Chứng khoán VPS: Lọt rổ FTSE Emerging All Cap, thị trường đón thêm 2,4 tỷ USD từ dòng vốn đầu tư thụ động

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn quan trọng khi quá trình nâng hạng dần chuyển từ kỳ vọng sang những mốc triển khai cụ thể.

Trong báo cáo cập nhật ngày 24/8, bộ phận phân tích của CTCP Chứng khoán VPS cho biết, FTSE đã công bố danh sách sơ bộ các cổ phiếu Việt Nam được đưa vào rổ FTSE Global Equity Index Series (FTSE GEIS) sau khi thị trường được nâng hạng.

Kết quả nhìn chung phù hợp với dự báo trước đó của VPS khi toàn bộ cổ phiếu dự kiến đều có mặt, đồng thời FTSE bổ sung thêm HCM. Giai đoạn từ ngày 24/8 đến 4/9/2026 được dành cho việc rà soát dữ liệu, đối chiếu và tiếp nhận phản hồi. Danh sách chính thức dự kiến được công bố ngày 4/9, trước khi cơ cấu chỉ số mới có hiệu lực từ ngày 21/9.

VPS kỳ vọng sẽ không có thay đổi đáng kể giữa danh sách sơ bộ và danh sách chính thức. Đối với các quỹ đầu tư thụ động, hoạt động tái cơ cấu danh mục cần hoàn tất chậm nhất vào ngày 18/9, trước thời điểm cơ cấu mới có hiệu lực.

Điểm đáng chú ý nhất trong cập nhật lần này là quy mô dòng vốn có thể cao hơn dự kiến ban đầu.

Tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong rổ FTSE Emerging All Cap có thể đạt khoảng 0,49%, cao hơn đáng kể so với mức 0,328% theo ước tính trước đó của FTSE. Trên cơ sở này, tổng dòng vốn từ các quỹ thụ động vào thị trường Việt Nam được ước tính gần 2,4 tỷ USD, trong đó phần lớn đến từ các quỹ thuộc Vanguard.

Riêng Vanguard Total International Stock ETF phân bổ khoảng 831 triệu USD vào cổ phiếu Việt Nam. Vanguard FTSE Emerging Markets ETF được ước tính giải ngân khoảng 787 triệu USD, trong khi Vanguard Institutional Total International Stock Market Index Trust II có thể phân bổ khoảng 423 triệu USD.

Ngoài ra, thị trường còn có thể đón dòng vốn từ Vanguard Total World Stock ETF, Vanguard FTSE All-World ex-US ETF, Schwab Emerging Markets Equity ETF và các quỹ của iShares, HSBC, Legal & General.

Dòng vốn quốc tế tạo xung lực mới cho thị trường

Theo lộ trình dự kiến, dòng vốn thụ động sẽ được giải ngân qua bốn đợt. Đợt đầu tiên vào tháng 9/2026 chiếm 10% tổng giá trị; đợt hai vào tháng 3/2027 chiếm 20%; hai đợt còn lại vào tháng 6 và tháng 9/2027, mỗi đợt chiếm 35%.

Việc giải ngân theo từng giai đoạn có thể giúp thị trường hấp thụ dòng vốn mượt mà hơn, đồng thời kéo dài hiệu ứng của sự kiện nâng hạng trong khoảng một năm thay vì chỉ tập trung quanh ngày cơ cấu chỉ số. Đây cũng là yếu tố tạo thêm nền tảng cho triển vọng trung hạn của thị trường, nhất là khi dòng tiền mới đi cùng khả năng cải thiện thanh khoản và mở rộng tỷ trọng của nhà đầu tư tổ chức.

Trong danh mục sơ bộ, VIC được ước tính có tỷ trọng cao nhất, đạt 23,17%, tương ứng khả năng thu hút khoảng 566 triệu USD. VHM đứng thứ hai với tỷ trọng 12,66% và dòng vốn dự kiến 309 triệu USD. HPG có thể nhận khoảng 171 triệu USD, tiếp theo là VPB khoảng 114 triệu USD, FPT khoảng 97 triệu USD và VCB khoảng 94 triệu USD.

Một số cổ phiếu khác cũng có thể đón lượng vốn đáng kể như MCH, MSN, SSI, VCK, STB và VIX. Theo VPS, các cổ phiếu vốn hóa lớn như VIC, VHM, VCB và nhóm vốn hóa trung bình như HPG, VPB, BID có khả năng thu hút dòng tiền cao hơn do có thể được đưa vào danh mục của nhiều nhóm quỹ, gồm các quỹ mô phỏng chỉ số Large/Mid Cap và các quỹ chủ động sử dụng FTSE làm chỉ số tham chiếu.

Dù vậy, tác động quan trọng hơn của việc nâng hạng không chỉ nằm ở con số gần 2,4 tỷ USD. Khi hiện diện trong các chỉ số thị trường mới nổi, cổ phiếu Việt Nam có cơ hội tiếp cận tập hợp nhà đầu tư quốc tế rộng hơn, đặc biệt là những định chế phân bổ tài sản theo hệ thống chỉ số toàn cầu. Điều này có thể góp phần đa dạng hóa cơ sở nhà đầu tư, cải thiện thanh khoản và nâng dần vai trò của dòng vốn tổ chức trên thị trường chứng khoán Việt Nam, giúp cho thị trường phát triển bền vững hơn.

Dưới góc nhìn của VPS, việc tỷ trọng của Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap có thể cao hơn ước tính ban đầu là tín hiệu tích cực. Dòng vốn thụ động gần 2,4 tỷ USD sẽ tạo thêm xung lực cho thị trường, nhưng giá trị lớn hơn của việc nâng hạng nằm ở khả năng đưa thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào một chu kỳ phát triển mới, với nguồn vốn đa dạng hơn, chuẩn mực cao hơn và vai trò ngày càng rõ nét trong bản đồ đầu tư quốc tế.