TS. Trần Du Lịch: Muốn doanh nghiệp tư nhân lớn lên, phải xây hệ sinh thái để doanh nghiệp lớn kéo doanh nghiệp nhỏ

Theo TS. Trần Du Lịch, Đông Nam Bộ đang sở hữu nền tảng doanh nghiệp tư nhân lớn. Ông dẫn số liệu cho biết khu vực này chiếm khoảng 20% dân số nhưng đóng góp hơn 30% GDP, 36% ngân sách và tập trung khoảng 42% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động của cả nước.

Tuy nhiên, phần đông vẫn là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hạn chế về công nghệ, quản trị, tài chính và khả năng liên kết với các tập đoàn FDI. Theo ông, vấn đề hiện nay không còn chỉ là tăng số lượng doanh nghiệp mà phải hình thành hệ sinh thái trong đó doanh nghiệp liên kết với nhau, với khối FDI và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị trong nước cũng như toàn cầu.

Một điều kiện quan trọng là tổ chức lại logistics ở quy mô toàn vùng. Thay vì phát triển từng công trình riêng lẻ, cần hình thành mạng lưới kết nối giữa nhà máy, trung tâm logistics, cảng cạn, cảng biển Cái Mép – Thị Vải và sân bay Long Thành.

TS. Trần Du Lịch đề xuất xây dựng Chương trình phát triển chuỗi giá trị Đông Nam Bộ, trước mắt xác định khoảng 5-7 chuỗi giá trị ưu tiên và lập “bản đồ chuỗi”, xác định doanh nghiệp đầu chuỗi, nhà cung ứng, những công đoạn còn thiếu cũng như nhu cầu về logistics và nhân lực.

Ông cũng gửi kỳ vọng tới cộng đồng doanh nhân trẻ, mong lực lượng này trở thành đội tiên phong trong đổi mới sáng tạo và xây dựng chuỗi giá trị để liên kết doanh nghiệp, qua đó góp phần đưa khu vực kinh tế tư nhân lớn mạnh hơn trong giai đoạn mới.

Các hội doanh nhân trẻ đề xuất loạt giải pháp liên kết vùng

Từ góc nhìn Đồng bằng sông Cửu Long, Hội Doanh nhân trẻ An Giang đề xuất liên kết vùng theo chuỗi từ vùng nguyên liệu, logistics, nhà cung ứng đến phân phối và thị trường. Các chương trình phát triển nhà cung ứng nên bắt đầu từ nhu cầu mua hàng, đơn hàng thực tế, thay vì chỉ đưa sản phẩm địa phương đi xúc tiến.

“Một cuộc gặp chưa phải là kết quả. Một biên bản ghi nhớ chưa phải là kết quả”, tham luận nhấn mạnh. Hiệu quả cần được đo bằng số doanh nghiệp được nâng chuẩn, số nhà cung ứng mới, hợp đồng và giá trị giao dịch thực tế.

Trong khi đó, Hội Doanh nhân trẻ Đồng Nai cho rằng có nhiều doanh nghiệp FDI chưa đồng nghĩa doanh nghiệp nội địa đã tham gia sâu vào chuỗi giá trị. Do đó, địa phương đề xuất chuyển từ “xúc tiến kết nối doanh nghiệp” sang “phát triển nhà cung ứng”, với quá trình đánh giá năng lực, nâng chuẩn và hỗ trợ công nghệ trước khi kết nối đơn hàng.

Trước đó, 4 phiên đối thoại tại Tây Ninh, An Giang, Cà Mau và Đồng Nai đã ghi nhận 121 ý kiến, kiến nghị và đề xuất của cộng đồng doanh nghiệp; gần 30% trong số này cần tiếp tục chuyển lên các vòng đối thoại hoặc cấp có thẩm quyền cao hơn để xử lý.

Phiên thảo luận về liên kết vùng và chuỗi giá trị

Tại phiên tọa đàm, các diễn giả tập trung vào bài toán làm thế nào để liên kết vùng và liên kết giữa doanh nghiệp lớn – nhỏ đi vào thực chất. TS. Trần Du Lịch cho rằng nút thắt lớn nhất vẫn là thể chế và cơ chế điều phối, bởi liên kết chỉ bền vững khi các bên cùng nhìn thấy lợi ích kinh tế rõ ràng. Trả lời câu hỏi về việc giúp doanh nghiệp Việt trở thành nhà cung ứng cấp 1, cấp 2, ông đề xuất tăng hỗ trợ về công nghệ, tín dụng và cơ chế chia sẻ rủi ro cho doanh nghiệp nhỏ.

Ở góc độ tổ chức Hội, ông Đặng Hồng Anh cho biết Hội Doanh nhân trẻ sẽ tiếp tục theo sát các kiến nghị, xây dựng dữ liệu hội viên và chủ động kết nối nhu cầu của các tập đoàn lớn với doanh nghiệp nhỏ. Ông Phan Tấn Đạt cho rằng điểm yếu chính của doanh nghiệp vừa và nhỏ là kiểm soát chất lượng và quản trị, do đó cần được hỗ trợ nâng chuẩn, cố vấn và kết nối đến khi đủ khả năng tham gia chuỗi.

Một câu hỏi khác từ khán phòng đặt vấn đề làm sao để Tây Nam Bộ không chỉ cung cấp nguyên liệu thô. TS. Trần Du Lịch đề xuất phát triển các “cứ điểm nông công nghiệp”, lấy chế biến sâu làm hạt nhân gắn với vùng nguyên liệu và nông dân, trong khi Nhà nước tập trung vào quy hoạch, hạ tầng và chính sách để thu hút doanh nghiệp lớn dẫn dắt chuỗi.

Cùng ngày 21/8, Đại hội Đại biểu Hội Doanh nhân trẻ TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2029 được tổ chức sau quá trình hợp nhất tổ chức Hội tại TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Hội hiện có hơn 2.000 hội viên, kết nối hệ sinh thái hơn 16.000 doanh nhân.

Đại hội đã bầu Ban Chấp hành nhiệm kỳ mới gồm 68 thành viên. Ông Phan Tấn Đạt, Chủ tịch HĐQT CTCP Khoáng sản và Xây dựng Bình Dương (KSB), được bầu làm Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP.HCM nhiệm kỳ 2026-2029.