thị trường, qua đó hỗ trợ các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn với chi phí thấp; điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường, phối hợp đồng bộ với các công cụ chính sách tiền tệ và linh hoạt can thiệp thị trường nhằm ổn định thị trường ngoại tệ. Tiếp tục quản lý chặt chẽ thị trường vàng. Các tổ chức tín dụng tiếp tục tiết giảm chi phí, ổn định mặt bằng lãi suất, giảm thực chất lãi suất cho vay.

Lãi suất khó giảm sâu, chứng khoán đối mặt phép thử mới

Theo các chuyên gia của TVS, diễn biến tích cực của lãi suất liên ngân hàng chưa đồng nghĩa với một chu kỳ giảm lãi suất mới.

TVS Research lưu ý áp lực huy động vốn và tăng lãi suất vẫn hiện hữu khi tăng trưởng tín dụng tiếp tục vượt tăng trưởng huy động. Một số ngân hàng thương mại phải phát hành trái phiếu với lãi suất không dưới 8%/năm, cao hơn khoảng 2 điểm phần trăm so với cuối năm 2025, để bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn.

Báo cáo dự báo lãi suất huy động 12 tháng bình quân của nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước năm 2026 ở mức 5,2%, cao hơn mức 4,7% của năm 2025; trong khi lãi suất điều hành OMO được dự báo giữ ở 4,5%.

Điều này cho thấy câu chuyện lãi suất trong những tháng cuối năm có thể chuyển từ kỳ vọng “giảm thêm” sang khả năng “duy trì ở mặt bằng cao hơn”. Đây là yếu tố đáng chú ý đối với chứng khoán, bởi lãi suất huy động tăng sẽ làm tăng sức hấp dẫn tương đối của kênh tiền gửi, đồng thời nâng tỷ suất chiết khấu trong định giá cổ phiếu.

Áp lực còn đến từ bên ngoài khi Fed cuối tháng 7 giữ lãi suất ở 3,5-3,75%. TVS Research cho rằng Fed có thể tiếp tục giữ nguyên hoặc tăng thêm 25 điểm cơ bản trong năm 2026 do rủi ro lạm phát từ giá năng lượng và chính sách thuế quan. Cùng với nhập siêu cao, yếu tố này có thể tiếp tục gây sức ép lên tỷ giá USD/VND trong quý III.

Trong nước, CPI tháng 7 tăng 4,5% so với cùng kỳ. TVS Research dự báo CPI quý III duy trì khoảng 4,5-4,7%, trong khi giá dầu vẫn tiềm ẩn khả năng tăng trở lại nếu xung đột Trung Đông kéo dài.

Như vậy, thị trường chứng khoán đang đứng trước hai lực tác động trái chiều. Thanh khoản ngân hàng cải thiện và lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt là yếu tố hỗ trợ dòng tiền trong ngắn hạn. Nhưng về trung hạn, áp lực huy động vốn, lạm phát và tỷ giá khiến dư địa giảm lãi suất hạn chế.

Trong bối cảnh đó, diễn biến lãi suất huy động có thể trở thành một trong những chỉ báo quan trọng đối với xu hướng dòng tiền trên thị trường chứng khoán những tháng cuối năm. Nếu mặt bằng huy động được giữ ổn định, chứng khoán vẫn có điều kiện duy trì sức hấp dẫn nhờ triển vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp. Ngược lại, nếu cuộc đua huy động vốn khiến lãi suất tăng rõ rệt, dòng tiền và mặt bằng định giá của thị trường sẽ đứng trước một phép thử mới.